Eńbek • 27 Qyrkúıek, 2025

Jasampaz ister jarshysy

170 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Aınaldyrǵan alty jyl ishinde Qazaqstan elektrolız zaýytynyń beldi qyzmetkerine aınalyp úlgergen Eldos Jumabekov búginde metallýrgııa salasynyń týyn abyroımen jelbiretip keledi.

Jasampaz ister jarshysy

Bilikti maman jastyǵyna qaramastan búginde aýy­sym basshysy laýazymyn aby­roımen atqaryp júr, áriptesteri arasynda qurmet, bedelge ıe. Zaýyt­qa 2019 jyly S.Toraıǵyrov ýnı­­­­versıtetiniń úshinshi kýr­syn­da oqyp júrgende kir­gen eken. Talapty jastyń boıyn­daǵy ushqyndy ańǵarǵan kásip­oryn basshylyǵy ony bir­den jumysqa qabyldapty. El­dos alǵashqyda elektrolızer pesh­terinde alıýmınıı óndi­ri­siniń operatory bolyp eńbek etti. Qolyna kúrek-saı­man ustap, 1000 gradýsqa deıin qyzatyn peshterdiń aınala­syndaǵy qara jumysqa belsene aralasty.

«Arqa tósinde keńinen kósi­lip, 200 gektarǵa jýyq alqapty alyp jatqan alyp zaýyt alys­tan kóz tartady. О́ndiristik keshen jylyna 250 myń tonna joǵary sapaly alıýmınıı shyǵarady. Alıýmınıı ónimi búginde TMD, Eýropa elderine de eksporttalyp jatyr. Munda jumys isteýdi alǵashqy kúnnen-aq mártebe tuttym. Arada biraz ýaqyt ótken soń, kásibı turǵydan ósýim kerek degen oıǵa keldim. Basshylyqqa kirip, «О́sýim kerek, meni brıgadır­likke úıretińiz» dep edim, talabymdy quptady. Úırene kele, brıgadır, odan soń aýy­sym basshysy laýazymyn senip tapsyrdy. Qazirde qa­raýym­da 17 jumysshy bar. Barlyǵy ja­ýapty jumysyma túsinistikpen qarap, qoldan kelgenshe járdemdesedi. Mundaı qoldaý árdaıym jigerlen­diredi»,  deıdi jas maman.

Eldos eń áýeli qolastyndaǵy qyzmetkerlerdiń qaýipsizdigine jaýapty. Olardyń tehnıkalyq qaýipsizdigin qadaǵalap, jumys sapasynyń tómendemeýin nazarda ustaıdy. Zaýyt mamanda­rynyń sózinshe, alıýmınıı óndirisi – energııany kóp qajet etetin úderis, bir ózi 420 megavatt elektr energııasyn tutynady. Salystyrý úshin aıtyp óteıik, elektrolız zaýytynyń qýat tutynýy alıýmınıı totyǵy óndirisinen (glınozem) 5 ese joǵary. Bir tonna alıýmınıı óndirýge 1,9 tonna glınozem, 0,54 tonna anod, 13 MVt elektr energııasy qajet. Elektrolız zaýytynan shyqqan bastapqy alıýmınııden álemde kábil-ótkizgish ónimder, metall konstrýk­sııalary, qurylys materıaldary, avtomobıl, túrli qural-jabdyqtar men aspaptar jasalady.

trýd

E.Jumabekov 18 jyldyq tarıhy bar zaýytta respýblı­ka­lyq «Altyn gefest» syılyǵyn utyp aldy. Sondaı-aq byltyr obly­styq deńgeıde ótken «Táýel­sizdik urpaqtary» baı­qaýyn­da top jardy.

«Mundaı jetistikter kúsh-jiger syılap qana qoımaı­dy, aldaǵy isterge yntalandyrady. Jumysshy mamandyq­tarǵa degen kóptiń ystyq yqy­lasy, Úkimet pen jergilikti bıliktiń qoldaýy zor. Bıyl jumysshy mamandar úshin arnaıy ıpotekalyq baǵdarlama qabyldandy. Onyń nátıjesinde kóptegen áriptesim baspanaly boldy. Jumysshylardy qoldaýǵa baǵyttalǵan ózge de jobalar ómirsheń etilip jatyr. Osynyń barlyǵy jumysymyzǵa shabyt syılaıdy», dep atap ótti maman.

Zaýyt ujymy kópultty, tatý-tátti jaǵdaı­da eńbek etedi. «Basshy­lar, sonyń ishinde seh basshysy, zaýyt dırektory árqaı­sy­myzdyń oı-pikirimizdi tyń­daýǵa, ıdeıalarymyzdy qol­daýǵa árdaıym daıyn. Bizde basshyǵa kirýge saǵattap kezek kútý, oıy­myzdy ashyq aıta almaý sııaqty bıýrokratııalyq is-áre­ket atymen joq. Barly­ǵymyz bir otbasynyń músheleri sııaqtymyz. Bireýimiz úlgermeı jatsaq, ózgeleri kómektesýge daıyn turady. Ujymdyq rýh aıqyn seziledi. Mundaı jerde eńbek etýdiń ózi bir ǵanıbet. Izimdi basyp kele jatqan jastarǵa aıtarym, eń bastysy maqsatty durys qura bilý kerek. Ekinshiden, kez kelgen iste asyǵystyqqa jol bermeý mańyzdy. Maqsat durys bol­sa, kez kelgen qıyndyqtan jol taýyp shyǵýǵa bolady», dep túıin­dedi sózin Eldos Muratuly.

 

Pavlodar oblysy