Taǵzym • 30 Jeltoqsan, 2025

Qoja beınesin somdaǵan Nurlan Segizbaevtyń aqtyq sapary men amanaty

10 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Meniń atym – Qoja» fılminde basty rólimen kópke tanymal akter, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, kınossenarıst, qalamger, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty Nurlan Sanjaruly baqıǵa ozdy. Ol sońǵy hatynda el gazeti «Egemen Qazaqstan»-ǵa maqala jarııalaǵysy kelgenin aıtypty.

Qoja beınesin somdaǵan Nurlan Segizbaevtyń aqtyq sapary men amanaty

Klassık qalamger Berdibek Soqpaq­baevtyń «Meniń atym – Qoja» hıkaıaty jelisimen túsirilgen Abdolla Qarsaqbaevtyń fılmi alpys jyldan asa ýaqyt ótse de, qazaq ultynyń eń úzdik balalar fılmi bolyp keledi. Osy týyndydaǵy sotqar bola tura ádilet súıgish Qojanyń rólin somdaǵan Nurlan Sanjarulyn aqtyq saparǵa shyǵaryp salý rásimi Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń ǵımaratynda ótti.

Is-sharada Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń marqumnyń otbasy men jaqyndaryna joldaǵan kóńil aıtý haty oqyldy. «Nurlan Sanjaruly – qazaq mádenıeti men óneriniń damýyna eleýli úles qosqan tulǵa. Ol óz ǵumyryn shyǵarmashylyqqa, ulttyq rýhanııatqa arnap, keıingi urpaqqa ónege bolatyn mol mura qaldyrdy. О́nersúıer jurtshylyqqa áli kúnge qundylyǵyn joımaı kele jatqan Abdolla Qarsaqbaevtyń «Meniń atym – Qoja» fılmindegi basty rólimen tanymal óner ıesi qazaq kıno ónerindegi dara tulǵa boldy. Onyń ekranda jasaǵan kórkem beıneleri otandyq óner tarıhynda aıryqsha oryn alady. Nurlan Sanjarulynyń jarqyn beınesi, shyǵarmashylyq murasy men ǵıbratty ǵumyr joly halqymyzdyń jadynda máńgi saqtalady dep senemiz», delingen atalǵan hatta.

Sanaly ǵumyrynda el rýhanııatynyń kórkeıýine ólsheýsiz úles qosqan Nurlan Sanjaruly «Meniń atym – Qoja» fılmine túskennen keıin arada 44 jyl ótken soń, «Qosh bol, Gúlsary» fılmindegi Shoranyń rólin somdaǵany belgili. Dese de, ol ózin akter retinde tanyǵan joq. Kerisinshe, kórkem fılm­derge ssenarıı jazyp, qalamger retinde birneshe romandy dúnıege ákeldi. Máselen, Nurlan Sanjaruly – «Joshy», «Batý», «Perishte», «Qyzyl qar» atty romandar men «Allajar» syndy birneshe fılm ssenarııleriniń avtory. Marqummen qoshtasý saltanatynda Jazýshylar odaǵynyń basqarma tóraǵasy Mereke Qulkenov osy jaılardy sóz etip: «Byltyr Qonaev qalasynda Berdibek Soqpaqbaevtyń 100 jyldyq mereıtoıynda Nurlan Sanjarulymen alǵash júzdesken edim. Sol sátten bastap-aq kınodaǵy Nurlan men ómirdegi Nurlannyń múlde bólek bolmys ekenin ańǵardym. Ekrandaǵy albyrt, tentek bala beınesinen ózgeshe – ómirde ol óte qarapaıym, uıań, artyq sózge joq, júregi taza, ǵajap bir qazaqtyń balasy eken. Osydan bir aı buryn maǵan Nurlan Sanjarulynyń jary Mádına keldi. Ol kisiniń ótinishi – Nurlannyń Qazaqstan Jazýshylar odaǵyna múshelikke qabyldanýy edi. Ol ótinishi oryndaldy. Nurlan Sanjaruly birneshe kitaptyń avtory ekenin, qalamy júırik ssenarıst bolǵanyn kópshilik bile bermeıdi», dedi sózinde.

Qoshtasý rásiminde «Qazaqtyń Qojasy­nyń» dúnıe salar aldynda Jazýshylar odaǵynyń basshysyna jazǵan amanat-haty oqyldy. Ol hatta: «Sizge mynadaı sebeppen hat joldap otyrmyn: 2026 jylǵy 28 qańtarda jasym 75-ke tolady. Sonyń 65 jylyn qazaq kınematografııasy, ádebıeti men fılosofııa ǵylymyndaǵy shyǵarmashylyq qyzmetke arnadym. Osy jyldar ishinde qyrýar eńbek atqarylyp, ǵylymı zertteýler jarııalandy, kórkem jáne qujattyq fılmder túsirildi.

Qazirgi tańda tirshiliktiń túrli keleńsiz­dikteri men densaýlyqqa baılanysty qıyn­dyqtarǵa qaramastan, ómirdiń synaǵyna tótep berip, shyǵarmashylyq jumystan qol úzgen joqpyn. Sońǵy jyldardaǵy eń mańyzdy ádebı eńbegim – «Fılosofskıı parohod» atty tarıhı romanym da aıaqtalýǵa jaqyn. Ýaqyt pen saıasatty qalqan etpeı, jazýshy retinde sol dáýirdi shynaıy jyrlaǵanyma ózimdi baqytty sanaımyn. Osy eńbekterimdi óskeleń urpaq elep, baǵalaıdy dep senemin.

Osyǵan oraı, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń basshysy retinde Sizden jazýshylar, ádebıet synshylary men tarıhshy ǵalymdardan turatyn sarapshylar tobyna qoljazbamdy usynýyńyzdy suraımyn. Atalǵan romandy «Juldyz» jýrnalynda qazaq tiline aýdaryp jarııalaýǵa nemese Halyqaralyq TÚRKSOI uıymynyń (Ankara, Túrkııa Respýblıkasy) redaksııasyna usynýǵa múmkindik týady dep úmittenemin. Sondaı-aq «Egemen Qazaqstan» gazetinde qazaq jazýshylarynyń rýhanı qozǵalysy aıasynda úlken jáne kishi túrki halyqtarynyń birligi týraly materıal jarııalaýdyń da reti keler degen oıdamyn. Budan bólek, Altyn Ordanyń 800 jyldyǵyna oraı jazylyp, jaryq kórgen «Nejdannyı gost – Djýchı» jáne «Batý-han» romandarynan turatyn dılogııam bar» delinipti.

О́kinishtisi sol, qazaq rýhanııatynyń qaıtalanbas tulǵasy ómiriniń sońǵy sátinde aıtqan qazaq jazýshylarynyń rýhanı qozǵalysy jáne túrki halyqtarynyń birligi týraly maqalalaryn «Egemen Qazaqstan» gazetine jarııalaı almaı, ómirden ozdy. Dese de, Nurlan Sanjarulynyń esimi men shyǵarmashylyq murasy qazaq kınosy men ulttyq mádenıet tarıhynda máńgi saqtalady.

Marqumnyń ımany salamat, topyraǵy torqa bolsyn.