Úkimet • 26 Jeltoqsan, 2025

Qoǵamdyq tártip qatań baqylaýda

10 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Premer-mınıstr Oljas Bektenov quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa otyrysyn ótkizdi. Jıynda mereke kúnderindegi qaýipsizdik sharalary, jańartylǵan tıisti zańnama normalaryn engizý, sondaı-aq 2026 jylǵa arnalǵan jospar jáne Prezıdenttiń «Zań men tártip» tujyrymdamasy sheńberinde atqarylǵan jumystardyń nátıjeleri qaraldy.

Qoǵamdyq tártip qatań baqylaýda

Mereke kúnderi elimizde qo­ǵam­dyq tártipti qorǵaý jáne órt qaýip­sizdigin baqylaý kúsheı­­tilip, rezervtik kúshter daıyn­dyq­qa keltirildi. Ishki ister mı­nıs­triniń orynbasary Igor Lepe­ha kóshelerdegi polısııa patrýlderi tyǵyzdyǵynyń artýy jáne strategııalyq nysandarda, azamattar kóp jınalatyn oryndarda táýlik boıy kezekshilik uıymdastyrý týraly baıandady.

El óńirlerinde barlyǵy 1 myń­­nan astam buqaralyq is-shara jos­parlanǵan, olardyń ba­sym bóligi balalardyń qaty­sýy­­­men ótedi. Osyǵan baılanysty Premer-mınıstr Ishki ister mı­nıstrligine Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligimen birlese otyryp, josparlanǵan is-sharalardyń qaýipsiz ótkizilýin qamtamasyz etý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaýdy jáne táý­lik boıy patrýldik jáne kezek­shi quramnyń jumysyn uıym­dastyrýdy tapsyrdy.

«Bizdiń mindet – is-sharalar ótetin jerlerde quqyq buzýshy­lyq­tar men qylmystyń aldyn alý jumystaryn qamtamasyz etý. Kósheler men qoǵamdyq oryn­­darda qylmystardyń pro­fı­laktıkasynyń tıimdi júıe­sin qurǵan jón. Jaǵdaıdy baqy­laýǵa alyp, onyń ishinde beı­nekameralar arqyly vızýal­dy baqylaý uıymdastyrý qajet. Qajet bolǵan jaǵdaıda oqıǵa­larǵa shuǵyl áre­ket etý sharalaryn qamtamasyz etińizder. Son­daı-aq adamdar kóp jınalatyn nysandarda lańkestik shabýyl­dardyń aldyn alý úshin keshen­di profılaktıkalyq sharalar qabyldansyn. IIM men TJM-ǵa kúsheıtilgen rejimde jumys isteý tártibine kóshýdi tapsyramyn», dedi Premer-mınıstr.

Mereke kúnderi órt qaýipsiz­digin qamtamasyz etý máselesine de kóńil aýdaryldy. Is-sharalardyń basym bóligi adamdar kóp jına­latyn nysandarda, sondaı-aq oıyn-saýyq jáne qoǵamdyq oryn­­darda ótedi. Onyń ishinde pıro­­tehnıkalyq ónimder de qol­dany­lady. Búginde aınalymnan 700-den astam jáne 97 qorap sertı­fıkattalmaǵan pırotehnıka alyn­dy. Mereke qarsańynda taǵy bir márte «Quqyqtyq tártip» pro­fı­laktıkalyq is-sharalaryn ótkizý tapsyryldy. Onyń aıasynda pırotehnıkalyq ónimderdi saqtaý, satý oryndaryna reıdter uıymdastyrylatyn bolady.

О́rt qaýipsizdiginiń tıisti deń­geıin qamtamasyz etýge basa nazar aýdaryldy. TJM kúshterimen adamdar kóp jınalatyn 7 myńnan astam nysanǵa tekserý júrgizildi jáne órt qaýipsizdigi boıynsha anyqtalǵan zańbuzýshylyqtar joıyldy. Jańajyldyq is-sha­ra­lar ótkiziletin oryndar tekse­ri­lip, paıdalanýǵa ruqsat beril­di. Halyqtyń áleýmettik osal sana­tyndaǵy azamattar turatyn tur­ǵyn úılerde órtke qarsy dat­chık­terdi montajdaý jalǵa­sýda. Qa­zi­rgi ýaqytta 36 myńnan astam qor­ǵanys qurylǵylary ornatylǵan.

