Shyrsha baltalaǵanǵa batpan jaza bar

Jasyl shyrshany kesý – tabıǵı ortaǵa aıtarlyqtaı zalal keltirý. Otalǵan aǵash sany kóp bolǵan saıyn onyń jaýapkershiligi de arta túsedi. Pavlodar oblystyq orman sharýashylyǵy jáne ja­nýarlar dúnıesi aýmaqtyq ıns­peksııasynyń málimetinshe, jaýapkershilik kesilgen aǵashtyń jergilikti orman qoryna kiretin nemese kirmeıtin ereksheligine qaraı ózgerýi múmkin.

«Aǵashtar men butalardy zańsyz kesý, joıý nemese búl­dirgeni úshin «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» kodekstiń 381-1-babynda ákimshilik jaýap­ker­shilik qarastyrylǵan. Jańa jyl merekesi qarsańynda jeke turǵyn eger ormanǵa baryp nemese kóshede ósip turǵan jerinen bir tal shyrshany kesip alsa, oǵan 15 aılyq eseptik kórsetkish (AEK) mólsherinde aıyppul salynady. Buǵan qosa zańsyz kesilgen aǵashty, quraldardy, kólik quraldaryn mindetti túrde tárkileý, keltirilgen zalaldy tolyq óteý júrgiziledi», dep túsindirdi óńirlik ınspeksııa basshysy Isataı Abdrazahov.

Jalpy atalǵan, Kodekste mynadaı zań talaptary ja­zylǵan. Orman qoryna kirmeıtin aǵashtardy zańsyz keskeni úshin jeke tulǵalarǵa – 50 AEK mólsherinde aıyppul, laýa­zymdy tulǵalarǵa, shaǵyn kásip­kerlik jáne kommersııalyq emes uıymdarǵa – 150 AEK, orta kásip­kerlik sýbektilerine – 200 AEK, iri kásipkerlik sýbektilerine – 500 AEK (zańsyz kesilgen aǵash­tardy, kólik quraldaryn jáne quqyq buzýshylyq jasaý qural­dary tárkilenedi). Orman qorynyń quramyna kiretin aǵashtardy zańsyz keskeni úshin: jeke tulǵalarǵa – 100 AEK, laýazymdy tulǵalarǵa, shaǵyn ká­sipkerlik jáne kommersııalyq emes uıymdarǵa – 300 AEK, orta kásipkerlik sýbektilerine – 400 AEK, iri kásipkerlik sýbektilerine – 1000 AEK (zańsyz daıyndalǵan aǵash ónimin, kólik quraldaryn jáne ózge de quraldardy mindetti túrde tárkileý). Bul áreketter erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq­tarda nemese bir jyl ishinde qaıta jasalǵan jaǵdaıda jeke tulǵalarǵa – 150 AEK, laýazymdy tulǵalarǵa, shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine jáne KeU-ǵa – 450 AEK, orta kásipkerlik sýbek­tilerine – 600 AEK, iri kásip­kerlik sýbektilerine – 1500 AEK (mindetti tárkileýmen, zalaldyń tolyq ótelýimen).

Qylmystyq is zańsyz kesý saldarynan tabıǵatqa keltirilgen zalal mólsheri 50 AEK-ten asqan jaǵdaıda qozǵalady. Bul jaǵ­daıda aıyppuldan bólek, túzetý is-sharalary men qoǵamdyq ju­mysqa tartý, bas bostandyǵyn shek­teý nemese odan aıyrý, sondaı-aq múlikti tárkileý jazalary qarastyrylǵan.

Resmı statıstıkaǵa súıensek, Ertis-Baıan óńirinde qylqan ja­­pyraqty aǵashtar 5 orman sharýashylyǵy mekemesiniń jer­lerinde ósedi. Onyń ishinde eki mekeme erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq mártebesine ıe. Birinshisi – «Ertis ormany» memlekettik orman tabıǵı rezervaty, jalpy aýmaǵy 278 myń gektar, onyń ishinde 194,3 myń gektary ormanmen kómkerilgen. Ekinshisi – Baıanaýyl memlekettik ulttyq tabıǵı parki, jalpy aýmaǵy 68 myń ga, onyń ishinde 19 myńy – ormandy alqaptar.

Mereke qarsańynda oblys aýmaǵynda Reseıden jetkiziletin tabıǵı shyrshalar tolyp ketedi. Tabıǵat qorǵaý ınspektorlary polıseılermen birlesip, olar­dyń zańdylyǵyn tekserip álekke túsedi. Turaqty júrgizilgen mo­nıtorıng nátıjesinde óńir­de ótken jyly Jańa jyl merekesi qarsańynda qylqan japyraqty aǵashtardy zańsyz kesý deregi tirkelmegen.

Jalpy, Pavlodar oblysy aýma­ǵynda ormandy zańsyz otaýǵa qatysty qylmystardyń byl­tyrǵyǵa qaraǵanda óskeni baıqalyp otyr. О́tken jyly 13 zańsyz aǵash kesý deregi anyq­talyp, 5 qylmystyq is qozǵalǵan. Jalpy somasy 1 mln 163 myń teńge aıyppul salynǵan. Bıyl jyl basynan 18 zańsyzdyq oryn alyp, 11 qylmystyq is tirkelgen.

Pavlodar oblysy