Kásipkerlikti qoldaýdyń tıimdi tetikteri

Qazir memleket bıznesti qoldaýdyń 117 quralyn iske asyryp otyr. Onyń 76-sy qarjylyq, 38-i qarjylyq emes, 3-eýi múliktik qoldaý tetikteri. Keıingi bes jylda tirkelgen shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri sany 40%-ǵa
artyp, 2,3 mln birlikke jetken. Osy salada 4,5 mln adam jumyspen qamtylǵan.

«Atameken» ulttyq ká­sip­ker­ler palatasy О́ńdeý ónerkásibi komıte­tiniń tóraǵasy Qanat Ibraev otandyq taýar óndirýshiler tizilimin jasaqtaý tetigin jetildire túsý máselesin kóterdi. Júıe ázirge pılot­tyq rejimde jumys istep tur. Bıznes tarapynan oǵan qatysty ádisnamalyq jáne tehnıkalyq máseler áli de bar. Al tizilim kelesi jyly 1 qańtardan bas­tap memlekettik satyp alý kezinde qoldanylǵaly otyr.

О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi men Qarjy mı­nıstrliginiń ókilderi tizilimniń tájirıbelik paıda­lanýǵa engizilgenin habarlady. Qorda buǵan deıin «otandyq taýar óndirýshi» mártebesi baryn rastaǵan, qoldanystaǵy ındýstrııalyq sertıfıkattardyń ıeleri sanalatyn 1 868 kásiporyn tirkelgen. Olar endi memle­ket­tik satyp alýlarǵa qatysý quqyǵyna ıe.

Tehnıkalyq jáne ádis­namalyq máselelerdi joıý jumystaryn jú­ıeniń teh­nıkalyq operatory – «Elek­tron­dyq qarjy ortalyǵy» jal­ǵastyryp otyr.

Saýda jelileri odaǵynyń ókili Elbegı Ábdıev tutyný­shylyq kredıtti qysqartý sharasy sheńberinde bólshek saýdanyń, ásirese azyq-túlikke jatpaıtyn taýar seg­mentinde ósý qarqynynyń baıaýlaǵanyna nazar aýdardy. Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵynyń baǵa­laýynsha, saýdanyń IJО́-degi úlesiniń joǵary bolýy jáne ondaǵy shaǵyn jáne mıkrobızneste jumyspen qamtylǵandar sanynyń mol ekendigi, sondaı-aq  bólshek saýdadaǵy suranystyń azaıýy kásipkerlerdiń ónimderin ótkizýge tikeleı áser etýi múmkin.

Serik Jumanǵarın bul saýalǵa jaýap bere kelip, keıingi jyldary tutyný­shy­lyq nesıe berýdiń artýy korporatıvtik kredıtke keri áserin tıgizgenin atap ótti. Al 10 jyl buryn jaǵdaı kerisinshe edi. Bul rette saýda ózara baılanysty salalar men jumyspen qamtýdaǵy mańyzdy draıver bolyp qala beredi. Memlekettiń mindeti – tutynýdy tómen­detpeı, IJО́-niń ósýi ese­binen tutynýshylyq nesıeleý úlesin qysqartyp, qalyptasqan jaǵdaıdan aqy­ryndap shyǵý. Bul min­det­tiń sheshimi ekinshi deńgeıdegi banktermen, Qazaqstan qar­jy­gerleri qaýym­das­ty­ǵy­men, Ulttyq bank­pen jáne basqa da retteý­shi­lermen birlesip ázirlenedi.

«Qazaqstan farmmedındýstrııa» farmasevtıkalyq jáne medısınalyq ónim óndirý­shiler qaýymdas­ty­ǵy­nyń prezıdenti Rýslan Sultanov shıkizat pen sýbstansııalardan daıyn dári-dármek, medısınalyq buıym, qyzmetke deıingi tiz­­bek­tiń barlyq kezeńinde densaýlyq saqtaý salasyna biryńǵaı 5% QQS mólsherlemesin  engizýdi usyndy. Ol kelesi jyldan bastap medısınalyq ónimge salyq salý júıesi kóp deń­geıli jáne kúrdeli bolatynyn atap ótti: shıkizat pen jabdyq – 16% QQS, TMKKK jáne MÁMS aıasyndaǵy dári-dármek – 0%, dári-dármek pen medısınalyq buıymdar ımporty jáne ótkizý – aldaǵy jyldan bas­tap 5%, 2027 jyldan bastap 10%.

Saladaǵy mundaı úlgi otandyq preparattardyń ákimshilik shyǵyny men qunyn arttyrady. 5% QQS biryńǵaı mólsherlemesi ákimshilendirýdi jeńildetýge, teń básekelestik jaǵdaıyna jáne baǵanyń ósýin tejeýge múmkindik beredi. Serik Jumanǵarın jańa Salyq kodeksin engizýdiń alǵashqy nátıjesi belgili bolǵan soń, kelesi jyly ekinshi jartyjyldyqta bul máse­­le­ni qaıta qaraýdy usyndy.

Sondaı-aq otyrysqa qa­tysýshylar áleýmettik mańy­zy bar azyq-túlik ta­ýary tizbesin keńeıtý, onyń shaǵyn jáne bólshek bıznes qyzmetine, sondaı-aq ımporttyq ónim baǵasyna áserin talqylady. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi Saýda komıteti bıznestiń birqatar usynysyn esker­geni atap ótildi. Olar – lo­gıstıka men saqtaýǵa jum­salatyn shyǵystar she­ge­rimge engizilip, ÁMAT-taǵy jańa pozısııalar tiz­besi qysqartyldy. Mal shar­ýashylyǵyn damytý, munaı servıstik kompanııalarda jumyspen qamtý, óńdeý óner­kásibindegi tarıf belgileýde saralanǵan tásil engizý múm­kindigi óz aldyna bólek qaras­tyryldy.

Otyrys qorytyndysynda Úılestirý keńesiniń jumy­syn Úkimet tarapynan Ult­tyq ekonomıka mınıstr­ligi qadaǵalaıtyny týraly sheshim qabyldandy. Bar­lyq aıtylǵan usynys, prob­lemalyq másele túıin­delip, múddeli memlekettik organdardyń, «Amanat» partııasy men «Atameken» UKP-nyń qatysýymen odan ári pysyqtaýǵa Úkimettiń baqy­laýyna alynady.