Basty baǵdar – naqty jáne tıimdi jumys

Aqmola oblysynyń ákimi Sergeı Kýlagın jurtty jelpindirip júretin daǵdysymen, esepti baıandamasyn kó­te­rińki ekpinmen bastady. Oǵan bel­gilikti negizder de joq emes. «Kókshetaý» mádenıet saraıynyń kórme zaly men foelerinde óńir ómirin beıneleıtin fotosýretter, derek qory mol ınfografııalyq materıaldar kóz tartady. Memleket basshysynyń 2014 jylǵy 11 qarashada jarııalanǵan «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Qazaq­stan halqyna arnaǵan strategııalyq Jol­daýy elimiz úshin óz damýynyń búgingi kezeńindegi taǵdyrsheshti baǵdarlamasy bolyp tabylady, dedi esepti baıandamasynda oblys ákimi S.Kýlagın. Elbasy jarııalaǵan Jańa Ekonomıkalyq Saıasat jergilikti atqarýshy organdardyń aldyna bıik maqsattar qoıyp otyr. Taıaý jyldary ekonomıkanyń ósimin qamtamasyz etý, halyqtyń jumyspen qamtylýy men eńbek belsendiligin yntalandyrý úshin birqatar mańyzdy mindetterdi sheshýimiz qajet. Bul baǵytta alǵabasýshylyq bar. О́ńir ekonomıkasynyń yrǵaqty damýy jáne 2014 jyldyń qorytyndylary Memleket basshysy alǵa qoıǵan aýqymdy tapsyrmalardyń tabysty sheshilýine berik negiz qalaıdy. О́tken jyly kózdelgen sharalardy iske asyrý esebinen ekonomıkanyń naqty ósimi 105,5 paıyzdy qurap, tuńǵysh ret 1 trıllıon teńgeden asty. О́nerkásip óndirisiniń kólemi 5,6, jalpy aýyl sharýashylyǵy ónimi 2,2, qurylys jumystary 16,1 jáne turǵyn úılerdi paıdalanýǵa berý 3,4 paıyzǵa artty. Ekonomıkaǵa ınvestısııalar tartý 122,3 paıyzǵa (181 mıllırad teńge) teń boldy. Is júzinde barlyq qyzmet túrlerinde jáne áleýmettik saıasatta qol jetken ekonomıkalyq serpilis ortasha aılyq jalaqynyń 7 paıyzǵa jýyq ósýine jaǵdaı týǵyzdy. Jańadan 11 myńnan astam jumys ornynyń qurylýy mundaı sanattaǵylardyń sanyn 6 paıyzǵa azaıtyp otyr. Jergilikti bıýdjetke salyq aýdarymdary 16,4 paıyzǵa ulǵaıdy. Tutyný baǵalarynyń ındeksi 100,4 paıyz deńgeıinde boldy. Oblysta memlekettik údemeli ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý baǵ­dar­lamasynyń alǵashqy besjyldyǵy oıdaǵydaı júzege asyryldy, dedi odan ári óńir basshysy. Atap aıtqanda, ındýs­trııalandyrý kartasynyń sheńberinde 119,6 mıllıard teńgeniń 49 jobasy iske qosyldy. Bul bes myńnan astam turaqty jumys ornynyń ashylýyna múmkindik berdi. Jobalardyń 35-i ónerkásip ónimderin shyǵarýǵa baǵyttalǵan. Sonyń ishinde, 19-y joǵary qosymsha qunmen ónim shyǵarady. Kásiporyndardaǵy óndiris qarqyny men qýattardyń artýy, tehnologııalyq úderisti jańǵyrtý ındýstrııalyq sektordyń turaqty damýyna yqpal etti. 2014 jyly ónerkásiptik óndiris kólemi 295,2 mıllıard teńgege jetti. Osynyń nátıjesinde ónerkásip ónimderiniń ındeksi 105,6 paıyzdy qurady. Bul – respýblıkadaǵy ekinshi kórsetkish. Mundaı tabysqa tústi metallýrgııa, qurylys ındýstrııasy, azyq-túlik ónerkásibi kásiporyndary eleýli úles qosty. Oblys ákimi «Altyntaý Kókshetaý», «Qazaqaltyn», «Enkı», «Arystan», «Astana-Agroprodýkt», «Ty­nys», «NovoPek» jáne basqa ká­sip­­oryndardyń jetistigin bólektep kórsetti. Bıylǵy jyly ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń ekinshi besjyldyǵy sheńberinde 644,8 mıllıard teńgeniń 36 ınvestısııalyq jobasy júzege asyrylýda. Bul shamamen 27 myń turaqty jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi. Al aǵymdaǵy jyly 121 mıllıard teńgeniń 25 jobasyn aıaqtaý josparlanypty. Iаǵnı, taǵy da 2 myń adam turaqty nápaqa kózin tabady degen sóz. Búgingi kúni oblystyń 350 gektar aýma­ǵynda 4 ındýstrııalyq aımaq qurý máselesi pysyqtalǵany belgili boldy. Naqtylaı tússek, Kókshetaý jáne Stepnogor qalalary negizgi ındýs­trııa­­lyq aımaqtyń, al Shortandy men Selı­nograd aýdandary kólik-logıs­tı­kalyq keshenniń negizin qalamaq. Bul As­tana aınalasyndaǵy aglomerasııalyq erek­shelikterge negizdelip jasalǵan joba. Aqmola dıqandary aýa raıynyń qolaısyzdyqtarymen alysyp júrip qut qambaǵa 4,5 mıllıon tonna astyq quıdy. Gektar túsimdiligi 11 sentnerden