Ustaz • 04 Qazan, 2025

«Bolashaqpen» – aýylǵa!

170 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Abaı oblysynda «Bolashaq» baǵdarlamasynyń túlegi Qýanysh Altynjanov aýyl balalaryna matematıkadan sabaq berip júr. Fınlıandııa, Sıngapýr, Soltústik Irlandııa elderinde biliktiligin arttyrǵan ol oqýdy támamdaǵan soń, ózi bilim alǵan Qaraqol aýylyndaǵy mektepte muǵalim bolýdy jón kórgen.

«Bolashaqpen» – aýylǵa!

Eńbek jolyn 2007 jyly Ekibastuzdaǵy mek­tepte basta­ǵan Qýanysh Altynjanov 2011 jyly Sıngapýrdaǵy «Prob­lem based learning» dep atalatyn kýrsqa qatysqan. Bir jyl­dan soń aǵylshyn tilin shyń­­daý maqsatynda Soltús­tik Irlandııanyń Belfast qala­syndaǵy tildik kýrsqa barǵan. Al 2013 jyly «Bola­shaq» baǵ­dar­lamasymen Fınlıan­dııa­daǵy HAMK ýnıversıtetinde joǵary synyptarda matematı­kany aǵylshyn tilinde oqytý boıynsha pedagogıkalyq taǵy­lymdamadan ótken. Sol jaqtaǵy mektepterdiń tájirıbesin kórip, ǵylymı jobasyn qorǵaǵan soń Q.Altynjanov 2021 jyly óziniń týǵan aýylyndaǵy mektepke oralyp, «matematıka muǵalimi» atanady.

– Ár bala qaı jerde týyp-óskenine qaramastan, sapaly bilim alýǵa tıis. Meniń de maqsa­tym sol, aýyl oqýshyla­ryna shetelden alǵan bilimim men tájirıbemdi bólisip, olardy básekege qabiletti tulǵa etip qa­lyptastyrǵym keledi. Jal­py, shákirt jetistigi – muǵa­lim jetistigi ǵoı. Birde oqýshym halyqaralyq saıystan júl­deli oralyp, ma­ǵan erekshe alǵysyn aıtyp, «Men bolashaqta matematıka muǵalimi bolamyn, oǵan búgin kózim jetti. Myqtylardyń qatarynan kóringenim – sizdiń eńbegińiz» degen kezde bir kú­lip, bir jylaǵanymyz bar edi. Keıin sol oqýshym Ulttyq biryń­ǵaı testileýden 50/50 ball alyp, ýnıversıtetin de sátti aıaq­tady. Qazir «Bolashaq» baǵdar­lamasymen magıstratýra­syn jalǵastyryp jatyr. Mine­kı, bizdi qýantyp, marqaı­tatyn – shákirtterdiń osyndaı jetistigi ǵoı, – dedi ol aǵynan jarylyp.

Qýanysh Altynjanovtyń sózinen onyń kásibı ustanym­dary men ustazdyq jolǵa degen adaldyǵy aıqyn ańǵarylady. Sheteldik tájirıbe men zama­naýı bilim berý ádisterin meń­gergen bilikti mamannyń eńbegi aýyl mektepteriniń damýyna ǵana emes, eldiń jalpy bilim berý júıesiniń ilgerileýine de úles qosatyny anyq.

– Oqýshymen til tabysyp, ony túsine bilý – muǵalimniń basty mindeti. Sabaq barysynda bir bala: «Aǵaı, keshe TikTok-ta bir vıdeo kórdim» dese, birden «Ony nege kóresiń, ol zııan» dep tyıyp tastaý durys emes. Kerisinshe, qandaı beınejazba ekenin surap, qajet bolsa, durys baǵyt-baǵdar kórsetken jón. Sondaı-aq úlgerimi tómen oqýshyny jaqsy oqıtyndarmen birge otyrǵyzýǵa tyrysamyn. О́ıtkeni balanyń yntasy da, bilimge degen qyzyǵýshylyǵy da kóp jaǵdaıda óz ortasyna baılanysty qalyptasady, – deıdi ol.

Matematıka muǵaliminiń aıtýynsha, aýyl mektepteriniń máselesi de joq emes.

– Shetelden alǵan bilimimdi qoldan kelgenshe oqý úderisinde uıymdastyryp jatyrmyn. Alaıda materıaldyq bazanyń tómendiginen kóp ıdeıalardy iske asyrý múmkin bolmaı tur. Kabınetterimiz jańa úlgidegi qural jabdyqtary­men qamtamasyz etilse, onda oqý­shylardyń bilimi shyń­da­latyny anyq. Áli kúnge deıin bor taqta­men jumys isteı­tin mektepter bar. Shyny kerek, 5 jyl buryn alynǵan quraldardyń sapasy syn kóter­­meıdi. Suranys bersek, kóp jaǵ­daıda «bıýdjette qara­jat joq» degen jaýapqa tire­lemiz. Jasandy ıntellekt damy­ǵan zamanda bul aýyl bala­larynyń bilimge degen qush­tar­lyǵyn tunshyqtyryp otyr desek te bolady. Alaıda muǵalim­nen suranys óte joǵary. Mınıstrlik aýyl mektepteriniń naqty prob­lemalaryn sheshetin ýaqyt jetti. Rotasııadan bastap, muǵa­limderdiń biliktiligin artty­rý isine aıryqsha mán berilýi qajet, – deıdi Q.Altynjanov.

Iá, aýyl mektebiniń múmkin­digi tolyq ashylsa, bilimdi ba­la­lardyń kóptep shyǵatyny anyq. Qaı óńirde qyzmet etse de, ustazdyń basty maqsaty – shákirt­ke sapaly bilim berý. Shetel­de jınaǵan tájirıbesin týǵan aýylyna arnap, jas urpaq­qa baǵyt-baǵdar berip otyrǵan Q.Altynjanovtyń eńbegi– elge qyzmet etýdiń, urpaqqa úlgi bolýdyń jarqyn kórinisi dep bilemiz.

Sońǵy jańalyqtar