Ekonomıka • 25 Jeltoqsan, 2025

Agrarlyq saladaǵy aýqymdy ister

60 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Bıyl elimizdiń aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 6,1%-ǵa ósip, 9,2 trln teńgege jetti. Egin sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵyndaǵy ósim eksportqa rekordtyq kólemde ónim jetkizýge múmkindik berdi. 2026 jyly sıfrlyq transformasııa men jańa ınfraqurylymdyq jobalar agrosektordyń odan ári damýyna jol ashady.

Agrarlyq saladaǵy aýqymdy ister

2025 jylǵy 11 aıdyń qorytyndysy boıynsha jalpy aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 6,1%-ǵa artyp, 9,2 trln teńgege jetti. Bul týraly Úkimettiń bir jyldyq qyzmetiniń qory­tyn­dylaryna arnalǵan bas­pa­sóz máslıhatynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov málimdedi.

О́simniń negizgi draıveri egin sharýashylyǵy boldy, onda óndiris kólemi 7,6%-ǵa artyp, 5,8 trln teńgeni qurady. Mal sharýashylyǵynda kórsetkishter 3,5%-ǵa ósip, 3,3 trln teńgege jetti.

«Bul kórsetkishter sala­nyń naqty kólem ındeksi 113% bolǵan byltyrǵy joǵary bazadan bastaý alǵan óndiristiń naqty ósimin kórsetedi. Bul búginde agrosektorda ótken jyldarǵa qaraǵanda edáýir kóp ónim óndiriletinin bil­diredi», dep túsindirdi vedomstvo basshysy.

Aıta keterligi, bıyl eks­portqa rekordtyq kólem­de­gi 13,4 mln tonna astyq jiberildi, bul – buryn-sońdy bolmaǵan kórsetkish. Jemdik undy qosa alǵanda, mundaǵy kólem 15 mln tonnadan asty. Al jańa orylǵan eginnen búginde 3,9 mln tonna astyq eksporttaldy, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 13,6%-ǵa artyq. Elimizdiń jalpy eksporttyq áleýeti 13 mln tonnaǵa baǵalanady. Otandyq dıqandardyń ónimi 45 memleketke jetkiziledi.

«Qarqyndy eksport ishki naryqty turaqtandyrýda sheshýshi ról atqarady. О́ıtkeni elimizde astyq ishki qajettilikten 2-3 ese kóp jınalatyndyqtan, onyń artyǵyn eksporttaý el ishindegi baǵa qysymyn jeńildete túsedi. Joǵary eksport degenimiz – tek ımıdj ǵana emes, bul tike­leı ekonomıkalyq paıda. Elimizge odan ulttyq valıýta baǵamyn qoldaıtyn valıýtalyq kiris túsedi. Dıqan­dar syrtqy naryqqa astyq satýdan túsken tabysyn tehnıkany jańartýǵa jáne óndiristi damytýǵa ınvestısııalaı alady», deıdi mınıstr.

Agrotehnologııalardy saq­taý men ýaqtyly memle­ket­tik qoldaý kórsetý aýyl sharýashylyǵy kór­set­kish­teriniń sapaly ósýin qam­ta­masyz etti. Eger 2023 jyly ortasha ónimdilik 11 s/ga bolǵan bolsa, 2025 jyly ol 17 s/ga-ǵa deıin ósti, al ozyq sharýashylyqtarda 40 s/ga-ǵa deıin jetti. Munda egin egý men egin jınaý jumystaryn jeńildikpen qarjylandyrý (750 mlrd teńge, 8,5 mln ga alqap) sheshýshi faktorǵa aınaldy. Bul rette memleket 2026 jylǵy egin egý naýqanyn qarjylandyrýǵa qazan aıynan bastap kirisip ketti.

pr

«Búginde 230 mlrd teńgege 1,3 myńnan astam ótinim kelip tústi, onyń ishinde 81 mlrd teńgege 750-den astam aýyl sharýashylyǵy taýa­ryn óndirýshiler qarjy­landyryldy. Qol jet­kizilgen nátıjelerdi tyńaıt­­qyshtardy engizý kóle­­­miniń 3 esege (1,8 mln ton­naǵa deıin) artýymen jáne aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń tozýy 80%-dan 70%-ǵa deıin tómendegeninen kórýge bolady», deıdi Aýyl sharýashylyǵy mınıstri.

Egis alqaptaryn belsendi ártaraptandyrýǵa ári dán­di emes daqyldardyń joǵa­ry ónimdiligine baılanysty elimizdegi saqtaý ınfra­qu­rylymyn jańǵyrtý qajet­tiligi týyndady.

«Egin sharýashylyǵynda saqtaý ınfraqurylymynyń jetkiliksizdigi – ósimge kedergi keltiretin faktor bolyp otyr. Osyǵan baılanysty elevatorlardy keńeıtý, jań­­ǵyr­tý jobalaryna arnal­­ǵan jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasy ázirlenýde, ony 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda iske qosý josparlanyp otyr», dedi A.Saparov.

Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, salany damytýdyń 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn júzege asyrý 2026 jyldan bastalady.  Mınıstr keltirgen ózekti derekter boıynsha iri qara mal sany 8,3 mln basqa, qoı men eshki 21,3 mln, jylqy 4,4 mln basqa jetken. Ári qaraı ósý úshin qujat aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa, asyl tuqymdy mal satyp alýǵa, shalǵaı jatqan jaıylymdar ınfraqurylymyn damytýǵa jeńildikpen nesıe berýdi kózdeıdi. Sondaı-aq etti mal sharýashylyǵyndaǵy aýstralııalyq tájirıbeni jergilikti jerge beıimdeý boıynsha qanatqaqty jobalar júzege asyrylyp jatyr. Mınıstrdiń sózinshe, mal sharýashylyǵyn qoldaý kólemin keleshekte arttyra otyryp, keminde 200 mlrd teńge qarjy bólý josparda tur. Atalǵan qarajat sonymen qatar qarqyndy ósimge negiz bolatyn analyq mal ımportyna jumsalady.

Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Ermek Kenjehanulynyń aıtýynsha, 2025 jyldyń qyrkúıe­ginde 144 bıznes-úderisti sıfr­landyrýdy kózdeı­tin AО́K sıfrlyq transfor­ma­sııa­sy­nyń jańartylǵan kartasy bekitildi.

Búginde salada Gosagro.kz, Aýyl sharýa­shy­lyǵy janýar­laryn sáıkes­tendirý, «Biryńǵaı avtomat­tan­dy­ryl­ǵan basqarý júıe­si» jáne E-Fish sııaqty aqpa­rat­­tyq júıeler belsendi ju­mys isteıdi. Gosagro.kz júıesinde memlekettik qol­daý sharalaryn qamtıtyn 200 myńnan astam paıdalanýshy bar. Bir jyl ishinde júıe arqyly 188 myńnan astam ótinim berildi. Sonymen qatar aýylsharýashylyq kartalaryn ashyq formatta sıfr­landyrý aıaqtaldy.