Qoǵam • 08 Qazan, 2025

Sot saraptamasy senim deńgeıin arttyrady

40 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Sot saraptamasy – sot tóreligi júıesiniń ádil ári obektıvti sheshimder qabyldaý úshin ǵylymı negiz qamtamasyz ete­tin salasynyń biri. Qyl­mystardy tergeýdiń tıim­diligi men qoǵamnyń sot júıesine degen senim deńgeıi saraptamalyq zert­teýlerdiń sapasy men shynaıylyǵyna tikeleı baılanysty.

Sot saraptamasy senim deńgeıin arttyrady

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda jańa zaman talaptary men syn-qateri – sıfrlandyrý men jasandy ıntellektige, sondaı-aq qylmys sıpatynyń ózgerýine oraı salada bolyp jatqan ózgerister ja­ıynda brıfıng ótti. Onda Ádilet mınıstrligi Sot saraptamalary ortalyǵynyń dırek­tory Baqytjan Baıtilesov sóz sóı­lep, ortalyqtyń materıaldyq-teh­nı­kalyq bazasyn nyǵaıtýdy, ınno­vasııalyq ádistemelerdi ázir­leý men úderisterdi sıfrlyq transformasııalaýdy ushtas­tyra otyryp, óz qyzmetin júıeli ­túr­de jań­ǵyrtý máseleleri týraly aıtty.

«Bıyl zerthanalyq jabdyq­tarǵa arnalǵan baǵalar qaıta qaralyp, esepteldi. Bul jabdyq­tar sarapshylarǵa esirtki zat­tary­­nyń izdik mólsherlerin anyq­taýǵa, olardyń hımııalyq qurylymyn dál belgileýge jáne zań­syz naryqta jıi paıda bolyp jat­qan jańa sıntetıkalyq esirt­kilerdi der kezinde tanýǵa múm­kindik beredi. Bul – zamanaýı gazdy hromatograftar, mass-spektro­metr­ler jáne suıyqtyq hroma­to­graftar. Onsyz sot úderist­erinde sapaly ári ǵylymı negiz­del­gen qorytyndylardy qam­ta­­­masyz etý múmkin emes», dedi spıker.

Sot saraptamalary ortalyǵy zerthanalyq bazany jańartýmen qatar ádistemelik áleýetti damytýdy da nazardan tys qal­dyrmaıdy. Qazir sıfrlyq aktıv­terdiń aınalymy men qarjy aǵyndaryna, sondaı-aq ar-namys pen qadir-qasıetti qorlaý bel­gilerine qatysty nysandardy saraptamalyq zertteý júrgizýge arnalǵan jańa ádistemelik jobalar ázirlenip jatyr.

Olardyń alǵashqysy – sıfr­lyq aktıvterge qatysty isterdi tergeý barysynda aınalym kólemin belgileýge, sondaı-aq aqsha qarajaty men olardyń balamalarynyń aınalymyn anyqtaýǵa arnalǵan. Bul ádisteme sıfrlandyrý jaǵdaıynda ekono­mıkalyq qylmystardy tergeýde biryńǵaı ári ǵylymı negizdelgen tásil úshin mańyzǵa ıe.

«Memleket basshysy óz Jolda­ýynda kıberqylmysqa, onyń ishinde kıberalaıaqtyqqa qarsy belsendi kúres júrgizý qajettiligin, sondaı-aq osy salada tergeý júrgizetin memleket­tik organdardyń quzyretterin arttyrýdyń mańyzdylyǵyn erekshe atap ótti. Osyǵan oraı, jańa ádisteme zalaldy esepteý dáldigin edáýir arttyryp, sonyń nátıjesinde isterdi sotta qaraý kezinde dáleldemelik bazany nyǵaıtýǵa múmkindik beredi», dedi ortalyq basshysy.

Onyń aıtýynsha, ekinshi ádisteme ar-namys pen qadir-qasıetti qorlaý belgilerin qamtıtyn nysandarǵa sot-saraptamalyq zertteý júrgizýge baǵyttalǵan. Onyń engizilýi mundaı faktilerdi baǵalaýdyń obektıvti quralyna aınalady. Bul medıa keńistiktegi quqyq buzýshylyqtar kóbeıip turǵan kezde asa mańyzdy.

Sondaı-aq B.Baıtilesov sot-medısınalyq tájirıbege sıfrlyq tehnologııalar engizilip jatqany jaıynda baıandady. Atap aıtqanda, fılıaldardyń birinde vırtýaldy aýtopsııa boıynsha qanatqaqty joba bastalǵan. Joba aıasynda zertteý júrgizilip, dástúrli aýtopsııa kompıýterlik tomografııamen salystyrylyp, nátıjeler birqatar ólim jaǵdaıy boıynsha saraptamalyq qorytyndylardyń tolyq sáıkestigin kórsetken.

«Bul nátıje óte mańyzdy: ol kompıýterlik tomografııany tek kómekshi retinde ǵana emes, sonymen qatar sot-medısına­lyq zertteýlerdiń balama ádisi retin­de de qoldanýǵa bolatyndyǵyn kórsetedi. Vırtýaldy aýtopsııa qorytyndylardyń obektıv­tiligi men senimdiligin saqtaı otyryp, eń az aralasýmen taldaýdy qamtamasyz etedi. Bul, ásirese dástúrli aýtopsııany júrgizý qıyn nemese áleýmettik turǵydan qajet bolǵan jaǵdaılarda óte mańyzdy», dedi spıker.