Jetimderdi demeıtin qujat

Jańa zań normalaryna sáıkes, eger bala tárbıesi barysynda qamqorshy, qorǵanshy nemese asyrap alǵan ata-ananyń sottalǵany anyqtalsa, ne olar psıhıkalyq nemese narkologııalyq dıspanserde esepte turǵany belgili bolsa, mundaı tulǵalar bala tárbıeleý quqyǵynan birden aıyrylady. Sondaı-aq ústinen qylmystyq is qozǵalǵan azamattarǵa bala asy­rap alýǵa, qamqorshy nemese patronat tárbıeshi bolýǵa tyıym salynady. Bul shekteýler balalardy qaýipsiz ortada ósirýdi kózdeıdi.

Budan bólek, zańnamaǵa alǵash ret qamqorshylar, qorǵanshylar, patronat tárbıeshiler men asyrap alǵan ata-analar tarapynan jyl saıyn senimdilikti ras­taý mindeti engizildi. Olar den­saýlyǵy, turǵylyqty meken­jaıy, sottalmaǵany týraly máli­metterdi turaqty túrde usynýy qajet. Sonymen qatar jańa zań boıynsha balany aldymen jaqyn týystaryna, al ondaı múmkindik bolmaǵan jaǵdaıda erli-zaıypty otbasylarǵa berý tártibi zańmen naqty bekitildi.

«Jetim balalar quqyqtaryn qorǵaý – únemi júıeli nazardy talap etetin mańyzdy sala. Bıyl qabyldanǵan sharalar qol­danystaǵy tetikterdi nyǵaıtyp, qamqorshylyq organdarynyń jumysyn balanyń múddesi men qaýipsizdigin basshylyqqa ala otyryp uıymdastyrýǵa jol ashty», dedi Oqý-aǵartý mınıstrligi Bala­lardyń quqyqtaryn qorǵaý komı­tetiniń tóraǵasy Nasymjan Ospanova.

Bıyl júzege asyrylǵan ma­ńyzdy jańalyqtardyń taǵy biri – kásibı qabyldaýshy otbasy ınstıtýtynyń engizilýi. Bul balanyń turaqty turatyn jeri anyqtalǵanǵa deıin ony qaýipsiz ári otbasylyq ortada ýaqytsha tárbıeleýge arnalǵan jańa model. Tálimgerlik júıesi de belsendi damyp keledi. Qazir elimizdiń 20 óńirinde 360-tan astam azamat jetim balalarǵa tálimger bolyp otyr.

Bıyldan bastap balalardy ınternat uıymdaryna jiberý tár­tibi ózgertildi. Bala anyq­tal­ǵan­nan keıin qamqorshylyq organdary ony eń aldymen úsh táýlikke deıin medısınalyq uıymǵa ýaqytsha ornalastyryp, tekserýden ótkizýdi mindetti túrde qamtamasyz etedi.

Sondaı-aq alǵash ret qam­qor­shylyq organdaryna naqty shtat sany bekitildi, ıaǵnı ár 5 myń balaǵa keminde bir mamannan kelýge tıis. Bul jańashyldyq mamandar sanyn 3,3 esege, naqtyraq aıtsaq 303-ten 1028-ge deıin art­tyrýǵa múmkindik berdi.

О́ńirlerde qamqorshylyq sala­syn basqarýdyń jańa qury­lym­dary qurylyp jatyr. Máse­len, Aqtóbe oblysy men Astana qalasynda balalardyń quqyq­taryn qorǵaý jónindegi bas­qar­malar óz jumysyn bas­tady. Aldaǵy ýaqytta osyndaı bó­limsheler Shymkent qalasynda, son­daı-aq Aqmola, Qostanaı, Jambyl oblystarynda ashylmaq.

Aıta keteıik, búginde elimizde 20 myńnan astam jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan bala bar. Olardyń 82%-y otbasylyq ortada tárbıelenip jatyr.