«Aqtas» polıgonyndaǵy jaýyngerlik jattyǵý

Jıynnyń negizgi maqsaty – áskerı prak­tıkalyq daǵdy­lardy jetildirý, áskerı daıar­lyqty qajetti deńgeıge jetkizý, áskerı mindettilerdiń jaýyngerlik daıyndyǵyn pysyqtaý.

Arnaıy jıynǵa qatysý­shylardyń biri – Maqsat Iýldashev. Ol Shymkent qalasyndaǵy №124 jalpy orta bilim beretin mektepte fızıka pániniń muǵalimi bolyp isteıdi. 31 jastaǵy zapastaǵy leıtenant 2013 jyly Batys Qazaqstan oblysyndaǵy áskerı kafedrada bilim alǵan. «Aqtastaǵy» polıgon onyń alǵashqy oqý-jattyǵý jıyny boldy.

– Áskerı jıynǵa kelýdegi maqsatym – árbir azamattyń qa­sıetti boryshy bolyp sanalatyn Otan qorǵaý jolyndaǵy jaýap­kershilikti seziný. Osy on­kúndik jıyn barysynda áskerı tájirıbemdi shyńdap, bilimimdi tolyqtyryp, bolashaqta Otandy qorǵaýǵa daıyn bolǵym keledi. Qazir kúndelikti jańalyqtardan dúnıeniń ár túkpirinde qarýly qaqtyǵystardyń órship turǵanyn jıi estımiz. Elimiz qashanda syrt­qy jaýlardan ózin qorǵaı bilýi, er-azamattar Otan qorǵaýǵa árdaıym daıyn júrýge tıis. Beıbit zamanda bárimiz óz tirligimizben aınalysamyz. Alaıda el basyna kún týǵan shaqta barsha azamat qolyna qarý alýǵa ázir bolýy kerek. Bul – ómirlik qaǵıda. Otanymyzdy jaýdan qorǵaý – bárimizge paryz. Kezinde ata-babamyz aq naızanyń ushymen, aq bilektiń kúshimen osy ulan-ǵaıyr jerdi qorǵap qaldy. Olardyń izin basqan keıingi urpaq ata-baba amanatyna adaldyq tanytyp, eldiń tynyshtyǵy jolynda janyn qııýdan aıanbaýy qajet. Álemde geosaıası jaǵdaı turaqty emes. Ártúrli ultaralyq, din­aralyq kıkiljińder úlken qarýly shaıqastarǵa ulasyp ketip jatyr. Osyndaı ýaqytta elimizge keregi ishki turaqtylyq pen myqty qorǵanys. Otan qorǵaý – eń qasıetti borysh. Osy jolda shaıqasqan batyrlar ádildiktiń aq týyn kóter­gen azamattar. О́ziniń týra jolda ekenin bilgen adamda ǵana ja­ýyngerlik rýh bolady. Bul rette ósip kele jatqan jastarǵa patrıottyq tárbıe berý óte mańyzdy. Ásirese mektep kezinen bastap jastardy óz eliniń naǵyz patrıoty bolýǵa tárbıeleý kerek. Qur sózben ǵana emes, áskerı ónerdiń mashyqtaryn da tájirıbe júzinde kórsetip, úırete bergen durys. Elimiz qazirde qorǵanys salasyna myqtap kóńil bóle bas­tady. Sonyń biri – osy aýmaqtyq qorǵanys brıgadalary. Biz áskerı qyzmette júrgen jaýyngerlerge, ásker salasynyń kásibı maman­daryna qosymsha kúshpiz. Búginde áskerı urys júrgizýdiń taktıkalary ózgerip jatyr. Soǵan qaraı jaýyngerler de jańa ádis-tásilderdi barynsha jyldam meńgerýge tıis. Er-azamattar ásker qataryna barýdan qoryqpasyn. Elimizdiń birtutastyǵyn saqtaý jigitterdiń moınyndaǵy paryz ekenin umytpaıyq. Jastarǵa aıtarym – Otan aldyndaǵy boryshty óteýge barǵandaryń jón. Er-azamat bolǵan soń eldi, jerdi qorǵaý – min­detimiz, – dedi ol.

