Qoǵam • 11 Qarasha, 2025

Jergilikti organdardyń derbestigin kúsheıtý mańyzdy

30 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý júıesi – eldiń demokratııalyq damýynyń mańyzdy tiregi. Osy baǵyttaǵy jańa zań jobasy memlekettik basqarýdyń tıimdiligin arttyryp, azamattardyń sheshim qabyldaý úderisine qatysýyna keń jol ashýǵa tıis. Almatyda Májilis depýtaty Aıdos Sarymnyń tóraǵalyǵymen ótken Parlament Májilisi janyndaǵy Qoǵamdyq palatanyń kezekti otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy talqylandy.

Jergilikti organdardyń derbestigin kúsheıtý mańyzdy

Jańa zań jobasynyń basty maqsaty – basqarý júıesiniń ashyqtyǵy men eseptiligin qamtamasyz ete otyryp, jergilikti bılik organdarynyń derbestigin kúsheıtý. Bul turǵyndardyń kúndelikti ómirine tikeleı áser etetin máselelerdiń jedel ári ádil sheshilýine jol ashady. Sonymen qatar osy reforma óńirlik damý josparlaryn halyqpen birlesip talqylaý, bıýdjetti basqarý isine qoǵam ókilderin tartý syndy tetikterdi jetildirýge múmkindik bermek.

Álemdik tájirıbe kórsetkendeı, damyǵan elderde ózin-ózi basqarý organdarynyń quzyreti keńeıip, ákimshilik-aýmaqtyq birlikterde halyqtyń suranysyna saı sheshim qabyldaý múmkindigi artyp keledi. Qazaqstan bul baǵytta ilgeri jyljýǵa nıetti. Jańa zań jobasynda aýyl, aýdan, qala deńgeıinde máslıhattardyń róli men jaýapkershiligi naqty belgilenip otyr. Depýtattar zań jobasy jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytý tujyrymdamasyn iske asyrý, sondaı-aq Memleket basshysynyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda kózdelgen azamattardyń jergilikti mańyzy bar máselelerdi sheshýge qatysý tetikterin ıns­tıtýsıonaldy turǵydan nyǵaıtý jónindegi saıası reformany júzege asyrý sheńberinde ázirlengenin aıtady.

Usynylyp otyrǵan ózgerister ózin-ózi basqarý ınstıtýttaryn damytýǵa, bıliktiń ashyqtyǵy men eseptiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.

«Keıingi eki-úsh jylda aýyl, aýdan ákimderin, úlken shahar ákimderin saılaı bastadyq. Olar saıası ómirmen qatar bıýdjettik ómirge aıaq basyp jatyr. Saılanǵan depýtattar men saılanǵan ákim bir-birimen qalaı jumys isteýi kerek? Olardyń halyqqa bergen ýádesi, saılaýaldy baǵdarlamasy bar. Basqosýǵa birqatar saılanǵan aýyl, aýdan ákimderin arnaıy shaqyryp otyrmyz. Olardyń da únin tyńdaǵymyz keledi. Elimizdegi máslıhattardyń rólin kóterý de – mańyzdy másele. Aımaqtardaǵy áriptesterimiz qazirgi májiliste bar dúnıeni ózderine alyp kelýdi, basqarmalar ózderine kelip esep beretindeı jaǵdaı týsa degen tilekterin bildirip jatady. Menińshe, osy zań endi osyndaı qarym-qatynastardyń negizin jasaıdy. Máselen, aýdandyq, qalalyq, oblystyq bıýdjet qoǵamnyń nazaryn­daǵy úlken másele bolýy kerek. Sol kezde jemqorlyq azaıady, talap ózgeredi, sonda ǵana biz osy qazir respýblıkalyq dárejede bolyp jatqan úlken ózgeristerdi aımaqqa jetkize alamyz», deıdi A.Sarym.

Elimizde ákimderdi saılaý refor­ma­sy júzege asqaly beri kúni búginge de­­ıin 3 500 ákim saılanǵan. Olardyń 48-i – aýdan ákimderi. Basqosýda sóz alǵan Ulttyq eko­nomıka vıse-mınıstri Baýyrjan Omar­­bekov ákimderdiń saılaýaldy baǵdar­lamasy men bergen ýádelerine qatysty naqty tetik­ter men jaýapkershiliktiń bolmaýy má­sele týyndatyp otyrǵanyn aıtyp bir­qatar usynysyn jetkizdi.

Jıynda sondaı-aq zań jobasynyń bastamashylarynyń biri, Májilis depýtaty Ekaterına Smyshlıaeva, Almaty oblysy Raıymbek aýdanynyń ákimi Dastan Qudabaev, Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdany Baltabaı aýylynyń ákimi Sáýle Alıpova jáne basqa da sarapshylar óz pikirleri men usynystaryn ortaǵa saldy.

 

ALMATY 

Sońǵy jańalyqtar