Bul týraly Bas prokýror Berik Asylov H áleýmettik jelisindegi paraqshasynda málimdedi.
Aıtýynsha, prokýratýra organdary qysqa merzimde aýqymdy jumys atqardy – mundaı kólemdegi qarajat osyndaı qysqa ýaqytta buryn-sońdy qaıtarylǵan emes.
«Zańsyz ıemdenilgen aktıvterdi memleketke qaıtarý týraly» Zańdy iske asyrý aıasynda olıgopolııa sýbektilerinen 1,3 trln teńgeden astam qarajat óndirildi, onyń shamamen 850 mlrd teńgesi memleket kirisine tústi. Qaıtarylǵan qarajat esebinen jalpy somasy 375 mlrd teńgege 207 sý qubyry nysanynyń, 177 medısınalyq mekemeniń, 14 bilim berý jáne sport nysanynyń qurylysy bastaldy. Olıgopolııa sýbektilerimen kelisimder jasalyp, olar elge 5,2 trln teńge ınvestısııa salý jóninde mindettemeler qabyldady.
- Atap aıtqanda, Almaty qalasynda jańa týrıstik keshen, basqa óńirlerde kólik-logıstıkalyq ortalyqtar men zaýyttar salynady. Mysaly, 3 000-nan astam jumys orny qurylatyn taý-ken baıytý kombınaty salynady. Bul óndiris kólemin ulǵaıtyp, resýrstardy óńdeý deńgeıin arttyrady, eldiń eksporttyq áleýetin nyǵaıtyp, salyq túsimderin kóbeıtedi. Budan bólek, sýbektilermen 16 mektep pen balabaqsha, 8 dárigerlik ambýlatorııa men aýrýhana, 13 sport kesheni, 16 mádenı-demalys nysany salynady. Jalpy quny – 122 mlrd teńge. Bul 8 000-nan astam qosymsha jumys ornyn ashady. Barlyq jobalarǵa qatań baqylaý ornatylady, - dep atap ótti Bas prokýror.
Sonymen qatar Zańsyz aktıvterdi qaıtarý jónindegi komıtet Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetine aınalady.
- Negizgi maqsat – el ekonomıkasyna, sonyń ishinde buryn shetelge zańsyz shyǵarylǵandy da qosa alǵanda, qarajatty quıýǵa yntalandyratyn júıe qurý. Jalpy, bul baǵytta biz júıeli jumys júrgizýdemiz – halyqaralyq quqyqtyq baılanystar keńeıtilip, sıfrlyq quraldar jetildirilýde (jaqynda men Sıngapýrmen quqyqtyq kelisimderge qol qoıdym, sondaı-aq álemniń iri qarjy ortalyqtarymen taǵy birneshe joba pysyqtalýda). Investısııalardy qorǵaý prokýratýra jumysynyń negizgi baǵytyna aınaldy, - dedi Berik Asylov.
Búginde prokýrorlar jalpy somasy 87 trln teńge bolatyn 1,5 myńnan astam ınvestısııalyq jobany súıemeldeýde.
2023 jyldan beri:
- 937 problemalyq keıster sheshildi, 1 732 ınvestorǵa (sonyń ishinde sheteldik ınvestorlarǵa) kómek kórsetildi;
- «prokýrorlyq súzgi» engizildi, ol prokýrordyń kelisiminsiz tekserýler men sanksııalardyjúrgizýge jol bermeıdi;
- 370 zańsyz tekserý, 438 ákimshilik is, 200 shekteý sharasy toqtatyldy;
- bıznesti shekteıtin 1 000-nan astam sheshimdi kelisýden bas tartyldy;
- 307 laýazymdy tulǵa jazalandy.
Bul sharalar nátıjesin berdi:
- memlekettik organdardyń ınvestorlarǵa qarsy talap-aryzdary 60%-ǵa azaıdy;
- ákimshilik ister 12%-ǵa qysqardy;
- bızneske qatysty qylmystyq ister sany 10 ese azaıdy (1 553-ten 154-ke deıin).
Aıqyn mysal — Almaty qalasynda Haval, Chery, Changan markaly jeńil avtomobılder shyǵaratyn mýltıbrendti zaýyt jobasyn iske asyrý barysynda ınvestor birqatar qıyndyqtarǵa tap boldy.
2022 jyldan beri ákimdik tarapynan gazǵa qosylýǵa ruqsat berilmedi, 2023 jyly qurylysqa arhıtektýralyq-josparlaý tapsyrmasy berilmedi, 2024 jyly elektr jelilerine qosylýǵa tehnıkalyq sharttar berilmedi.
Obektini paıdalanýǵa berý aktisi de keshiktirildi. Prokýratýra aralasýynyń arqasynda bul máselelerdiń barlyǵy ınvestor paıdasyna sheshildi. Qazirgi tańda joba iske qosyldy, jalpy ınvestısııa kólemi – 182 mlrd teńge, 3 myńnan astam jumys orny quryldy.
Sondaı-aq, vagon parkin jańartqan úsh kólik kompanııalarynyń isi boıynsha oń sheshim qabyldanǵanyn atap ótkim keledi. Bas prokýratýra narazylyǵynan keıin 1,7 mlrd teńge sýbsıdııany qaıtarý týraly ýákiletti organnyń talaby Joǵarǵy Sotpen joıyldy.
- Bizdiń maqsatymyz – ár ınvestor úshin túsinikti ári boljamdy ınvestısııalyq klımat qurý. Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti jumysty jańa deńgeıge shyǵarady dep senemin – ol ekonomıkany naqty aqshalaı qarjymen, onyń ishinde ınvestısııalarmen toltyrýǵa baǵyttalǵan barlyq prosesterdi jedeldetýge jáne bızneske senimdi qoldaý kórsetýge kómektesedi, - deıdi Berik Asylov.