Aýmaqtyq qorǵanys brıgadasy kúzgi arnaıy taktıkalyq oqý-jattyǵýyna 93 áskerı mindetti azamatty qabyldady. Olar 17–26 qyrkúıek aralyǵynda «Aqtas» oqý-jattyǵý polıgonynda jaýyngerlik daıyn­dyqtan ótedi. Áskerı mindettiler arnaıy jıynǵa ár bes jyl saıyn shaqyrylady.

Qorǵanys mınıstrliginiń resmı saıtynda jazylǵandaı, aýmaq­tyq qorǵanys áskerleri 2017 jylǵy 13 maýsymda qurylǵan. Olardyń mindetine halyqty, obektiler men kommýnıkasııalardy qarsy­lastyń túrli áreketinen, dıver­sııalyq nemese terrorlyq aktiler­den qor­ǵaý kiredi. Osy kezeń ara­ly­ǵynda áskerler 6 myńnan astam ás­kerı mindettini oqytyp, daıyndady.

Barlyq oblys ortalyqtary men respýblıkalyq mańyzy bar qalalarda beıbit ýaqytta qys­qartylǵan quramda ustalatyn, tótenshe nemese soǵys jaǵdaıy rejim­derin engizý kezinde jergi­likti halyq arasynan áskerı mindettilerdi shaqyrý arqyly óris­tetilýi múmkin aýmaqtyq ásker­ler quramalary jumys isteıdi. Bastapqyda bul bólimsheler jer­gilikti atqarýshy organdardyń kommýnaldyq memlekettik meke­meleri retinde jumys istedi. 2018 jylǵy sáýirde ákimdikterdiń janyndaǵy aýmaqtyq qorǵanys quramalary Qarýly kúshterdiń aýmaqtyq áskerleriniń áskerı bólimderi bolyp qaıta quryldy. Sol jylǵy mamyr aıynda ót­ken Jaýyngerlik paradta Mem­leket basshysy oblystar men respýb­lıkalyq mańyzy bar qala­lardyń ákimderine qurama­lardyń jaýyn­gerlik týlaryn tabys etti. Jyldyń sońynda, jeltoqsan aıynda ákim­niń áskerı qaýipsizdik jáne qor­ǵanys máseleleri jónindegi kómekshisi laýazymy engizildi. Oǵan áskerı qyzmette qajetti tájirıbesi bar Qarýly kúshterdiń ofıserleri taǵaıyndaldy.

Jergilikti atqarýshy organdar jyl saıyn aýmaqtyq qorǵanys bólimshelerine tirkelgen áskerı mindettilerdiń jıynyn ótkizip turady. Aýmaqtyq áskerler men jergilikti atqarýshy organdar laýazymdy adamdarynyń oqý-jat­­tyǵýlary men biliktiligin art­­tyrý kýrstaryn ótkizý de bir júıege túsken. Búginde aýmaqtyq qorǵanys ásker­leri Qarýly kúsh­terdiń aýqy­my keń oqý-jat­tyǵý­laryna turaqty túrde qa­tysyp, ózderiniń mindetterin sátti oryndap júr.

