Dári-dármek qory jetkilikti

Maman­nyń má­lim­­­­deýinshe, biryń­­ǵaı dıs­trıbıý­tor arqyly 92 em­deý mekemesi dárilik preparatpen qamtyldy. Bıylǵa 1018 ataýmen dáriler men medısınalyq qural-jab­­­­­­dyq­tarǵa tapsyrys beril­­­gen. 79 stasıonarlyq emdeý uıymyna 18 mlrd teń­­ge­ge 1005 ataýly dári men medısınalyq buıym­dar satyp alyndy. Ambýla­to­rııalyq emdeý meke­melerinde 15 mlrd teń­gege dári-dármek qo­ry jasaqtaldy. Barlyq medı­sınalyq preparattar jeltoqsan aıynda qoı­ma­­larǵa jetkizip, keler jyldyń basynan emhana, aýrýhanalarǵa taratylady. 2027 jylǵa memlekettik satyp alý keler jyldyń mamyrynan bastap júrgiziledi.

U.Nuǵmanova óz sózinde  irkilip qalǵan tegin dáriler qatań baqylaýda bolatynyn, dári-dármekke suranys týyn­dasa bir uıymnan ekinshi uıymǵa, tipti óńirlerden tasymaldanatynyn atap ótti. Bul shara aımaqta dárilik zatqa tapshylyq boldyrmas úshin qajet. Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2022 jylǵy №75 buıryǵyna sáıkes qan qysymy, qant dıabeti, talma aýrýy, bronhıaldy astma sekildi dertpen esepte turǵandarǵa, búırek, baýyr almastyrǵandarǵa dáriler tegin beriledi. Alaıda mınıstr buıryǵyna ózgeris engizilip, keler jyldan bas­tap qant dıabetimen aýyratyndar dári-dármekti mindetti áleýmettik medı­sınalyq saqtandyrý júıe­si arqyly alatyn boldy. Tek balalar men júkti áıel­der sekildi áleýmettik qorǵalmaǵan toptaǵy azamattar ǵana sýsamyr dertiniń dárilerin tegin alyp otyrady.

Sondaı-aq maman medı­sı­nalyq preparattardy mindetti tańbalaý is-sharasy dárilik zattardyń qara naryqqa ótip ketýi­niń jolyn birjolata qı­ǵanyn málimdedi. О́tken jyldyń shildesinen bas­tap engizilgen bul talap dárilik preparattardyń na­ryq­taǵy qozǵalysyna baqylaýdy kúsheıte tústi. «SQ-Farmasııa» ókiliniń aıtýyn­sha, memlekettik satyp alý tek elimizde resmı tirkelgen dárilerge ǵana júrgiziledi. Sondyqtan onyń qaýipsizdigi men sapasyna eshqandaı kúdik bolmaý kerek. Memlekettik satyp alýda jergilikti dárilik preparat óndiretin kompanııalar múddesi kóbirek eskeriledi. Búginde tegin dárilik zattar ishindegi otandyq ónimniń úlesi – 50%. U.Nuǵmanova Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes onyń úlesin keleshekte 80 paıyzǵa jetkizý josparda bar ekenin aıtty.

Shymkentte bul jos­pardy iske asyrýǵa múm­kindik jetedi. О́ıtkeni qa­lada eki birdeı iri ká­siporyn, «Hımfarm», «EkoFarm Inter­neıshnl» kompanııa­lary ornalasqan. «Hım­farm» bıylǵy 9 aıdyń ishinde 54 mlrd teńgeniń dári-dármegin óndirgen. «EkoFarm Interneıshnl» 30 mln dollarǵa 15 bıznes-jobany júzege asyrdy. Bes óndiristik nysandy iske qosty. Sonyń nátıjesinde qazirde kásiporyn bes júzden astam adamdy jumyspen qam­typ, bes myń ataýmen medısınalyq buıymdar shyǵaryp otyr. Odan bólek, shaharda qurǵaq qan men bıologııalyq qospalar, ınsýlın ınesi men vırýsty anyqtaıtyn test taldamalary, sapaly medısınalyq tańǵyshtar, túrli ımplanttar men basqa da ónim­der óndiriledi. Dári-dár­mek óndirisin ilgeriletý Memleket basshysynyń otan­dyq farmasevtıkany damytý týraly berilgen tapsyrmasyn oryndaý aıasynda iske asyp otyr.

Joǵaryda atalǵan is-sharanyń №6 emhanada ótýi tegin emes. Sebebi ol qaladaǵy eń úlgili emdeý mekemesi sanalady. Osy emhanada 20 jyl esepte turǵan Zilıha Omarova barlyq qajetti dári-dármekti tegin alatynyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, emhanada dárigerlerdiń bári de bilikti mamandar. Sondyqtan osy kúnge deıin jeke klınıkalarǵa baryp qaralyp kórmepti.

Densaýlyq saqtaý mı­nıstr­ligi ókilderiniń qa­tysýy­­­men №6 emhanada Damý jáne erte aralasý orta­lyǵy ashylǵan. Onda 3 aılyq pen 6 jasqa deıin balalarǵa skrı­nıngtik tekserýler júrgiziledi. Ortalyq meńgerýshisi Qarlyǵash Mamadalıevanyń aıtýynsha, búginde balalar arasynda tildiń kesh shyǵýy jıi kezdesetin jaǵdaı eken. Oǵan eń birinshiden telefon kináli bolsa, ekinshiden ata-analar balalarymen otyryp áńgimelespeıdi, jaqyn qarym-qatynasta bolmaıdy deıdi maman.

ShYMKENT