Úkimet • 26 Jeltoqsan, 2025

Senat qyzmetiniń nátıjesi: Bıyl 102 zań qaraldy

30 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Keshe Senat spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyǵymen palatanyń bıylǵy qorytyndy otyrysy ótip, kún tártibinde Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý aıasynda ázirlengen birqatar zań qaraldy. Sondaı-aq jyl barysynda atqarylǵan jumys qorytyndylanyp, senatorlardyń óńirlerge aldaǵy saparlaryna qatysty mindetter belgilendi.

Senat qyzmetiniń nátıjesi: Bıyl 102 zań qaraldy

Palata otyrysynda senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Úkimeti men Bilim, ǵylym jáne mádenıet máseleleri jónin­degi Birikken Ulttar Uıymy (IýNESKO) arasyndaǵy Qazaqstan­da IýNESKO aıasyn­daǵy 2-sanatty ortalyq retinde Ortalyq Azııa óńirlik glıasıologııa or­talyǵynyń mártebesin qaıta jal­ǵastyrý týraly kelisim­di ratıfıkasııalaý týraly» zań­dy qarap, maquldady. Depý­tat­­tar bul zańdy qabyldaý glıasıo­­lo­gııa ǵylymynyń odan ári damýy­na, sondaı-aq sý jáne azyq-túlik qaýipsizdigi máselelerin sheshý­ge yqpal etetinin atap ótti.

Sonymen qatar senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq kodeksine jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq-prosestik kodeksine tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy maquldady. Zań medısına qyzmetkerlerin qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde olarǵa qatysty kúsh qoldanýdan qorǵaýdy kúsheıtýge baǵyttalǵan. Endi medısına qyzmetkerleri men jedel járdem brıgadalary­nyń júrgizýshilerine qatysty kúsh qoldaný qaterin tóndirgeni úshin 200-den 500 aılyq eseptik kórsetkishke deıin aıyp­pul salý nemese sol mólsher­de túzeý ju­mystary tartý qaras­tyrylady. Sondaı-aq 300 saǵatqa deıin qoǵamdyq jumystarǵa tartý ne eki jylǵa deıin bas bostandyǵyn shekteý túrinde jaza kózdeledi. Aýyrlatatyn mán-jaılar bolǵan kezde 2 jyldan 3 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý qarastyrylǵan.

Senatorlar Memleket bas­shy­sy­nyń Qazaqstandy jap­paı sıfrlyq elge aınaldyrý jónindegi tapsyrmasyn oryn­daý maqsatymen ázirlengen Qazaq­stan Respýblıkasynyń Sıfr­lyq kodeksin jáne «Qazaq­stan Respýblıkasynyń Ákimshi­lik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zańyn da qarap, maquldady.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda elimizdi úsh jyldyń ishinde sıfrlyq memleketke aınaldyrý jóninde mańyzdy mindet júktedi. Búgin qaralǵan jańa Sıfrlyq kodeks osy maqsatqa qol jetkizý úshin quqyqtyq negiz qalyptastyrady. Kodekste sıfrlyq orta obektileri men sýbektileri aıqyndaldy. Son­daı-aq sıfrlyq memlekettik bas­qarý, onyń ishinde sıfrlyq úkimett­iń quqyqtyq tetikteri belgi­lendi. Qaýipsizdik máseleleri de na­zardan tys qalǵan joq. Jal­py, bul kodeksti qabyldaý – ýaqyt talabyna saı jańa tehno­lo­gııalardy barlyq salada etene engizýge jol ashatyny anyq. Osylaısha, jańa normalar memlekettik basqarýdy ońtaı­landyrýǵa, qyzmetterdiń sapasyn arttyrýǵa jáne ekonomı­kamyzdy jańǵyrtýǵa oń septigin tıgizedi dep senemiz», dedi M.Áshimbaev.

Sonymen qatar otyrys barysynda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Qurylys kodeksi men oǵan ilespe «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys máseleleri bo­ıynsha ózgerister men tolyq­tyrý­lar engizý týraly» zań jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine sıfrlandyrý, kólik jáne kásipkerlik máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań, sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» zań men oǵan ilespe «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qarjy naryǵyn retteý men damytý, baılanys jáne bankrottyq máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań eki oqylymda qaraldy.

«Búgin Memleket basshysy­nyń tapsyrmasymen ázirlengen jańa Qurylys kodeksin qaradyq. Kodekste qurylys obekti­lerin josparlaý jáne salý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan normalar qamtyldy. Sondaı-aq sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti salasynda memlekettik baqylaýdy kúsheıtetin tetikter engizildi. Búgin qaralǵan taǵy bir mańyzdy qujat – «Bankter jáne bank qyzmeti týraly» jańa redaksııadaǵy zań. Bul saladaǵy ózgerister bank sektorynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge jáne azamattarǵa kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrýǵa oń septigin tıgizedi dep senemiz», dedi Senat tóraǵasy.