Premer-mınıstr is-sharalar ótkiziletin nysandardaǵy qaýip­sizdiktiń tıisti deńgeıin qamta­masyz etýdi tapsyrdy. Osy maq­sat­ta nysandarda aldyn ala tekse­rý, qyzmetkerlerge tıisti nusqaýlar berý, oqý-jattyǵý jumystaryn júrgizý qajettigine nazar aýdardy. Ásirese órt sóndirý quraldary men gıdranttardyń jaramdyly­ǵyn tekserý qajet. Aýa raıyna qaramastan, adamdar kóp jınalatyn nysandarǵa bara­tyn joldar táýlik boıy ashyq bolýy kerek. TJM men IIM birlesip, tıisti sharalar qabyldaýǵa tıis. Sonymen qatar adamdardy shuǵyl evakýasııalaý boıynsha is-qımyldardy pysyqtap, qajet bolsa, qosymsha oqý-jattyǵýlaryn ótkizý qajet.

Mereke kúnderi qala ishinde de, shyǵaberis joldarynda da avtomobıl trafıgi artýyna baı­lanysty avtomobıl joldarynda erekshe baqylaý ornatyldy. Qutqarýshylar aýa raıynyń nasharlaýyna daıyn, avtojoldarda jylytý pýnktteri jabdyqtalǵan, arnaıy tehnıka men avıasııa jedel den qoıý rejimine aýystyryldy. IIM Kólik mınıstrligimen bir­lesip, avtomobıl joldaryn­daǵy qaýip­sizdik sharalaryn kúsheı­tedi. Jol qozǵalysy erejele­ri­niń saqtalýyn, avtojoldardyń jaı-kúıin, sondaı-aq júktemesi úlken jáne týrıstik baǵyttarda qaýipsiz jol qozǵalysyn uıymdastyrýdy baqylaýǵa alady. О́ńirlerde balalardy tasymaldaýda mindetti túrde polısııa qyzmetkerleri birge erip júrýge tıis. Ákimderge bul máseleni erekshe baqylaýǵa alý tapsyryldy.

Qysqy demalys pen jańa jyl­­dyq mereke kúnderi mektep ja­syndaǵy balalardyń bos ýa­qy­tyn qyzyqty sharalarmen to­lyqqandy qamtamasyz etý mańyzdy. Oqý-aǵartý mınıstr­ligine qaýipsizdik sharalary, sonyń ishinde qys mezgilindegi qaýipsizdik sharalaryn túsindire otyryp, qosymsha ata-analar jınalystaryn ótkizý tapsyryldy.

«О́ńir ákimdikterine alda­ǵy merekelerdi qaýipsiz ótki­zý bo­ıynsha keshendi profılak­tıkalyq sharalardy qabyl­daý­dy tapsyramyn. Energetıka mınıstrligi ákimdiktermen bir­lesip, energetı­kalyq obek­tiler­de qaýipsizdikti jáne olardyń aqaý­larsyz jumys isteýin qamta­ma­syz etsin. Jylytý jáne sýmen jab­dyqtaý júıeleriniń bar­­lyq parametrlerin saqtap, jedel áreket etý úshin jóndeý brı­­ga­­dalarynyń kezekshilik kes­te­­sin jasaý qajet. Jalpy al­ǵan­da, barlyq memlekettik or­gan­dar men qurylymdar mereke kún­derin sátti jáne tynysh ótkizý úshin jan-jaqty sharalar qabyldaýy kerek», dep atap ótti O.Bektenov.

Sonymen qatar jıyn bary­synda turmystyq zorlyq-zom­bylyq, balalardy qaraýsyz qal­dyrý jáne resıdıvtik qylmys­qa qarsy kúres jónindegi norma­lardy biriktiretin Parla­ment qabyldaǵan «Quqyq buzýshy­lyqtardyń aldyn alý týra­ly» jańa biryńǵaı zańdy júzege asyrýǵa nazar aýdaryldy.