Áskerı bólimniń komandıri, polkovnık Baqytjan Áshimovtiń aıtýynsha, oqý-jattyǵý josparyna sáıkes dáristi tájirıbeli nusqaýshylar men ofıserler ótkizdi. «Aqtas» polıgonynda bar­lyq jaǵdaı jasalǵan: jatyn oryn, ashana, oqý synyptary daıy­n. Áskerı bólim komandıriniń málimdeýinshe, aýmaqtyq qorǵanys brıgadasynyń múshesi ataný úshin qandaı da bir áskerı mamandyq bolýy qajet. Áskerı komıssarıat jaýyngerlik oqý-jattyǵý jıynyna qatysý týraly shaqyrtý qaǵazyn ózderi jiberedi. Eń bastysy, áskerı mindettiniń jaýyngerlik boryshyn ásker qatarynda ótep kelgenine bes jyl ótýi kerek. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, aýmaqtyq qorǵanys brıgadalaryn oqý-jattyǵýǵa tartýdaǵy maqsat – olardy qaıta daıyn­dyqtan ótkizý. О́ıtkeni bes jyl ishinde azamattar kóp nárseni umytýy múmkin. Sonymen qatar áskerı mashyq ónerinen de birshama qol úzip qalady. Sodan soń osy ýaqyt aralyǵynda ásker salasynda biraz jaǵdaı ózgerýi ǵajap emes. Sonyń ishinde jańa áskerı taktıkalardy, qarýly kúshterge kelgen jańa tehnıkalardy, urys qımyldaryndaǵy basqa da tyń ádisterdi atap ótýge bolady. Brıgada quramyndaǵy jaýyngerler soǵys jaǵdaıynda jekeleı maıdanǵa jiberiledi. Bolmasa qala nemese óńirde aýmaqtyq qorǵanys shebin uıymdastyrýǵa qatysady. Áskerı bıleti bar kez kelgen azamat aýmaqtyq qorǵanys brıgadasyna óte alady. Ol úshin kúzde nemese kóktemde áskerı komıssarıatqa baryp ótinish qaldyrýy kerek. Ári qaraı istiń qalaı bolatynyn sol salanyń mamandary sheshedi. Sondaı-aq tótenshe jaǵdaılar kezinde aımaq­ta qutqarý jumystaryn júrgizip, jergilikti ákimdikke kómek kór­setýge aýmaqtyq qorǵanys brıgadalary jiberiledi. Bul shynaıy áskerı qyzmettegi sarbazdar men joǵary shendi mamandardyń negizgi jumysynan aýytqymaı, qarýly kúshterdiń áleýetine saqtap qalýǵa qajet.

«Jalpy, aýmaqtyq qorǵanys brıgadasyn qurý álemde bar tá­jirıbe. Kóptegen damyǵan elder búginde qorǵanystyń tıimdi tásili retinde osy ádisti paıdalanady. Álemdik qaýymdastyqtyń beldi múshesi retinde elimizdiń qorǵanys salasy da osy joldy tańdady. Onyń ústine dúnıejúzinde memleketter qarýly kúshterge qatty kóńil bóle bastady. Sonyń aıasynda qorǵanys salasyna qaralatyn qarjy kólemin birneshe ese arttyryp jiberdi. Qomaqty qarajat zamanaýı jańa qarýlar satyp alýǵa nemese otandyq áskerı ónerkásip keshenin damytýǵa jum­salyp jatyr. Munyń bar­lyǵy keıingi jyldary álemde paıda bolǵan qarýly teketirester saldarynan bolyp otyrǵan jaǵdaı. Bul oraıda bizdiń elimiz beı­bit­shilikti jaqtaıdy, degenmen geosaıası ahýaldyń kóz ilespes jyldamdyqpen ózgerip jatqanyn eskersek, kez kelgen ssenarııge tas túıin daıyn otyrýymyz kerek degen», oıyn bildirdi áskerı maman.

Arnaıy oqý-jattyǵý jylyna eki ret – kóktemde, kúzde uıym­das­tyrylady. Bıyl kóktemgi jıynǵa 200-ge jýyq áskerı mindetti qa­tysty. Jaýyngerlik daıarlyq ke­zinde áskerı mindettilerdiń negiz­­gi jumys orny men jalaqysy saq­talyp, olar kıim-keshekpen, ta­maq­pen tolyq qamtamasyz etiledi.