Foto: naryk.kz
Bıyl «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda respýblıkada 1 250 ekologııalyq is-shara ótkizilgen. Shara barysynda 2,8 mln-nan astam aǵash otyrǵyzylǵan. Sondaı-aq 1 mln gektardan astam jer tazartylyp, shamamen 800 myń tonna qaldyq jınalǵan.
Zańsyz qoqys alańdaryn joıý jumystary da qarqyndy júrgizilip jatyr. Osy baǵytta quqyq qorǵaý organdarymen birlese 1 300-den astam mobıldi top qyzmet atqarady. Bıyl ǵaryshtyq monıtorıng arqyly 3 833 polıgon anyqtalyp, olardyń 80%-y joıylǵan. 165 laýazymdy tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 12,4 mln teńge kóleminde aıyppul salynǵan.
Qorshaǵan ortany tazartý isinen qoǵam da beı-jaı qaramaǵan. Jyl basynan beri @TazaQazBot telegramm-chat platformasy arqyly 24 myńnan astam ótinim túsip, onyń 23 myńnan astamy oryndalǵan. Munda kelip túsken ótinishterdiń basym bóligi aýlany tazartý, abattandyrý, turmystyq qoqysty shyǵarý men joldardy jóndeýge baılanysty bolǵan.
«Taza Qazaqstan» bastamasyndaǵy negizgi aspektileriniń biri – qaldyqtardy óńdeý. О́ńirlerdiń ekologııalyq qajettilikterin qamtamasyz etý úshin qatty turmystyq qaldyqtardy shyǵarýǵa arnalǵan (QTQ) 8 jańa polıgon paıdalanýǵa berilgen. Qaldyqtardy jınaý, suryptaý jáne qaıta óńdeý boıynsha, onyń ishinde kádege jaratý alymynan túsetin qarajat esebinen jalpy quny shamamen 89,4 mlrd teńgeni quraıtyn 22 ınfraqurylymdyq joba júzege asyrý satysynda tur.Taǵy 40 joba boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Jalpy, Keshendi josparda qatty turmystyq qaldyqtar boıynsha 100 polıgon salý kózdelgen.
Premer-mınıstr jumys qarqyny baıaý Abaı jáne Ulytaý oblystary ákimderin tyńdady. Atalǵan óńirlerde polıgondardyń 36% jáne 53%-y ǵana joıylǵan. Oljas Bektenov óńir ákimderine turmystyq qatty qaldyqtarǵa qatysty jaǵdaıdy túzetý boıynsha shuǵyl sharalar qabyldaýdy tapsyrdy. Sondaı-aq Aqtóbe, Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı jáne Jetisý oblystarynyń ákimdikteri jyl sońyna deıin zańsyz qoqys alańdaryn joıý jumystaryn aıaqtap, polıgondar qurylysyn jedeldetýi qajet.
Bıyl shamamen 6,5 mln qazaqstandyq ekologııalyq aksııalarǵa qatysty
Premer-mınıstrdiń orynbasary – mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva ekologııalyq mádenıet qalyptastyrýdyń jańa tásilderi týraly aıtty. Búgingi tańda oqýshylardyń 87,2%-y qosymsha ekologııalyq bilim alǵan. Olar úshin ekologııa, bıologııa, týrızm, ólketaný jáne basqa da baǵyttar boıynsha klýbtar men úıirmelerdiń 380-ge jýyq túri jumys isteıdi.
Qazirgi ýaqytta elimizdegi 35 joǵary oqý ornynda ekologııa salasy boıynsha mamandar daıarlanady. 2025–2026 oqý jylynda «Qorshaǵan orta» baǵyty boıynsha 2358 memlekettik grant bólingen.
Orman qory aýmaǵynda 2 mlrd aǵash otyrǵyzý máselesi qaraldy
Ekologııa mınıstriniń aıtýynsha, 2021–2025 jyldar aralyǵynda respýblıka boıynsha jalpy aýdany 918,4 myń gektar alqapqa 1 mlrd 470 mln aǵash egilgen. Onyń ishinde bıyl 320 mln kóshet otyrǵyzylǵan.
«Semeı ormanynyń» jabyq tamyrly kóshetter ósirý tájirıbesi Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar jáne Qostanaı, Abaı oblystarynda qoldanylyp jatyr. Otandyq aǵash tálimbaqtarynda ósirilgen kóshetterdiń ómir súrý deńgeıi 90%-ǵa jetedi. Kelesi jyldyń basynda syıymdylyǵy jylyna shamamen 6 mln kóshet egýge jetetin orman tuqymyn óndirý boıynsha jańa 6 keshenniń qurylysy bastalady.
Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinde tabıǵı ekojúıelerdi qalpyna keltirý jónindegi halyqaralyq joba sheńberinde Qazaly qalasynda qýattylyǵy 3 mln danaǵa deıin sekseýil kóshetteri bar tálimbaq salyndy. Qurǵatylǵan teńiz túbinde taǵy bir tálimbaq salý jáne «Aral Ormany» rezervatyn qurý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Osyǵan baılanysty Aqmola, Aqtóbe jáne Qyzylorda oblystary ákimdikteri basshylyǵynyń esebi tyńdalyp, onda aǵash otyrǵyzý jáne tuqym jınaý boıynsha kemshilikter bary anyqtaldy.
Premer-mınıstr Oljas Bektenov ákimdikter tálimbaqtar qurý boıynsha tıisti sharalar qabyldaýy tıis ekenin atap ótti. Bul jaǵdaıda egilgen kóshetterdiń sanyna ǵana emes olardyń jersinip ketýine de nazar aýdarylý kerek.
Baqylaýdy kúsheıtý úshin Premer-mınıstrdiń tóraǵalyǵymen «Taza Qazaqstan» Prezıdent bastamasynyń júzege asyrylý barysyna monıtorıng júrgizý jónindegi ortalyq qurylady. Jaýapty memlekettik organdar júrgizilip jatqan jumys týraly aı saıyn baıandap otyrýy tıis.
Jıynda Premer-mınıstrdiń orynbasary – mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova halyq arasynda ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý máseleleri boıynsha sóz sóıledi.
