
Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń Shyǵys óńirindegi jumys sapary adamzatqa kemeńger perzent syılaǵan qasıetti Semeı topyraǵynda jalǵasty. Memlekettik hatshy Semeı qalasynda bastalǵan Abaıdyń 170 jyldyq mereıtoıy aıasyndaǵy merekelik is-sharalarǵa qatysty. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń elimizdi jan-jaqty jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan bes ınstıtýttyq reformasy men «100 naqty qadamyn» iske asyrýda uly aqyn, oıshyl hám aǵartýshy Abaı Qunanbaevtyń rýhanı murasyn oqyp-úırenýdiń mańyzy zor. Bul rette Gúlshara Naýshaqyzy «Adamzattyń Abaıy» atty saltanatty is-sharaǵa qatysyp sóz sóılep, hakimniń adamzat tarıhyndaǵy alar ornyna toqtaldy. Abaı atyndaǵy teatrda ótken jıynda Memlekettik hatshy dana babamyzdyń álem tarıhynda adamzattyń damýyna ólsheýsiz úles qosqan sanaýly tulǵalardyń qatarynan tabylatynyn atap ótti.
Abaı babamyzdyń toıyn laıyqty deńgeıde atap ótý, esimin ulyqtaý isi Qazaqstanda ǵana qolǵa alynyp otyrǵan joq. Abaı murasy muhıttyń arǵy jaǵyndaǵy elderde de keńinen zerttelýde. Mysaly, Amerıkadaǵy Smıtson ınstıtýtynyń qyzmetkerleri qazaqtyń bas aqynyn ár qyrynan zertteý ústinde. Taıaýda birqatar zertteýshiler Jıdebaı-Bórili jerinde bolyp, Abaı-Shákárim memorıaldyq keshenin, Eńlik-Kebek eskertkishterin kórip, uly aqyn atamekenine bas ıip qaıtty. 2013 jyly kórshiles О́zbekstan astanasynda ornatylǵan Abaı eskertkishin Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev ashty. 2014 jyly músinshi Iýan Sıkýn somdaǵan uly babamyzdyń qola tulǵasy Beıjińdegi «Chaoıan» saıabaǵynda boı túzedi. Bıyl Abaı mereıtoıyna, shyǵarmashylyǵyna arnalǵan san alýan is-sharalar Qyrǵyzstan, Túrkııa, Reseı, Mońǵolııa jáne Eýropanyń birqatar elderinde ótti. Al el ishinde uly oıshyl, aqyn, aǵartýshy, qazaq jazba ádebıetiniń negizin qalaýshy Abaı Qunanbaevtyń bolmysyn taný, murasyn nasıhattaý jáne zertteý isi jańa qarqynmen júrgizilýde. Árıne, bul baǵyttaǵy jumystar odan ári jalǵasa beredi. О́ıtkeni, ult ustazy Abaıdy oqý, onyń danalyǵyn sanaǵa sińirý – úlken rýhanı baılyqty ıgerý degen sóz. Biz bul baılyqty áli san ǵasyrlar boıy ıgeremiz. Sebebi, Abaı bir ulttyń sheńberinde qalmaı, adamzattyń rýhanı bıigine kóteriletin tulǵa, dedi Gúlshara Ábdiqalyqova. Sondaı-aq, Memlekettik hatshy Abaı shyǵarmashylyǵyna álemdik ádebıet ókilderi áser etkenin, hakimniń antık dáýiri ókilderi men Shyǵys shaıyrlary, Batys Eýropa jáne orys ádebıetimen tanys bolyp qana qoımaı, olardyń ozyq shyǵarmalaryn joǵary deńgeıde aýdarǵanyn atap ótti. Saltanatty jıynda óńir basshysy Danıal Ahmetov bul toıdyń shejireli Shyǵys óńiri úshin uly mereke ekenin aıtty.
