Foto:KSZI
Tehnologııalyq progrestiń mańyzdy saldarynyń biri – jasandy ıntellektpen jabdyqtalǵan, adamnyń qatysýyn barynsha az qajet etetin qarý-jaraq túrleriniń paıda bolýy. Áskerı salada avtonomdy tehnologııalardyń jedel damýy men taralýy AQJ-ny qoldanýdyń quqyqtyq, gýmanıtarlyq jáne etıkalyq qyrlaryna qatysty eleýli alańdaýshylyq týdyryp otyr. Basty suraqtar – sheshim qabyldaý úderisindegi adamnyń róli, AQJ qoldanylǵan jaǵdaıda jaýapkershilik pen eseptilik, sondaı-aq mundaı júıelerdiń ózdiginen oqýynyń yqtımal saldary.
Qazaqstan qarýdy baqylaýdyń halyqaralyq tetikterin nyǵaıtýǵa dástúrli túrde qoldaý kórsetip kele jatqan memleket retinde AQJ-ny retteıtin halyqaralyq-quqyqtyq mindetti qujat qabyldaýdy jaqtaıdy. Eldiń ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý salasyndaǵy tabysty tájirıbesi bul máselelerdi óńirlik jáne jahandyq deńgeıde ilgeriletý úshin berik negiz bolyp tabylady. Osy turǵyda Qazaqstan seriktes memleketterdiń AQJ-nyń baqylaýsyz jasalýy men rettelmeı qoldanylýynan týyndaıtyn qaterlerdi talqylaý úderisine qatysýyn asa mańyzdy dep sanaıdy.
Dóńgelek ústel gıbrıdti formatta ótti. Oǵan dıplomattar, memlekettik organdardyń áskerı jáne azamattyq mamandary, saraptamalyq qurylymdar men akademııalyq qaýymdastyq ókilderi, sondaı-aq HQKK-nyń salalyq sarapshylary qatysty. Is-shara barysynda qatysýshylar AQJ salasyndaǵy halyqaralyq normalardy qalyptastyrý úderisi týraly ózekti aqparat alyp, retteýge qatysty problemalyq aspektilerdi sheshý joldary boıynsha pikir almasty.
Sharaǵa qatysqan QSZI dırektorynyń orynbasary Dáýren Áben óz baıandamasynda AQJ-nyń ázirlenýi men taralýyna baılanysty strategııalyq aspektiler men qaýipsizdik syn-qaterlerine óńirlik kózqarasty usyndy. Atap aıtqanda, osy salada qarýlaný jarysynyń paıda bolý qaýpin atap ótip, AQJ boıynsha halyqaralyq konsensýsqa qol jetkizý jolyndaǵy saıası kedergilerdi taldady. Dáýren Ábenulynyń pikirinshe, avtonomdy qarý-jaraq júıeleri – bul jaı ǵana jańa tehnologııa emes, olar halyqaralyq qaýipsizdik pen gýmanıtarlyq quqyqtyń bazalyq qaǵıdattaryna tóngen eleýli syn-qater. Sondyqtan álemdik qaýymdastyq bul máseleni asa jaýapkershilikpen qarastyryp, bolashaqta ıadrolyq qarýdyń qoldanylýymen teń dárejedegi joıqyn saldarǵa ákelýi múmkin «quqyqtyq vakýýmnyń» qalyptasýyna jol bermeýi tıis.