Talqylaý nátıjesinde senator­lar atalǵan zańdardy kon­septýaldy túrde qoldap, olarǵa birqatar túzetý engizýdi usyndy. Naqty aıtqanda, Qury­lys kodeksi memlekettik ınves­tısııalar esebinen qar­jy­landyrylatyn qurylys obek­tileri úshin mindetti bolyp taby­latyn, «bir tereze» qaǵıdaty bo­ıyn­sha jobalardy ázirleý men olarǵa saraptama júrgizýdi uıym­dastyrýǵa arnalǵan portalda qurylys obektileri boıynsha jobalaý-smetalyq qujattamany ázirleý úderisin uıymdastyrý jónindegi normamen tolyqty­ryldy. Sonymen qatar paıda­lanýshynyń mindetinen jeke turǵyn úı qurylysy aýmaǵyn­da áleýmettik, kóliktik jáne ınje­nerlik ınfraqurylym obek­tilerin salý men paıdalanýdy qar­jylandyrýdy alyp tastaý­dy kózdeıtin ózgeris engiziledi.

Senatorlardyń bankter týraly zańǵa qatysty engizgen túzetýleri bazalyq banktik lısenzııasy bar bankti ámbebap banktik lısenzııasy bar bankke kóshirý (qaıta resimdeý) kezinde prýdensıaldyq normatıvter men lımıtterdi saqtaý jónindegi talaptardy naqtylaýǵa baılanysty ekenin atap ótken jón. Sondaı-aq zańdy el aýmaǵynda tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp júzege asyrylǵan bankaralyq tólemder jáne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha esep aıyrysýlardyń aıaqtalýyn qamtamasyz etýge arnalǵan, ortalyq depozıtarııdegi jáne (nemese) klırıngtik uıymdaǵy aqshany jáne (nemese) baǵaly qaǵazdardy qaryz alýshydan daýsyz tártippen óndirip alýdy boldyrmaıtyn normamen tolyqtyrý týraly usynystar aıtyldy.

Osylaısha, atalǵan zańdar senatorlardyń usynystarymen Májiliske qaıtaryldy.

Senat otyrysynda M.Áshim­baev palatanyń bıylǵy jumy­syn qorytyndylap, Prezı­dent tapsyrmasymen osy jylda qabyldanǵan birqatar mańyzdy zańǵa nazar aýdardy. Sena­torlar jyl basynan beri el­diń saıası jáne ornyqty áleýmet­tik-eko­nomıkalyq damýyn qamtamasyz etýge arnalǵan 102 zańdy qarady.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tikeleı tapsyrmasymen jyl basynda jańa Bıýdjet jáne Salyq kodeksteri qabyldandy. Osylaısha, fıs­kaldy jáne salyq saıasaty túbegeıli qaıta qaraldy. Son­daı-aq sý resýrstaryn tıimdi paıdalanýǵa zańnamalyq negiz qalyptastyratyn jańa Sý kodeksi qabyldandy. Kúndelikti ómirde belsendi qoldanysqa enip otyrǵan jasandy ıntellekt salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteıtin jasandy ıntellekt týraly jańa zań maquldandy. Elimizdiń bas qarjy qujaty – úsh jylǵa arnal­ǵan respýblıkalyq bıýdjetti qabyldadyq. Túrkistan qalasyna erekshe mártebe beretin zań da bekitildi. Alaıaqtyqqa qarsy is-qımyldy kúsheıtýdi kózdeıtin normalar maquldandy. Osy jáne basqa da zańdar el ıgiligine qyzmet etedi dep senemiz», dedi palata spıkeri.

M.Áshimbaev óz sózinde Senat­tyń turaqty komıtetteriniń zańna­malyq jumys nátıje­lerine, parlamenttik tyńdaýlar, úkimet saǵattary, kóshpeli otyrystar jáne óńirlerdegi ózekti máselelerdi sheshýdi kózdeıtin basqa da is-sharalardyń qory­tyndylaryna toqtaldy.

«Senattyń turaqty komıtet­teri zań shyǵarý qyzmetimen qatar, palata josparyna sáıkes 5 úkimet saǵatyn, 50-den asa kóshpeli otyrys, 100-ge jýyq dóńgelek ústel men kezdesýler ótkizdi. Osy jumystyń aıasynda Prezıdent tapsyrmalarynyń, zańdardyń jáne memlekettik baǵdarlamalardyń oryndalý barysy jan-jaqty talqylandy. Buǵan qosa, áriptesterimiz 130-dan asa depýtattyq saýal jol­dap, Úkimetke ózekti másele­lerdi sheshý joldaryn usyndy. Palata qyzmeti aıasynda 140-qa jýyq halyqaralyq is-shara uıym­dastyryldy. Bıyl máslı­hat­tarmen ózara is-qımyl jónin­degi keńestiń qyzmeti sapalyq jańa formatqa kóship, alǵash ret keńeıtilgen otyrysy ótkizil­di. «Bir el – bir múdde» jáne «О́ńir» depýtattyq toptary, Senatorlar keńesi, «Ulttyq múdde» dıalog alańy, «Taldaý mektebi», Inklıýzııa jónindegi keńester jalpy sany 16 otyrys uıymdastyrdy. Ornyqty damý salasyndaǵy ulttyq maqsattar men mindetterdiń iske asyrylýy­na monıtorıng júrgizý jónin­degi Parlamenttik komıssııa­­nyń nátıjeli úsh otyrysy ótke­nin de aıta ketken abzal», dep M.Áshimbaev senatorlar aldaǵy jylda da Memleket basshysy bergen tapsyrmalardyń iske asyrylýyn zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etý jolyndaǵy belsendi jumysty jalǵastyra beretinin aıtty.