Aldaǵy jyldary qalada jańa kitaphanalar, murajaılar men teatrlar ashylyp, tarıhı nysandar qaıta jańǵyrmaq. Shaharda zamanaýı mádenı keńistikter qurý týraly Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Azamat Qaldybekov О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda jýrnalıstermen júzdesý barysynda aıtty.
Búginde Almatyda 100-den astam mádenıet mekemesi úzdiksiz jumys istep keledi. Bul nysandar qala qonaqtary men turǵyndardyń rýhanı serigine aınalǵan. Mádenıet oshaqtaryna jylyna mıllıondaǵan adam bas suǵady. Al aldaǵy jyldary bul kórsetkish aýqymdy jańǵyrtýlardyń nátıjesinde arta túspek.
Máselen, shırek ǵasyrdan beri alǵash ret Qazaq memlekettik sırkinde keshendi rekonstrýksııa bastaldy. Ańyzǵa aınalǵan ǵımarattyń tarıhı qalpy saqtalyp, ishki qurylymy – ınjenerlik júıelerden bastap kórermen zalyna deıin – tolyq jańartylmaq. Sonymen qatar Natalıa Sas atyndaǵy orys balalar jáne jasóspirimder teatry men «Alataý» dástúrli óner teatry kúrdeli jóndeýden ótip jatyr.
«Almatydaǵy shyǵarmashylyq belsendilik – jastardyń ónerge qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, ulttyń rýhanı áleýetin nyǵaıtýǵa qyzmet etýde. Mádenıet – qala kelbeti. Almaty árdaıym shyǵarmashyl adamdardy biriktiretin rýhanı ortalyq bolyp keldi jáne qaladaǵy ár aýdan osy mádenı energııany sezinetindeı jaǵdaı jasaý baǵytynda jumys júrgizip jatyrmyz», deıdi Azamat Qaldybekov.
Bilim alý baǵytyn jańa tehnologııa jetistikterimen jetildirý zaman talaby. Bul rette Almatynyń Ortalyqtandyrylǵan kitaphana júıesi bólimsheleriniń 97%-y jańǵyrtýdan ótken. Kitaphanalarda ózdiginen kitap alý stansalary, sıfrlyq tehnologııalar jáne erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa arnalǵan oqý zaldary ashyldy. Jyl sońyna deıin qaladaǵy bes aýdanda mektepter men turǵyn úı keshenderiniń janynan jańa zamanaýı kitaphanalar esik ashpaq.
Mádenıet basqarmasy bul jumystardy aıryqsha nazarǵa alyp otyr. Mamandar qazirgi kitaphana – bul jaı ǵana kitap sóreleri emes, ol – qarym-qatynas pen ózin-ózi damytýǵa arnalǵan ıntellektýaldy keńistik ekenin aıtady.
Jyl sońyna deıin Observatorium murajaıy ashylyp, «Raıymbek batyr» murajaı kesheniniń qurylysy aıaqtalýǵa tıis. Ákim orynbasary Saq mádenıeti ortalyǵyn, Jastar teatryn qurý jáne 2030 jylǵa deıin qala boıynsha 20 jańa kitaphana ashý josparlanyp otyrǵanyn jetkizdi.
Búginde Almatynyń mádenı ómiri serpindi damyp, halyqaralyq dárejede tanylyp keledi. Máselen, bıyl qala teatrlary Parıjden Máskeýge deıingi 20-dan astam memlekette óner kórsetti. Qýyrshaq teatry men «Alataý» dástúrli óner teatry Qazaqstan atynan Avınon festıvali men Chehov atyndaǵy halyqaralyq teatr festıvalinde sahnaǵa shyqty. Parıjdegi IýNESKO shtab-páterinde Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyǵyna arnalǵan halyq aspaptarynyń kórmesi ótti. Qoryta aıtqanda, keıingi úsh jylda Almaty qalasy mádenı yntymaqtastyqty keńeıtý maqsatynda 18 halyqaralyq memorandýmǵa qol qoıǵan.
«Biz baı dástúrdi saqtap qana qoımaı – álem tanyǵan Almatynyń mádenı brendin qalyptastyrýǵa tıispiz. Jyl basynan beri qalada 1 300-den astam mádenı is-shara ótip, olardy 1,3 mıllıonnan astam adam tamashalady. Mádenıetti tek mereke kúnderi emes, kún saıyn sezingimiz keledi. Ár turǵyn óz qýanyshyn saıabaqta, kóshede, óz aýlasynda taba alatyndaı aýan qalyptastyrýymyz qajet», deıdi A.Qaldybekov.
Shaharda tarıhı tulǵalardyń mereıtoılaryna arnalǵan rýhanı jobalar men memleket úshin mańyzy dara turar datalar jyl boıy atalyp ótedi. Aıtalyq qala kúnine oraı ótken is-sharalar shoǵyry jarty mıllıon kórermenge qýanysh syılaǵan. Osy rette dástúrli Alma Fest festıvalin erekshe ataýǵa bolady. Tuńǵysh Prezıdent saıabaǵynda ótken merekede fermerler 100 tonnaǵa jýyq alma ákeldi. Jınalǵandar súıikti sorttarynyń dámin tatyp, alma tarıhynan syr shertetin arnaıy kórme uıymdastyryldy. Qala kúni aıasynda ázirlengen baǵdarlamada ekologııalyq aksııalar, jármeńkeler, fleshmobtar, kitaphanalarda ádebı keshter saltanat quryp megapolıstiń mádenı bolmysyn aıshyqtady.
«Qalanyń kelbeti tek sáýletpen emes, mádenı mazmunmen de kórkeıip keledi. Almaty – zamanaýı óner men mádenıet festıvaldarynyń ordasy. BI Group Art Fest, Almaty Pop-up Week, Ulttyq kıno kúnderi, Kitap Fest, Halyqaralyq djaz festıvali syndy irgeli sharalar shahardyń shyǵarmashylyq tynysyn tanytady. Mundaı mádenı jobalar arqyly qala turǵyndary men qonaqtary álemdik jáne ulttyq ónerdiń toǵysqan tusyna kýá bolyp keledi. Qala mýzeıleri men galereıalary da zamanmen úndesip, jańa formatta jumys istep otyr. Memlekettik ortalyq mýzeı, Á.Qasteev atyndaǵy óner mýzeıi, Á.Qasteev galereıasy sııaqty mádenı oryndar – qalanyń ǵana emes, eldiń de rýhanı murasyna aınalǵan. Almaty – shyǵarmashylyq erkindiktiń qalasy. Munda árbir sýretshi, mýzykant, jazýshy nemese dızaıner óz oıyn erkin jetkize alady. Qalada ónermen shuǵyldanýǵa, shyǵarmashylyq izdeniske barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qalanyń rýhanı tynysy – búkil Qazaqstannyń mádenı kelbetin aıqyndaıtyn basty ólshemderdiń biri», deıdi ónertanýshy Baljan Zamanbekova.
ALMATY