Saltanatty jıynda óńir basshysy Danıal Ahmetov bul toıdyń shejireli Shyǵys óńiri úshin uly mereke ekenin aıtty. Elbasy Nursultan Nazarbaev «Abaı álemi – bizdi jeti túnde adastyrmaıtyn – temirqazyq. Soǵan qarap tirligimizdiń durys-burysyn saraptaı alamyz», dep aıryqsha baǵa bergen. Ýaqyt ótken saıyn búgingi urpaq «atańnyń balasy bolma, adamnyń balasy bol» dep ótken Abaıdyń daralyǵy men danalyǵyn tereń sezinip keledi. Búgin ol «qalyń eli qazaǵyna» ǵana emes, barsha álemge qadirli, ár sózi aqyl men naqylǵa toly adamzattyń Abaıyna aınaldy! Abaı shyǵarmalary mańyzy men mánin eshqashan joǵaltpaıdy. Bul búgingi qoǵam úshin de asyl qazyna, aınymas qaǵıdat. Bul rette ol álem halyqtarynyń rýhanı ómirinde erekshe oryn alǵan Pýshkın, Gete, Tagor, Naýaı syndy ulylardyń qatarynda. Abaı – ultyn bar bolmysymen súıip ótken halqynyń shynaıy perzenti. Zamanynan ozyq týǵan danyshpan, bar qazaqty bereke men birlikke, ózgeniń tilin bilip, ónerin úırenýge, dostyqty tý etýge, talmaı eńbek etýge shaqyrdy. Abaı murasy – keleshegi kemel el úshin taǵylym alarlyq rýhanı kúsh, qaırat berer asyl qazyna. Uly babamyzdy ulyqtaý, urpaqqa qaldyrǵan ulaǵatyn umytpaý – biz úshin qasıetti paryz, dedi D.Ahmetov. Jıynda sonymen birge Túrkııadan kelgen Abaı óleńderiniń aýdarmashysy Kıbar Zafer, Tatarstannyń eńbek sińirgen ǵylymı qyzmetkeri Hatıp Mınnegýlov, elimizdiń Parlamenti Senatynyń depýtaty, abaıtanýshy Ǵarıfolla Esim Abaı murasyna qatysty óz oılaryn tarqatsa, Mádenıet jáne sport mınıstri A.Muhamedıulynyń quttyqtaý hatyn orynbasary Marat Ázilhanov, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy N.Orazalınniń quttyqtaý hatyn aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Ulyqbek Esdáýlet oqyp berdi. Kesh sońy merekelik konsertke ulasty. Memlekettik hatshy Semeı qalasyna sapary barysynda «Juldyz-Ardaq» jekemenshik balabaqshasynyń qyzmetimen tanysty. Munda zamanaýı ınnovasııalyq ádis boıynsha 350 bala tárbıelenedi. G.Ábdiqalyqovaǵa Abaı shyǵarmalarynyń jelisi boıynsha salynǵan sýretter, sondaı-aq, balalardyń aqynnyń «Qara sózderin» oqýymen erekshelengen konserti usynyldy. Eldegi iri medısınalyq radıologııalyq klaster quramyna kirgen «О́ńirlik onkologııalyq dıspanseri» ıadrolyq medısına biregeı ortalyǵynda bolǵan kezinde Memlekettik hatshyǵa jańa medısınalyq qural-jabdyqtar kórsetilip, óńir halqyna onkologııalyq kómek kórsetýdiń keleshegi jaıly aıtyldy. Iаdrolyq medısına ortalyǵy – ıadrolyq tehnologııany beıbit maqsatta paıdalanýdyń aıqyn mysaly bolyp tabylady. Sonymen birge G.Ábdiqalyqova 1985 jyly irgesi qalanǵan Nevzorovtar áýleti atyndaǵy beıneleý óneri murajaıynda boldy. Qazirgi kezde murajaı elimizdegi eń iri kórkemsýret qundylyqtary jınaqtarynyń biri bolyp tabylady. Murajaıdyń qorynda 3600-den astam óner týyndysy saqtalyp, Qazaqstandaǵy ártúrli dáýirlerdegi orys jáne sheteldik kórkemsýret kolleksııalary jınalǵan. Budan bólek Ortalyq Azııa, Reseı, Grýzııa, Belorýssııa elderiniń óner týyndylary qoıylǵan. G.Ábdiqalyqova, sondaı-aq, 1940 jyly qurylǵan «Jıdebaı-Bórili» memlekettik tarıhı-mádenı qoryǵy quramyndaǵy Abaı murajaıynda boldy. Murajaı qorlarynda arab, parsy jáne túrki tilindegi 500-den astam kóne kitap saqtalǵan. 2014 jyly murajaı Halyqaralyq ISOM murajaı qoǵamdastyǵyna kirgen. Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova sapar qorytyndylary boıynsha memlekettik mekemelerge birqatar tapsyrmalar júktedi.
Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan».
SEMEI.