Ustaz • 03 Qazan, 2025

Aıryqsha oqýlyq avtory

80 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́z salasynda memlekettik marapatqa laıyqty, biraq óz baǵasyn alýǵa keshigińkirep júrgendeı kórinetin bir jan bar edi Mańǵystaýda. Ol – táýelsizdik alǵannan keıin alǵashqy tól oqýlyqty qurastyrǵan matematık ustaz, búginde ardager-zeınetker Qýantqan Vanov. Matematıka mamanynyń qazaq tili, onyń emlesi, álipbı máselesimen aınalysyp, óziniń tyń oılaryn quzyrly oryndar nazaryna usynyp júrgenine de biraz jyl boldy.

Aıryqsha oqýlyq avtory

Bıyl ustazdar kúni merekesi mańǵys­taýlyqtarǵa ja­ǵym­dy jańalyqpen bastaldy. Mań­ǵystaýlyqtar keńi­nen tanıtyn azamat, belgili ustaz Qýantqan Vanov Memle­ket basshysynyń qolynan «Qazaq­stannyń eńbek sińirgen ustazy» qurmetti ataǵyn aldy.

1974 jyly Gýrev pedagogı­kalyq ınstıtýtyn matematıka pániniń muǵalimi mamandyǵy bo­ıynsha úzdik bitirgen maman 1974 jyldan 2004 jylǵa deıingi aralyqta  Mańǵystaý ob­lysyndaǵy E.Aı­shýaquly atyndaǵy orta mektepte matematıka páninen sabaq berdi.

Onyń matematıka saba­ǵynda qoldaný úshin oılap tapqan «Demon­strasııalyq taqta», «Bes­aspap sırkýl» atty qu­raldary 1990 jyly Búkilodaqtyq óner­tapqyshtar konkýrsynyń Qurmet gramotasyna ıe boldy. Ol matematıkany oqytýda qoldanylatyn doneskilik pedagog V.Shatalov ádistemesin zer­deleýmen aınalysyp, ony jetildirý arqyly «О́zgermeli súıenish jazba», «Baǵalaýdyń ekilik júıesi» sııaqty ózindik ádistemesin oılap shyǵardy. 1988–1990 jyldary Mańǵystaý oblysynda onyń matematıkany oqytý ádistemesi bo­ıynsha qurylǵan ozat tájirıbe mektebi jumys istep, ozat ustazdyń tájirıbesi Aqtóbede ótken ustazdar sletinde qoldaý tapty. Sondaı-aq  Pavlodar oblysynda ótken respýblıkalyq pedagogıkalyq oqýda júldeger atandy. 

Tájirıbeli muǵalim egemen elimizdegi orta mekteptiń alǵashqy matematıka oqýlyq­tarynyń avtory. Onyń «Ma­te­matıka-5» oqýlyǵynyń alǵashqy basylymy 1993 jyly, «Matematıka-6» oqýlyǵy 1994 jyly jaryq kórdi. Bul oqý­lyqtar 1993 jyldan 2000 jylǵa deıin respýblıka mektepterinde jáne keıbir sheteldegi qazaq mektepterinde qoldanyldy. Al  1985–2000 jyldary Mańǵystaý oblystyq muǵalimder bilimin jetildirý ınstıtýtynyń turaqty lektory bolyp, respýblıkamyzdyń bir­neshe oblysynda óziniń tájirıbesi men oqýlyqtary boıynsha arnaýly kýrs ótkizdi.

«Jigitke jeti óner de az» degendeı, matematıkanyń maıyn ishken Qýantqan Rzauly keıingi kezde dybystaný salasymen, álipbı túzý máselelerimen aınalysyp júr. Bul oraıdaǵy eńbekteri merzimdi baspasóz ben  birneshe respýblıkalyq, halyqaralyq konferensııa­lar jınaǵynda jaryq kórgen. Jaqynda onyń tilge qatysty eńbekteri «Emlemizdegi qaıshy­lyqtar jáne fonetıkalyq álipbıdiń artyqshylyǵy» degen ataýmen jeke kitap bolyp shyqty.

Taǵy bir aı­ryqsha óneri – sazger ári ánshi. Baıannyń qu­laǵynda oınap, alýan ándi shyr­qaıtyn Qýant­qan Rzaulynyń balalar men úlkenderge arnalǵan kóptegen áni bar. Mańǵystaý oblysynyń birneshe mektebi onyń «Biz – jas ulan», «Qaınary bilimniń» ánderin mektep ánurany retinde paıdalanyp júrse, «Jas ulan­dar jyry» oblys jas ulanda­rynyń, al «Ustazdar áni» oblys ustazda­rynyń gımni bolyp sanalady. Onyń ánderi boıynsha Mańǵystaý oblysynda eki ret arnaıy shyǵarmashylyq kesh ótkizilse, «Án lebiz» degen atpen 30 shaqty  jeke týyndylary toptas­tyrylǵan án jınaǵy jaryq kórdi.

Búginde Mańǵystaý obly­synyń birneshe mektebinde Q.Vanov atyndaǵy  kabınet ashylyp, Mu­naıly aýdanynda biraz jyldan beri onyń atyndaǵy  oqýshylar olımpıadasy ótip keledi. Al Túpqaraǵan aýdanynda Q.Vanov atyndaǵy muǵalimder olımpıadasy ótkiziledi.

«Adam jumysty marapat úshin istemeıdi, biraq eńbegiń úshin marapat alyp jatsań, ol kóńilińdi kóteredi, jańa jumysqa shabyttandyrady, berilgen ataqqa saı bolǵyń keledi. Buryn jasaǵan azǵantaı eńbegimizdi umytpaı elep-eskerip, joǵary marapat bergen el basshylyǵyna yrzalyǵym sheksiz, rahmet aıtamyn!», deıdi ulaǵatty ustaz aǵynan aqtarylyp. 

 

Mańǵystaý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar

Neke jasy nege ulǵaıyp barady?

Qoǵam • Búgin, 08:55

Zaman talabyna jaýap beredi

Pikir • Búgin, 08:53

Baıypty memleketshildik qadam

Ata zań • Búgin, 08:48

Maı zaýyty shıkizatqa zárý

Ekonomıka • Búgin, 08:45

Ultty uıystyrar faktor

Saıasat • Búgin, 08:43

Sheraǵańnyń qalamgerlik qazynasy

Tulǵa • Búgin, 08:40

Ornyqty joldyń zańdyq temirqazyǵy

Pikir • Búgin, 08:38

Balanyń bári birdeı

Bilim • Búgin, 08:35

Sáýlet qundylyqpen ushtassa...

Pikir • Búgin, 08:33

Atamekenge at basyn burǵandar

Qoǵam • Búgin, 08:28

Adamnan qoryqpaıtyn elikter

Talbesik • Búgin, 08:25