Úkimet • 18 Qarasha, 2025

Tártipti kúsheıtý – basty nazarda

30 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

 

Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken keńeste áleýmettik qoldaý júıesin jetildirý men jekemenshik mektepterdi qarjylandyrý tetikterin qaıta qaraý máseleleri talqylandy. Jıyn Memleket basshysynyń bıýdjet qarajatyn sıfrlandyrý arqyly tıimdi paıdalaný jónindegi tapsyrmalaryn oryndaý barysyna arnaldy.

Tártipti kúsheıtý – basty nazarda

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Svetlana Jaqypova Biryńǵaı sıfrlyq platformany engizý baǵytynda atqarylǵan jumystardy baıandady. Onyń málimetine baqsaq densaýlyq saqtaý, bilim berý, mádenıet pen sport salalaryndaǵy 16 uıym to­lyq sıfrlandyrylǵan. Shildeden beri 9 myńnan astam uıymnyń shtattyq kesteleri deklarasııadan ótip jatyr.

Sıfrlyq baqylaý nátıjesinde áleý­mettik saladaǵy birqatar buzýshy­lyq anyqtalǵan. Atap aıtqanda 40 myń­ǵa jýyq azamatqa resmı eńbek shar­ty bolmaǵanymen, zeınetaqy jar­na­lary aýdarylǵan. Keıbir qyzmet­ker­ler bir aımaqtaǵy mektepte shtatta bol­ǵanymen, ózge oblystardaǵy uıym­darǵa jalǵan eńbek shartyn rásimdegen. 9,6 myń mekteptiń shtat kestesinde Tizilimde joq, uıym basshylary ózderi qosqan 75 laýazym tabyldy.

Mınıstr BSP-ny «adam ıgiligine baǵyttaý» konsepsııasyn tanystyrdy. Platformada 4,5 mln adamnyń deregi qamtylǵan. Jańa tásil áleýmettik qoldaýdyń barlyq túrin – AÁK pen járdemaqylardan bastap, mektepke deıingi bilim men sport seksııalaryn sýbsıdııalaýǵa deıin – bir júıede kórsetýdi kózdeıdi.

Premer-mınıstr sıfrlandyrý naqty nátıjege jetkizýi kerektigin atap ótti. Avtomattandyrý men áleýmettik alaıaqtyqqa qarsy sharalardyń arqasynda 2024 jyly bıýdjetke 299 mlrd teńge qaıtarylǵan. Aldaǵy úsh jylda qosymsha 135 mlrd teńgeni únemdeý josparlanyp otyr.

Jıynda jekemenshik mektepterdi qarjylandyrý tetikterin jetildirý máselesi de qaraldy. Buǵan deıin memlekettik bilim berý tapsyrysyna bólinetin qarajattyń ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda «Qarjy ortalyǵy» AQ Qarjy mınıstrligine berilgen edi.

Qarjy mınıstri Mádı Takıevtiń aıtýynsha, e-Qazyna.kz portalynda iske qosylǵan OrtaBilim servısi bilim berý mekemeleriniń qyzmetin avtomatty baqylaýǵa múmkindik beredi. Júıe ruqsat qujattaryn, oqýshylar sanyn, mektep qýattylyǵyn salystyryp, derekterdiń durystyǵyn tekseredi.

Tekserý barysynda aıtarlyqtaı zańbuzýshylyqtar anyqtalǵan. Onda 745 jekemenshik mekteptiń 155-i óz kirisin jasyrǵan. Sıfrlandyrylǵan 427 mekteptiń 30%-y óz qyzmetin maqsatqa saı júrgizbegen. Mysaly, Túrkistan oblysynda mektep retinde tirkelgen nysan – toıhana, Shymkentte – saýda ortalyǵy bolyp shyqqan. Buǵan qosa 64 mekemede oqýshylar sany jobalyq qýattylyqtan eki esege artyq. Almaty oblysynda 60 oryndyq mektepke 702 oqýshy qabyldanǵan. Al Astanada 241 oryndyq mektep qujattarynda 1 003 oqýshy kórsetilgen. Jalǵan muǵalimder men qosarlanǵan qarjylandyrý faktileri jıi tirkelgen.

OrtaBilim júıesi mundaı zańsyz­dyq­­tarǵa tosqaýyl qoıyp, bıýdjet qar­a­­­jatyn maqsatsyz jumsaýdy bol­dyr­maýǵa baǵyttalǵan. Búginde jeke­men­shik mektepterdiń 86%-y jańa júıe ar­qyly avtorızasııadan ótti. Kelesi jyldyń qańtarynan bastap qarjy­lan­dyrý tolyqtaı jańa talaptarmen retteledi.

Oljas Bektenov jaǵdaıdyń óte kúr­deli ekenin aıtyp, jaýapty organ­dar­ǵa tártip ornatýdy tapsyrdy. «Mem­­le­ket joq oqýshylar úshin jıi aqsha tólep kelgeni belgili boldy. Bul salada zańsyz ındýstrııa paıda boldy. Birde-bir teńge josyqsyz adamdardyń qaltasyna túspeýge tıis», dedi Premer-mınıstr.

Jıyn sońynda Premer-mınıstr Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý, Qarjy, Oqý-aǵartý mınıstrlikterine, sondaı-aq óńir ákimdikterine birqatar tapsyrma júktedi. Onyń qatarynda sıfr­landyrýdy jedeldetý, zańsyz shema­lardy túbirimen joıý, áleýmettik qoldaý shar­alaryn naqty muqtaj azamat­tar­ǵa baǵyttaý, bilim berý salasyn­daǵy qar­jy­landyrý tártibin qataıtý, jańa plat­for­malardy tolyq engizý jóninde shara bar..

Úkimet áleýmettik qoldaý men bilim berý salasyn qarjylandyrýǵa bólinetin bıýdjet qarajatynyń ár teńgesin tıimdi paıdalanýdy basty mindet retinde qoıyp otyr.