«Jańa profılaktıka júıe­si Prezıdent memleket pen qoǵam jumysynyń myzǵymas usta­nym­darynyń biri retinde aıqyn­daǵan «Zań men tártip» qaǵıdatyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Zań­nyń jańalyqtarynyń biri – azamattar men jergilikti qoǵamdastyqty quqyq buzý­shy­lyqtardyń aldyn alý jumys­taryna tartý jáne olardy yntalandyrý. Bul degenimiz – barlyǵy profılaktıkany júzege asyrady degen sóz. Mundaı tájirıbe barlyq elde tıimdi qoldanylyp keledi. Ony tıimdi iske asyrý qajet. Sonymen qatar zańda óskeleń urpaqty tárbıeleý boıyn­sha jańa tásilder qaral­ǵan, bul – qazirgi ýaqytta óte ózekti másele. Jasandy ıntel­lektini paıdalaný quqyq buzýshy­lyqtardyń profılaktıkasy boıynsha jedel sharalardy aldyn ala boljaýǵa jáne ázirleýge múmkindik beredi», dep atap ótti Premer-mınıstr.

Memlekettik organdarǵa zańdy júzege asyrýǵa baǵyt­tal­ǵan bar­lyq normatıvtik quqyq­­tyq akti­lerdi ázirleý men qabyldaýdy jedel­detý tapsy­ryldy. Ákim­der jer­gilikti deń­geıde quqyq buzýshy­lyq­tardyń aldyn alý júıesin qurý­dy jáne onyń ju­mys isteýin qamtamasyz etýge, azamattardy quqyqtyq tárbıeleýge erekshe nazar aýdarýǵa tıis.

Premer-mınıstr kámeletke tolmaǵandar jasaǵan quqyq buzý­shylyqtardyń sanyn azaıtý maq­satynda birqatar tapsyrma berdi. Ishki ister mınıstrligine túngi ýaqytta patrýlder men reıdter júrgizý sheńberinde kámeletke tolmaǵandardyń eresekterdiń qaraýynsyz bolý faktileriniń jolyn kesý tapsyryldy. О́ńirlerdiń ákimderi – ásirese ishki ister organdarynda esepte turǵan balalardy bos ýaqytymen qamtýdy ulǵaıtý qajet.

Eńbek jáne halyqty áleýmet­tik qorǵaý mınıstri Svetlana Ja­qypova áleýmettik kómek áleý­mettik táýeldilik pen quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýmen tikeleı baılanysty ekenin aıtty. «Bir tereze» qaǵıdaty boıynsha qyzmet kórsetetin 153 otbasyn qoldaý ortalyǵy jumys isteıdi. Osy jyldyń basynan beri orta­lyq mamandary 76 myń azamatqa 111 myńnan astam qyzmet kórsetti, bul qıyn ómirlik jaǵdaıda otbasylardy keshendi súıemeldeýdiń tıimdiligin kórsetedi.

Budan bólek, buryn sottalǵan adamdar tarapynan qylmystarǵa jol bermeý jónindegi sharalar qaraldy. Osylaısha, jańa zań barlyq bosatylǵan azamattar úshin oıyn-saýyq oryndaryna barýǵa jáne túngi ýaqytty ótki­zýge shekteýler bar ákimshilik qada­ǵa­­laýdy engizedi. Elimizde 2 402 tósek­tik orynǵa arnalǵan 27 áleý­met­tik beıimdeý ortalyǵy bar. Jeli­ni keńeıtý, sondaı-aq jumys berý­shilerdi azamattardyń osy sanatyn jumysqa ornalastyrýǵa yntalandyrý jóninde usynystar engizildi. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi otbasynyń sıfrlyq kartasy jáne FSM Social platformasy arqyly belsendi qyzmet kórsetý jáne jumyspen qamtýǵa járdemdesý boıynsha jumys júrgizip otyr.

Bıyl Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha ýákiletti memlekettik organdar óńirlik komıssııalardyń jumysyna taldaý júrgizdi. Ákimdikterge komıs­sııanyń jumys tártibin jańa tásilderdi eskere otyryp qaıta formattaý tapsyryldy.

Otyrys qorytyndysy bo­ıynsha qoǵamdyq qaýipsizdikti, kóshi-qon jaǵdaıyn jáne taǵy basqalardy qamtamasyz etý tu­jy­­rymdamasyn júzege asyrý máse­lelerin qamtıtyn vedom­stvo­aralyq komıssııanyń kelesi jylǵa arnalǵan jumys jospary bekitildi.

Sońǵy jańalyqtar

Qoqysqa tolǵan ǵaryshty kim tazartpaq?

Ekologııa • Búgin, 16:55