aınalǵan. Ákim bıyl egistik kólemi 4 mıllıon gektardan kemimeıtinin, sondyqtan, daıyndyq jumystary qatań baqylaýda ustalatyndyǵyn eskertti. Sondaı-aq, elimizdi azyq-túlikpen qamtamasyz etý jáne eksporttyq áleýetti kúsheıtý maq­satynda mal sharýashylyǵyn damytýǵa aıryqsha kóńil bólinetindigi atap kór­setildi. Oblysta ettik baǵyttaǵy 23 reprodýktor-sharýashylyqtar quryl­ǵan. Jyl ishinde bular 3 600 asyl tu­qymdy iri qarany aýksıon arqyly saýdaǵa shyǵarýyn esepti kezdesýge qatysýshylar, qosymsha tabys kózi retinde baǵalady. Buǵan qosymsha, jańa óndiris oshaqtary ashylýy nátıjesinde aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óńdeý kúrt óskendigi tilge tıek etildi. Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, Astana qalasynyń mańaıynda azyq-túlik beldeýin qurý boıynsha maqsatty jumystar atqarylýda. Baıandamashy bul oraıda, ótken jyldyń ózinde 12 mıllıard teńgeniń 18 jobasy ıgilik tókkenin aıtty. Jalpy, aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óńdeý esebinen Astana turǵyndaryn sútpen qamtamasyz etý – 40, et 46 paıyzǵa ósse, un jáne jumyrtqa boıynsha 100 paıyz ótelip otyr. Munda shaǵyn jáne orta bıznes nysandarynyń úlesi de salmaqty. Esepti kezeńde turǵyn úı quryly­sy­na 22 mıllıard teńge ınvestısııa baǵyt­talyp, 268 myń sharshy metr turǵyn ala­ńy paıdalanýǵa berilgeni kóńil kón­shitedi. Osynyń arqasynda 2 500 otbasy baspanaly boldy. Bıyl onyń kólemi 285 myń sharshy metrge jetpek. Son­daı-aq, áleýmettik jaldamaly úıler qury­lysy 4 esege ulǵaıtylyp 15 myń shar­shy metrdi quraıtyny, turǵyn úı-kommý­naldyq keshendi qýattandyrý, «Aq bulaq» baǵ­dar­lamasynyń josparly júr­gizilýi el tirshiligin jaqsarta túsetini anyq. Oblysta «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń bar­lyq josparlanǵan is-sharalary júzege asyrylǵanyna qanyqtyq. Áıt­ken­men, eldi mekenderde jumys kúshiniń jetis­peý­shiligi bar. Máselen, 22 aýyldyq okrýg­te mal dárigerleri joq eken. Osy­­ǵan baı­lanysty oblys ákiminiń shákirt­aqy­sy taǵaıyndalǵan. Byltyr «Dıplommen – aýylǵa!» jobasy aıasynda 439 jas mamanǵa joldama berilipti. Elbasy «Nurly Jol – bolashaqqa ­bastar jol» Joldaýynda jáne Úkimet­tiń keńeıtilgen otyrysynda áleýmet­tik salany damytý jóninde naqty tapsyrmalar berdi. Oblys bilim berý sapasyn arttyrý maqsatynda bıýdjetten 47 mıllıard teńge bólgen. Munyń qaıtarymy retinde 4 mekteptiń qurylysy aıaqtalyp, mektep jasyna deıingi 27 mekeme iske qosylǵandyǵy aıtyldy. Bıyl Selınograd aýdanyndaǵy Taıtóbe aýylynyń 300 oryndyq mektebin paıdalanýǵa berý arqyly úsh aýysymdyq oqytý máselesi tolyq sheshilmek. Oblysta apatty jaǵdaıdaǵy bilim oshaǵy joq. Densaýlyq saqtaý salasyn damy­týǵa 2014 jyly 24,6 mıllıard teńge bólý arqyly emhanalar men aýrýha­nalardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy nyǵaıdy jáne medısına qyz­met­kerleriniń biliktiligin arttyrýǵa ońtaıly jaǵdaı jasaldy. Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý maqsatynda aýdandarda jyl saıyn 2 júzý haýyzy men bir-birden saýyqtyrý keshenderi qatarǵa qosylýy jaqsy kórsetkish ekendigi aıqyn. Sondaı-aq, jumyspen qamtý jol kartasy aıasynda jyl saıyn 212 mıllıon teńgeniń 7 mádenıet oshaǵy jóndelýden ótýde. Byltyr Shýche-Býrabaı kýrortty aımaǵyn damytý josparynyń birinshi kezeńi aıaqtalyp, 3,9 mıllıard teńge qarjy ıgerilgen. Býrabaı kentinde kárizdik tazartý qondyrǵylarynyń, bý qazandyǵynyń, jylý júıesi, jol jóndeý qurylystary boıynsha iri jobalar júzege asyryldy. Buǵan qosa, óńirdiń týrıstik tartymdylyqtaǵy ózge aýmaqtary da qarqyndy damýda jáne bul EKSPO-2017 Halyqaralyq kórmesin ótkizý qarsańynda aıryqsha mańyzǵa ıe bolýda. Oblys ákimi baıandamasynyń qory­tyndy bóliginde alda turǵan mindetterge jan-jaqty toqtalyp, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn múltiksiz oryndaýǵa baǵyttalǵan josparly is-sharalardy talqyǵa saldy. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy.