Sońǵy úsh jylda memlekettik damý ınstıtýttary jańa óndiris oryndaryn ashýda sheshýshi ról atqaryp keledi. 2022 jyldan beri jeńildetilgen nesıe arqyly 116 joba qarjylandyrylyp, bul maqsatqa 500 mlrd teńgeden astam bıýdjet qarjysy baǵyttalǵan. Naryqtan tartylǵan qarajatpen aralastyra otyryp, jalpy qoldaý kólemi 700 mlrd teńgege deıin ulǵaıǵan.
– Bul qoldaý naqty nátıje berip otyr. Radıatorlar, avtokomponentter, shulyq buıymdary, lak-boıaý ónimderi, geosıntetıkalyq materıaldar óndirisi júıeli túrde iske qosylǵan. Bul – ımportqa táýeldilikti azaıtýǵa baǵyttalǵan ındýstrııalyq saıasattyń aıqyn kórinisi, – deıdi О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev.
О́ńdeýshi ónerkásiptiń negizgi máselesi – shıkizatqa qoljetimdilik. Mınıstr aıtqandaı, iri óndirýshiler endi aldymen ishki naryqty tolyq qamtyp baryp qana eksportqa lısenzııa ala alady. Bul mehanızm qazir mys, alıýmınıı, myrysh metaldaryna qoldanylyp otyr.
Jeńildikter deńgeıi óńdeý tereńdigine qaraı, daıyn ónimge – 5%, aralyq ónimge 1% belgilenedi. Mehanızm engizilgeli 30 kelisim jasaldy. Jyl sońyna deıin mys – 40%-ǵa, alıýmınıı – 20%-ǵa, myrysh óńdeý – 25%-ǵa artady dep josparlanyp otyr. Bul – elimizdi tek shıkizat eksporttaýshy el retindegi beınesinen aryltyp, joǵary qosylǵan quny bar ónimder óndirisin kúsheıtýdiń baıypty qadamy.
Qazir elimizde ındýstrııalyq ınfraqurylymdy damytý qarqyndy júrip jatyr. 16 arnaıy ekonomıkalyq aımaqta 10,4 trln teńge ınvestısııa shoǵyrlanǵan. 66 ındýstrııalyq aımaqta quny 1,6 trln teńge bolatyn 305 joba júzege asyrylǵan. Buǵan qosa shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan ónerkásiptik aımaqtar qurý tájirıbesi keńeıip keledi.
Qazir 34 shaǵyn aımaqtyń 25-inde 44 shaǵyn kásiporyn jumys isteıdi. Vedomstvo aldaǵy ýaqytta ındýstrııalyq aımaqtardy basqarýdyń jańa tetikterin engizip, ınfraqurylymdy ártaraptandyrylǵan qarjylandyrý arqyly damytýdy josparlap otyr. Bul – óńirlerde jańa óndiris oryndarynyń ashylýyna ári kásipkerliktiń serpindi damýyna múmkindik týdyrady.
Keıingi jyldary memlekettik jáne kvazımemlekettik sektordyń satyp alý júıesinde otandyq óndirýshilerdi qoldaý baǵyty kúsheıe tústi. Memlekettik satyp alýda otandyq ónimder tizimi 485 pozısııaǵa deıin keńeıtildi. Nátıjesinde, otandyq óndirýshilermen kelisimsharttar kólemi 1,5 esege ósip, 418 mlrd teńgege jetti.
«Samuryq-Qazyna» qory satyp alýlarynda uzaqmerzimdi sharttar boıynsha basymdyq tetigi kúsheıtilgen. On aıda otandyq kompanııalarmen 1,3 trln teńgege offteık pen uzaqmerzimdi kelisimder jasaldy. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 2,3 esege kóp.
Jer qoınaýyn paıdalanýshylarǵa qatysty 1 shildeden bastap bırja arqyly standarttalmaǵan taýarlar satyp alý toqtatyldy. Satyp alý platformasy – Tizilim jańǵyrtylyp, otandyq óndirýshilerdiń qatysýyna qolaıly jaǵdaı jasaldy.
Osynda keltirilgen derekter elimizdiń ónerkásiptik damýdy jańa deńgeıge shyǵarýǵa baǵyttalǵanyn kórsetedi. Negizgi basymdyqtar aıqyn – jańa óndiristerdi qarjylandyrý, shıkizatqa qoljetimdilik pen óńdeý tereńdigin arttyrý, aımaqtarda ındýstrııalyq ınfraqurylymdy kúsheıtý, satyp alýlarda otandyq kásiporyndarǵa basymdyq berý.
Bul sharalar el ekonomıkasynyń turaqtylyǵyn kúsheıtip qana qoımaı, jańa jumys oryndaryn ashady, óńdeýshi ónerkásiptiń úlesin arttyrady ári elimizdiń ónerkásiptik táýelsizdigin nyǵaıtady.
