Basqosýǵa bara qalsaq, árkim óz telefonyna telmirip, vırtýaldy keńistikte otyrǵanyn ańdaımyz. Sıqyrly smartfonǵa dendegeli dos-jaran men aǵaıyn arasyndaǵy emen-jarqyn áńgime, syrlasar sátter sıregen. Buǵan jelige baılanǵan jetkinshekterdi qosyńyz. «Wi-Fi» kartınasy osyǵan kúıingen sýretshiniń únsiz aıqaıy. Avtor qoǵam sıfrly jalǵyzdyqqa bet alǵan saıyn adamgershilik, meıirim, saǵynysh sekildi qundylyqtar tasada qalatynyn aıtqysy keledi.
Kenepke túsken kórinis – bir úıdiń ishindegi adamdardyń bir-birimen emes, gadjettermen baılanys ornatqanyn baıqatady. Aldyńǵy planda – noýtbýkke úńilgen jasóspirim, sol jaqta – telefon shuqylap otyrǵan boıjetken, oń jaqta – kórpege oranyp, telefonǵa telmirip jatqan qyz. Artqy fondaǵy ústel ústinde shashylyp jatqan áldene nazardyń basqa jaqqa aýǵanyn bildirse kerek. Keıipkerlerdiń bet-júzindegi kókshil reńk gadjetter jaryǵynyń sýyqtyǵyn, olardy sıfrly álemge baılap qoıǵanyn jetkizedi. Bul – vırtýaldy áserdiń shynaıylyqty almastyrǵanyn meńzeıdi. Qyzyl-jasyl órnekti kilem – ulttyq dúnıelerdiń ortasynda otyryp, otbasylyq jyly qarym-qatynastardan ajyrap bara jatqanymyzdy eskertedi. Oıýly kórpe astyndaǵy qyz – shynaıy jylylyq pen jaılylyq ornyna, vırtýaldy jylylyqqa telmirgen kúıdi beınelep tur.
«О́mirdegi ár qubylystan astar izdeısiń, onyń sebebi men syryna úńilgiń keledi. Bul jumysty 2016 jyly óz shańyraǵymda jazdym. Tyń ıdeıa izdep júrgen sát edi. Bólme ishinde telefonǵa qadalǵan qos qaryndasymdy, noýtbýk arqyly ǵalamtorǵa engen dosymdy kórdim. Úsheýi de únsiz, bir-birine mán berer emes, burynǵydaı áńgime de aıtylmaıdy. Osy sát maǵan qatty áser etti. Olardyń osy otyrysyn qaz-qalpynda qaǵazǵa túsirip aldym. Sóıttim de basqa jumystardy ysyryp qoıyp, «Wi-Fi» dep atalǵan týyndymdy jazýǵa kiristim. Jumysyma qyzyǵýshylyq tanytqandar kóp bolǵandyqtan, túpnusqany ózimde qaldyryp, 2019 jyly kartınanyń taǵy bir kóshirmesin jazyp shyqtym. Kúni búgin bul kartına Kıpr memleketindegi zamanaýı óner mýzeıiniń qorynda jeke azamattardyń satyp alýymen saqtaýly tur.
Sıfrlyq álem – múmkindikter alańy. Biraq ol shynaıy qarym-qatynastyń ornyn basa almaıdy. Otbasylyq psıhologııada «emosıanaldyq salqyndyq», «sıfrlyq táýeldilik», «baılanystyń úzilýi» degen uǵymdar jıi aıtyla bastady. Qoǵam osy sátte oıanyp, qaıta adamı bolmysyna oralmasa, bolashaqtaǵy baılanys – tek vırtýaldy ǵana bolmaq. Bizge endi ekrandy emes, bir-birimizdi tyńdaıtyn, túsinetin, sezetin ýaqyt keldi. Qazaq qoǵamynyń negizi – otbasy, birlik, dástúr. Ata-ana men bala arasyndaǵy áńgime, dastarqan basyndaǵy keńes, atanyń aqyly, ananyń meıirimi – bizdiń rýhanı tiregimiz. Ǵalamtordyń shekten tys yqpaly osy qundylyqtardy kómeskilemese degen tilegimdi óz qoltańbam arqyly jetkizgim keldi», deıdi Sultan Amanjol.
О́nerdiń bir muraty – izgilik desek, qylqalam sheberleriniń adamzatty alańdatqan máselelerdi kórkem shyǵarmada synǵa alýy áleýmettik realızmnen týǵan mańyzdy baǵyt. Sebebi mundaı týyndylar kórermenge estetıkalyq áser qaldyrýmen qatar, sana silkinisin de syılaıdy. Qoǵamdy oılanýǵa, ózgerýge ıtermeleıdi.
«Kartınadaǵy otbasylyq ortanyń úzilgen baılanysy kórermenge áserli kontrast beredi. Sýretshi jaqyn adamdar bir keńistikte bolǵanymen, rýhanı alshaq ekenin synǵa alady. Álemde keıingi jyldary dál osyndaı sıfrly otrıadtalǵan adamzat týraly zamanaýı sýretter jazyla bastady. Bul – tek elimizde emes, búkil jahandyq qoǵamda bar qubylys. Adam tabıǵatta serýendese de, konsertke barsa da, saıahatqa shyqsa da ózi odan shynaıy áser alýdan buryn, jelige jarııalap elge kórsetýge asyǵady. Sultan Amanjoldyń kartınasyndaǵy álemge baılanǵan, biraq ózine jabyq adam beınesi – XXI ǵasyr adamynyń rámizi. Bul – ónerdiń qoǵammen úndesken úlgisi», deıdi ónertanýshy Baljan Zamanbekova.
О́tken joly bir toıda «Aǵaıynnyń shaı-paıynan, kórshińniń Wi-Fi-y artyq» degen «zamanaýı maqal» estidik. Rasynda shynaıy qarym-qatynastan alshaqtap, sıfrly álemge dendegen siz ben bizdi dál mysqyldap turǵan joq pa? Búgingi áńgime ózegine aınalǵan týyndy da beıjaılyqty buzyp, «smartfonnan basyńdy kóter de, janyńdaǵy janǵa qara» degendi meńzeıdi.
