Kezdesýdi asha otyryp, Erlan Aqkenjenov Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý salanyń damýyna degen kózqarastyń túbegeıli ózgerýin talap etkenin atap ótti. «2025 jyldyń qorytyndysyn shyǵara otyryp, biz bul jyldy salanyń júıeli transformasııa kezeńi dep senimmen aıta alamyz. О́tip bara jatqan jyl sapaly qurylymdyq ózgeristermen erekshelendi: ındýstrııalyq alyptardy iske qosýdan bastap árbir páterdi turaqty jylýmen qamtamasyz etýge deıin. Basty maqsat — eldiń ekonomıkalyq egemendiginiń irgetasy sanalatyn energetıkalyq qaýipsizdikti nyǵaıtý», dedi mınıstr óz sózinde.
Munaı-gaz salasyndaǵy basty oqıǵa — Teńiz ken ornyndaǵy Bolashaq keńeıtý jobasynyń tolyq aıaqtalýy boldy. Úshinshi býyn zaýytynyń iske qosylýy jyl saıyn 12 mln tonna kóleminde qosymsha munaı óndirýge múmkindik berip, ulttyq ekonomıka úshin uzaqmerzimdi ári qýatty eksporttyq kiris kózin qalyptastyrady.
Baıandamasynda vedomstvo basshysy óńdeý salasy men janar-jaǵarmaı naryǵyna erekshe nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, baǵany qolmen retteýden bas tartyp, naryqtyq tetikterge kóshý salany saýyqtyryp, otyn tapshylyǵynyń aldyn alýǵa múmkindik berdi. Bolashaqqa toqtala kele, Mınıstr 2040 jylǵa deıingi bekitilgen óndiristik baǵdarlardy atap ótti, olar úsh qaǵıdaǵa negizdelgen: qýat, sapa jáne ǵylym.
«Biz munaı óńdeý kólemin qazirgi 18 mln tonnadan jylyna 39 mln tonnaǵa deıin jetkizýdi maqsat etip qoıdyq. Ol úshin qoldanystaǵy úsh munaı óńdeý zaýytyn keńeıtý kózdelgen», dedi E.Aqkenjenov.
2025 jyly CaspiBitum zaýytyn jańǵyrtý aıaqtalyp, onyń qýaty 1,5 esege artty, al bıtým óndirisi 750 myń tonnaǵa jetti. Sonymen qatar Shymkent, Atyraý jáne Pavlodar zaýyttaryn keńeıtý jumystary jalǵasýda, sondaı-aq qýaty 10 mln tonna bolatyn tórtinshi MО́Z salý úshin ınvestorlar tartý máselesi pysyqtalyp jatyr.
Elektr energetıkasy men jylýmen qamtý máselelerine toqtalǵan mınıstr kópjyldyq teris úrdistiń eńserilgenin málimdedi. «Tarıf — ınvestısııaǵa aıyrbas» qaǵıdatynyń tıimdiliginiń arqasynda stansalardy jóndeýge salynǵan ınvestısııalar 20%-ǵa artty. Nátıjesinde, 323 shaqyrym jylý jelisi jóndelip, apattylyq deńgeıi tórtten birine tómendedi.
Sondaı-aq ol eldiń energojúıesi rekordtyq 118 mlrd kVt·saǵat elektr energııasyn óndirgenin, Topar men Tekeli nysandarynda jańa qýattardyń iske qosylǵanyn atap ótti.
Gaz salasynda mınıstrlik resýrs bazasyn nyǵaıtý jáne aýqymdy áleýmettik gazdandyrý boıynsha atqarylǵan jumystardy baıandady. Haırkeldi, Tuzkól jáne Tasbolat atty úsh jańa ken orny paıdalanýǵa berildi, al halyqty gazben qamtý deńgeıi 64,2%-ǵa jetti (qosymsha 350 myń adam qosyldy). Negizgi ınfraqurylymdyq jetistik retinde «Taldyqorǵan – Úsharal» magıstraldyq gaz qubyrynyń merziminen buryn iske qosylýy ataldy.
«Memleket ınfraqurylymdy damytýǵa 112 mlrd teńgeden astam qarjy baǵyttady. Tabıǵı gaz eldiń eń shalǵaı óńirlerindegi turǵyndar úshin qoljetimdi ıgilikke aınaldy», dedi mınıstr.
Sonymen qatar ártaraptandyrý baǵytyndaǵy jetistikter de atap ótildi: munaı-gaz hımııasy sektory 12%-ǵa ósti, Atyraýda polıetılen, Pavlodarda alkılaty zaýyttarynyń qurylysy bastaldy. Jasyl energetıkada qýaty 266 MVt bolatyn jobalar iske qosylyp, JEK úlesi 7%-dan asty, sondaı-aq qýaty 1 GVt bolatyn jel elektr stansasyn salýǵa arnalǵan tarıhı aýksıon ótkizildi.
Kezdesý sońynda Erlan Aqkenjenov EnergyTech júıesin jáne jasandy ıntellektini engizý arqyly júzege asyrylyp jatqan sıfrlyq transformasııa týraly aıtty. Onyń sózinshe, elektr berý jelilerin tekserýde drondardy, al qubyrlardy dıagnostıkalaýda robottardy qoldaný óz tıimdiligin kórsetip otyr.
«Engizilip jatqan quraldar tájirıbede óz nátıjesin dáleldeýde. Negizgi mindetter – áýe jelilerindegi aqaýlardy anyqtaý jáne jylý jelileriniń ishki dıagnostıkasy. Bul baǵyttaǵy ekonomıkalyq tıimdilik ondaǵan mıllıard teńgemen ólshenedi», dep túıindedi Energetıka mınıstri.
