Keńes ótkizgen keleli jıyn

Keshe «Nur Otan» partııasynyń janyndaǵy mádenıet pen ónerdi damytý máseleleri jónindegi «Mıras» qoǵamdyq keńesiniń ústimizdegi jylǵy alǵashqy otyrysy ótip, onda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy, Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 70 jyldyǵy, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jáne Qazaqstan Konstıtýsııasynyń 20 jyldyǵy is-sharalaryn atap ótý máseleleri qaraldy. Keńes tóraǵasy, Parlament Májilisiniń depýtaty Máýlen Áshimbaev jeltoqsan aıynyń basynda sheteldegi qazaq dıasporasynyń mádenıeti men tiliniń damýyna Qazaqstan tarapynan qoldaý kórsetý máselelerin qaraý qolǵa alynatynyn aıtty. Bul rette sheteldergi qazaqtyń sany 5 mıllıonnan asady degen málimetter keltirilip júrgendigin aıta ketken jón. Keńes tóraǵasy sóz retinde syrtqy saıasat vedomstvosy men Mádenıet jáne sport mınıstrligi nendeı jumystar atqarýda degen máseleler kóteri­lerinen de habardar ete ketti. Bu­dan keıin otyrys Qazaq handy­ǵynyń 550 jyldyǵyn, Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 70 jyl­dyǵyn, Qazaqstan halqy Assam­bleıa­­synyń jáne Qazaqstan Konstı­tý­sııasynyń 20 jyldyǵyn atap ótý­ge qatysty is-sharalar jospa­ry­na qurylǵan baıandamalarǵa ulas­ty. Aldymen sóz alǵan Mádenıet jáne sport mınıstriniń orynbasary Ǵalym Ahmedıarov Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótýge sáıkes birqatar sharalar atqarylǵandyǵyna keńinen toqtaldy. Onyń aıtýynsha, 1465 jyldy Qazaq handyǵynyń resmı qurylǵan jyly deýge bola­dy. Sondyqtan da Qazaq handy­ǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótýdiń tujyrymdamasy daıyndaldy. Aıtýly datany atap ótý úsh tu­jyrymdamalyq negizge júıelenip otyr. Birinshisi – patrıottyq negiz bolsa, munda Qazaqstan halqynyń Otanyna degen súıispenshiligi kózdelgen. Ekinshisi – aqparattyq negiz. Ǵylymı-kópshilik baǵdarlamalardy, ǵylymı-tanymdyq derekti fı­lmderdi, qazaq halqynyń joǵary mádenıeti men ónegeli qasıetteri týraly fılmderdi jasap, jetekshi ortalyq telearnalar arqyly taratý. Úshinshisi – ǵylymı negiz. Qazaq handyǵyn qurý problemalaryn zertteý boıynsha ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizý. Jáne de ǵylymı konferensııalardy uıymdastyrý. Vıse-mınıstr bul mereıtoıdy ótkizý qazaq tarıhyn oqýǵa ynta arttyrady, qoǵamnyń ıdeıalyq, rýhanı mádenıeti azamattardyń sanasynda patrıottyq sezimdi bekite túsedi dep senemiz degen oıymen de bólise ketti. Jalpy, Úkimet qaýlysymen mereıtoıdy atap ótýdiń Is-sharalar jospary bekitilse, onymen 103 shara qamtylǵandyǵyn aıta ketken lázim. Negizgi sharalar Taraz ben Astana qalalarynda ótpek. Taraz qalasynda «Eýrazııa barysy» atty qazaq kúresinen týrnır ótedi jáne arheologııalyq murajaı ashylyp, etnomádenı qalashyq salynady dep kútilýde. Jalpy, Taraz qalasynda ótetin is-sharalardy Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary Erqanat Manjýov jan-jaqty aıtyp berdi. Qazaqstan halqy Assam­bleıa­synyń 20 jyldyǵyn atap ótý is-sharalaryn osy uıymnyń ókili Názıpa Ydyrysqyzy jan-jaqty baıandap ketti. «Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń 20 jyl­dyǵyn atap ótý Assambleıanyń qu­ry­lymdyq deńgeıde toılanatyn toıy emes, elimizdiń 20 jyldaǵy jetken jetistikterin pash etý», dedi ol óz sózinde. Son­dyqtan da jyldyń maqsaty «Me­niń elim – Máńgilik El» degen taqyrypqa baǵyttalyp otyr. Atqa­rylatyn sharalardyń negizgi bóligi «Jıyrma izgilikti is» dep atalsa, sol izgilikti istiń bas­taýy retinde Túrkistandaǵy Kıeli qazan – Taıqazan birqatar oblys­tardy aralap ta ketkeni aýyzǵa alyndy. Mysaly, sondaı sharanyń barysynda Aqmola oblysynda 752 áleýmettik az qamtylǵan kópbalaly otbasylarǵa 17 mıllıon 170 myń teńgeniń kómegi kórsetilipti. Jıhaz, otyn, kıim nemese turmystyq tehnıka áperý sııaqty ıgi istermen kórinis tapqan. Endi negizgi jospar boıynsha Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HHII sessııasyna deıin Taıqazan búkil Qazaqstandy aralap, Astanaǵa jetkizilýi tıis. Jalpy, Assambleıanyń 20 jyldyǵy ár-túrli is-sharalarmen ulasyp, jeltoqsan aıynda Astanada óziniń máresine jetedi dep kútilýde. Budan keıin sóz Jeńistiń 70 jyldyǵyn atap ótý boıynsha Qor­ǵanys mınıstrligi Tárbıe jáne ıdeologııalyq jumys jónindegi departamentiniń bastyǵy, Qarýly Kúshter Bas shtaby basshysynyń orynbasary Muhamedjan Tala­sovqa berildi. Onyń aıtýynsha, eń basty shara retinde Astana qala­synda 7 mamyrda ótetin áskerı parad dep belgilenip otyr. Onda qazirgi zamanaýı áskerı tehnıkalar ǵana emes, sonymen qatar, tarıhı kórinister de oryn almaq. Sondaı-aq, bul paradqa soǵys ardagerleri de qatysady dep kútilýde. Paradqa 5 myńǵa tarta jaýynger, 85 dana áskerı-áýe tehnıkasy, 220 brondy avtotehnıka jumyldyrylary da ataldy. Sonymen qatar, 7 mamyrda Jeńis kúnine jáne Otan qorǵaýshy kúnine arnalǵan merekelik konsert ótetin bolady. Jáne de 7 jáne 9 mamyr kúnderi Astana men Almatyda otshashý jasalady dep kútilýde. Mine, osyndaı baıandamalarǵa ulasqan otyrys barysynda zııaly qaýymnyń beldi ókilderi Nurlan Oralazın, Myrzataı Joldasbekov, Ákim Tarazı, Sultanáli Balǵabaev óz oılaryn ortaǵa salyp, birqatar usynystaryn bildirdi. Basqosý barysynda Qazaqstan halqy As­sam­bleıasy Keńesiniń 2015 jyly prezıdenttik saılaý ótkizý jó­nin­­degi bastamasyna da qoldaý bildirildi. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».