Sýretterdi túsirgen – Mádı Ǵubaıdýllın
Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Narıman Tóreǵalıev óz sózinde Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy tatý kórshilik, strategııalyq seriktestik jáne ózara senimge negizdelgen baılanystardyń joǵary deńgeıde damyp kele jatqanyn atap ótti.
«Qos eldiń berik yntymaqtastyǵy – jahanǵa úlgi. Eki el Prezıdentteri belgilegen baǵyttar aımaqtar arasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári keńeıtýge myqty negiz qalap otyr. Búgingi forým – sonyń aıqyn dáleli», dedi N.Tóreǵalıev.
Ákimniń aıtýynsha, Batys Qazaqstan oblysy Reseımen shektes aımaq bolǵandyqtan, eki aradaǵy ekonomıkalyq baılanys óte tyǵyz. Sońǵy úsh jylda oblystyń Reseımen syrtqy saýda aınalymy 2 mlrd dollardan asqan. Búginde óńirde sheteldikterdiń qatysýmen 2 myńnan astam kompanııa jumys isteıdi, onyń jartysy – reseılik kompanııalar. Olar óńirdiń damýyna eleýli úles qosyp keledi. Narıman Tóreǵalıev mysal retinde Kalýjsk týrbın zaýytymen birlesken joba nátıjesinde jańa týrbına ornatylyp, qýattylyq 12 MVt-qa artqanyn atap ótti.
Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy shekara beketteri saýda, ekonomıkalyq seriktestik jáne halyqtar arasyndaǵy baılanys úshin negizgi strategııalyq dáliz ekeni ras. Bıyl «Syrym» memlekettik shekara ótkizý pýnktin jańǵyrtý jumysy bastaldy. 2026 jyly «Tasqala» memlekettik shekara ótkizý pýnktin jańǵyrtý josparlanyp otyr. «Bul tek logıstıkalyq tıimdilikti arttyryp qana qoımaı, eki el arasyndaǵy baılanystardy odan ári nyǵaıtýǵa, saýda aǵynyn ósirýge jáne óńirimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna jańa serpin beredi» deıdi óńir basshysy.
Batys Qazaqstan oblysyndaǵy sý resýrsynyń 80%-y Reseı aýmaǵynan keletin transshekaralyq ózender úlesine tıedi. Sondyqtan sýmen qamtý máselesinde eki el arasyndaǵy komıssııa turaqty jumys istep, ekojúıeni saqtaý jáne sý resýrstaryn tıimdi paıdalaný boıynsha mańyzdy sheshimder qabyldap keledi. «Búgingi kezdesýimiz jańa múmkindikterge jol ashyp, ózara is-qımylymyzdy jańa saıası deńgeıge kóteretinine senimdimin. Aldaǵy jumystaryńyz tabysty bolyp, forým naqty nátıjeler men jańa bastamalarmen qorytyndylansyn!» deıdi óńir basshysy.
«Bizdiń ortaq maqsatymyz – óńiraralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtyp, saýda-ekonomıkalyq baılanystardy keńeıtý. Aldaǵy ýaqytta ózara taýar aınalymyn 30 mıllıard dollarǵa deıin jetkizýdi, taýar aınalymyn ártaraptandyrý men ónerkásiptik kooperasııany kúsheıtýdi kózdep otyrmyz», deıdi elimizdiń Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Arman Shaqqalıev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, qazirdiń ózinde Qazaqstanda 12 000-nan astam jumys ornyn qurýǵa múmkindik beretin 30 jobany eki el kásipkerleri birlesip atqaryp jatyr eken. Onyń jalpy somasy 4,4 mıllıard dollardy quraıdy. Aldaǵy ýaqytta 30,8 mıllıard dollar kólemindegi taǵy 29 joba jáne 23 000-nan astam jańa jumys ornyn jasaqtaý josparlanǵan. Bul jobalar ónerkásiptik ósimniń negizin quraıtyn energetıka, mashına jasaý, metallýrgııa, hımııa jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryna baǵyttalǵan.
Mınıstr óz sózinde adamı kapıtaldy damytýǵa jáne jumysshy mamandyqtardyń bedelin arttyrýǵa erekshe nazar aýdarylyp jatqanyn aıtty. Qazaqstanda 2030 jylǵa deıin Eńbek naryǵyn damytý Konsepsııasy júzege asyrylyp keledi. Onyń maqsaty – jumysshylardyń biliktiligin arttyrý jáne kem degende 3,8 mıllıonnan astam sapaly jumys ornyn daıyndaý. Bul jalpy jumyspen qamtýdyń 45%-yn quraıdy. Qazaqstan men Reseı dýaldy jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn belsendi túrde damytyp jatyr. Qazir Reseı joǵary oqý oryndarynda 55 000-nan astam qazaqstandyq stýdent oqysa, Qazaqstanda 2000-nan astam Reseı azamaty bilim alady eken.
«Jańa tehnologııa básekege qabilettiliktiń negizgi faktoryna aınaldy. Qazaqstan ekonomıkanyń barlyq salasynda jasandy ıntellektti belsendi engizip jatyr. Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy sýperkompıýterlik klaster iske qosyldy, jasandy ıntellekt akseleratorlary men bilim berý baǵdarlamalary – AI Qyzmet, AI Sana jáne AI Olymp damyp keledi. Biz tek tehnologııany jasap qoımaı, olardy keń kólemde engizý úshin orta qalyptastyramyz», dedi Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri.
Aıta keteıik, forým aıasynda Oralda búgin óńirdegi kolledjder men kásiporyndardyń arnaıy kórmesi ótip jatyr.
Batys Qazaqstan oblysy
