Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Brıfıngte sóz alǵan Oqý-aǵartý mınıstriniń orynbasary Maıra Meldebekova eń áýeli buryn da, búgin de kún tártibinen túspeı turǵan taqyrypqa toqtaldy. Onyń sózine súıensek, elimizde kezektegi 2-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy balabaqshamen qamtý deńgeıi 95,9 paıyzǵa jetken. Buǵan jańa balabaqshalardyń boı kóterýi, vaýcherlik qarjylandyrý mehanızminiń engizilýi aıtarlyqtaı serpin berip otyr.
«Keıingi 5 jylda elimizdegi mektepke deıingi uıymdardyń sany 10 650-den 12 myńǵa (11 909) jýyqtady. 2023 jyldan beri 182 myń jańa oryn ashyldy (60,7%). Bul uıymdarda 1 mıllıonnan astam bala tárbıelenip jatyr. Mektepke deıingi bilim berý salasynda qoljetimdilikti, qyzmet sapasyn jáne ashyqtyqty arttyrý maqsatynda byltyrdan bastap mektepke deıingi uıymdarda vaýcherlik qarjylandyrý qanatqaqty jobasy iske qosyldy. Búginde qanatqaqty jobaǵa 20 qala 16 aýdan qosyldy. Osy mehanızm arqyly 5 231 balabaqshaǵa 726 myń vaýcher berildi. Nátıjesinde, jyl basynan beri 21 mlrd teńge bıýdjet qarajaty únemdelip jańa vaýcherlerdi qarjylandyrýǵa maqsatty túrde baǵyttaldy. Bul qadam kezektilikti 44%-ǵa qysqartýǵa, jumysty ashyq júrgizýge múmkindik berdi. 2023 jyldan Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes halyqtyń áleýmettik osal tobyna jatatyn otbasy balalary balabaqshalarda tegin tamaqtanady. Bıyl mundaı kómekti mektepke deıingi uıymdarda 67 200 bala aldy», dedi vıse-mınıstr.
M.Meldebekova baıandaǵandaı, otandyq balabaqshalarda 103 myń pedagog qyzmet etedi (memlekettik – 60 myń, jekemenshik – 43 myń). 2019 jyldan bastap osy pedagogterdiń jalaqysy 130 paıyzǵa artqan. Sondaı-aq 41 myńǵa jýyq pedagogke biliktilik sanaty úshin laýazymdyq jalaqysyna 30-50 paıyz aralyǵynda qosymsha ústemeaqy tólenedi. Keıingi úsh jylda jańa attestattaý júıesi boıynsha biliktilik sanaty bar pedagogter úlesi 43-ten 47 paıyzǵa ósti. Balabaqsha janyndaǵy 337 quzyrettilik ortalyqtarynda pedagogterdiń úzdik tájirbıesi jınaqtalyp, taratylyp jatyr. Keıingi 3 jylda 58 paıyz mektepke deıingi bilim salasynyń pedagogteri bilim jetildirý kýrstarynan ótken.
«Balalardy erte jastan damytý, sapaly tárbıe men bilim berý maqsatynda birqatar baǵdarlamalar men jobalar júzege asyrylyp keledi. Atap aıtar bolsaq, memlekettik tildi tereńdetip úıretýge baǵyttalǵan «Tilge boılaý» jobasy ótken jyly 5 óńirdegi (Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystary men Astana qalasy) 135 balabaqshada synaqtan ótip, bıyldan bastap jappaı engizilip jatyr. Balalary balabaqshaǵa barmaıtyn ata-analarǵa ádistemelik kómek kórsetý maqsatynda balabaqshalar janynan jumys isteı bastaǵan 6 myńǵa jýyq keńes berý pýnktinde osyǵan deıin 60 myńnan astam ata-ana kómek aldy. Sondaı-aq ata-analarǵa arnalǵan «Beske deıin úlger» mobıldi qosymshasy jasaldy. Úı jaǵdaıynda balanyń jasyna sáıkes kontent tańdaýǵa arnalǵan oıyn-jattyǵýlar, keńesteri bar qosymshany 80 myńǵa jýyq ata-ana júktegen. Mektepaldy daıarlyqpen qamtylmaǵan balalarǵa arnap jyl saıyn jazǵy kezeńde «Balaqaılar mektebi» uıymdastyrylady. Mundaı mektepte jylda shamamen 100 myń bala, onyń ishinde aýyldyq jerdegi 31 700 bala daıarlyqtan ótedi», dedi spıker.
Mınıstrdiń orynbasary baspasóz jıynynda habarlaǵandaı, bıyl 100 mektepke deıingi uıymda «Erte jastan eńbekke jáne kásipke baýlý» qanatqaqty jobasy bastaldy. Balabaqsha men bastaýysh synyp arasynda sabaqtastyqty nyǵaıtý maqsatynda mektep jasyna deıingi balany damytýdyń jeke kartasy ulttyq bilim berý derekqory bazasy arqyly 1-synyp muǵalimderine berildi. О́ńirlerde «Jasyl balabaqsha» ekologııalyq jobasy iske asyrylyp jatyr. Bul joba tárbıelenýshilerdiń ekologııalyq mádenıetiniń deńgeıin arttyrýdy, turǵylyqty jeri boıynsha ekologııalyq qaýipsizdikti saqtaýdy kózdeıdi. О́ńirlerde balabaqshanyń úzdik pedagogıkalyq tájirıbesin, «Jasyl balabaqshalardyń» jetistikterin zerdeleý jáne taratý boıynsha jumys júrgizilip jatyr.
«Mektepke deıingi uıymdarda «Adal azamat» birtutas baǵdarlamasynyń maqsat-mindetteri kúndelikti tárbıeleý-bilim berý úderisinde júzege asyrylyp jatyr. Muny biz ulttyq qundylyqtardy, dástúrlerdi nasıhattaý, ulttyq mádenıetke, oıyndarǵa, aýyzsha halyq shyǵarmashylyǵy shyǵarmalaryna, qazaq tilin úırenýge qyzyǵýshylyqty arttyrý; kórkem ádebıet shyǵarmalaryna qyzyǵýshylyqty qalyptastyrý, týǵan jerge, elge, tabıǵatqa degen súıispenshilik sezimin tárbıeleý, ekologııalyq mádenıet, qamqorlyq, ekologııalyq saýattylyqtyń qarapaıym daǵdylary men daǵdylaryn qalyptastyrý arqyly balalardyń túrli is-áreketinde kórinis taýyp otyr», dedi M.Meldebekova.
