Saıasat • 09 Jeltoqsan, 2025

Sý únemdeý tásilderi baıyptalǵan jıyn

40 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jambyl oblysy ákimdiginde Premer-mınıstrdiń orynbasary Qanat Bozymbaevtyń tóraǵalyǵymen kelesi jylǵy vegetasııa kezeńine daıyndyq máselelerine arnalǵan keńes ótti.

Sý únemdeý tásilderi baıyptalǵan jıyn

Sýret: primeminister.kz

Jıynǵa sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov, sý sharýashylyǵy uıymdarynyń, jergilikti atqarýshy jáne quqyq qorǵaý organdarynyń, sondaı-aq aımaqtyń sharýa qojalyq­tarynyń ókilderi qatysty.

Kezdesýde oblys sharýalaryna transshekaralyq sýdyń kelýi azaıýyna baılanysty týyndaǵan qaýipter men sýarý maýsymynda sý resýrstaryn utymdy paıdalaný sharalary túsindirildi. Atap aıtqanda, ósiriletin aýyl sharýa­shylyǵy daqyldaryn ártarap­tandyrý men sý únemdeý tehnologııalaryna kóshý isi talqylandy.

«Sý resýrstarynyń qolje­tim­di kóleminiń azaıýy jalǵasyp otyrǵandyqtan, aldaǵy vegetasııa kezeńinde sý tapshylyǵy qaýpi bar. Bul – Ortalyq Azııanyń barlyq eli tap bolyp otyrǵan tabıǵı úderis. Sý kelý kóleminiń azaıý saldaryn barynsha azaıtý úshin aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ártaraptandyrý men sý únemdeý tehnologııalaryn engizýdi jedeldetý qajet. Ol úshin memleket barlyq jaǵdaıdy jasap jatyr. Bul sý resýrs­taryn únemdeý máselesi ǵana emes, buǵan qosa eldiń sý men azyq-túlik qaýipsizdigi de osy máse­lege tikeleı baılanysty. Daıyn­dalýǵa ýaqyt bar, jaýapty organdar men jergilikti atqarýshy bılik, sondaı-aq dıqandar ony tıimdi paıdalanýǵa tıis», dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary.

Eske sala keteıik, sýdy únem­deý men zamanaýı sýarý júıe­lerine kóshýge yntalandyrý maqsatynda uńǵymalardy bur­ǵylaý, ınfraqurylym tartý, sý únemdeıtin jabdyqtar satyp alý shyǵyndaryn óteý úlesi 50%-dan 80%-ǵa deıin kóterildi. Sýarý sýy­na saralanǵan tarıf engizildi. Sý únemdeý tehnologııalaryn qol­danatyn sharýa qojalyqtary úshin sý qunyn sýbsıdııalaý 60%-dan 85%-ǵa deıin ulǵaıdy.

2026–2028 jyldarǵa arnalǵan jalpy transfertter sheńberinde sý únemdeý tehnologııalaryn engizýdi ári eginge qajetti sý qunyn sýbsıdııalaýdy qoldaýǵa burynǵy úsh jyldyq kezeń­men salystyrǵanda tórt ese kóp qarajat bólindi.

Qabyldanǵan sharalar elimiz­de sý únemdeý tehnologııalary qoldanylatyn egistik alqaby kólemin jyl saıyn 150 myń gektardan astamǵa ulǵaıtýǵa múmkindik berdi. 2030 jylǵa qaraı respýblıkadaǵy 1,3 mln gektar sýarmaly jerdi zamanaýı sýarý júıelerimen qamtý jos­parlanyp otyr.

Búginde Jambyl oblysynda sý únemdeý tehnologııa­lary 66,5 myń gektarda qoldany­lyp jatyr. Onyń qatarynda jańbyrlatyp sýarý júıesi – 19,3 myń gektar, tamshylatyp sýarý – 44,6 myń gektar, lazerlik tegistegishpen – 2,6 myń gektar.

Buǵan qosa, keńeste aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» jobasynyń negizgi tetikteri de talqylandy.

Bıyl jobany iske asyrý bo­ıynsha jańa tásilder ázirlendi. Atap aıtqanda, rásimderdi jeńildetip, basym baǵyttardy qoldaýǵa arnalǵan jańa qaǵıda­lar bekitilip, qoldanylyp jatyr. Eń aldymen ósirýden bas­tap ótkizýge deıingi tolyq óndi­ris­tik sıkldy qamtamasyz etetin qyzmet túrlerin, sondaı-aq koo­peratıvterdi qoldaý negizgi ba­symd­yqtar retinde aıqyn­daldy.

Jıynda qarjylandyrý lımıtteri engiziletini de aıtyldy: qarajattyń 40%-ǵa deıingi kólemi – mal sharýashylyǵyna, keminde 20%-y óńdeý salasyna baǵyttalady. Buǵan qosa, aýyl sharýashylyǵy salasyna jatpaıtyn jańa bıznes túrleri de tizimge engizildi.

2026–2028 jyldary Jambyl oblysynda 1 myńnan asa jobany iske asyrýǵa 31 mlrd teń­geden astam qarjy bólý jos­­parǵa engizilgen. О́ńirde mal sharýashylyǵynyń joǵary kór­­setkishterine qaramastan, bordaqylaý, soıý, saqtaý, óńdeý men logıstıka ınfraqurylymy jetkiliksiz. Osyǵan baılanysty ákimdikterge, onyń qatarynda shaǵyn ındýstrııalyq aımaqtar qurý boıynsha tıisti tapsyrmalar berildi.

Negizgi kedergilerdiń biri –  aýyl turǵyndarynyń bir bóliginde jetkilikti kepildiń bolmaýy. Osyǵan baılanysty vıse-premer «Damý» kásipkerlikti damytý qoryna jáne Ulttyq ekonomıka mınıstrligine usynystar engizýdi tapsyrdy.

Sońǵy jańalyqtar

Neke jasy nege ulǵaıyp barady?

Qoǵam • Búgin, 08:55

Zaman talabyna jaýap beredi

Pikir • Búgin, 08:53

Baıypty memleketshildik qadam

Ata zań • Búgin, 08:48

Maı zaýyty shıkizatqa zárý

Ekonomıka • Búgin, 08:45

Ultty uıystyrar faktor

Saıasat • Búgin, 08:43

Sheraǵańnyń qalamgerlik qazynasy

Tulǵa • Búgin, 08:40

Ornyqty joldyń zańdyq temirqazyǵy

Pikir • Búgin, 08:38

Balanyń bári birdeı

Bilim • Búgin, 08:35

Sáýlet qundylyqpen ushtassa...

Pikir • Búgin, 08:33

Atamekenge at basyn burǵandar

Qoǵam • Búgin, 08:28

Adamnan qoryqpaıtyn elikter

Talbesik • Búgin, 08:25