Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Ortalyq kommýnıkasııalar ortalyǵynda ótken baspasóz jıynynda Orta bilim komıtetiniń tóraǵasy Qanybek Jumashev atalǵan sharalardy jiliktep berdi. Onyń aıtýynsha, júıeli jumys sheńberinde tórt jylda joǵary bilimdi pedagog kadrlardy daıarlaýǵa 65 myńǵa jýyq grant bólingen. Osyǵan qosa pedagogıkalyq mamandyqtarda oqıtyn stýdentterdiń shákirtaqysy 58 myńnan 84 myń teńgege deıin kóterildi. Sonyń nátıjesinde keıingi jyldary pedagogıka mamandyǵyna «Altyn belgi» ıegerleriniń kóptep túsýi baıqalyp otyr. Jas pedagogterdi qoldaý maqsatynda bıyldan bastap JOO-ny jaqsy nátıjemen aıaqtaǵan túlekter mektepterge konkýrssyz qabyldanady.
«Pedagog mártebesi» týraly zańǵa sáıkes, pedagogterdiń biliktiligin arttyrý úsh jylda keminde bir ret júrgiziledi. Demek jyl saıyn Qazaqstandaǵy muǵalimderdiń 33,3 paıyzy, ıaǵnı 91 myńnan asa pedagog memlekettik bıýdjet esebinen biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótedi. Olar óz mamandyǵyna qatysty, sondaı-aq ınklıýzıvti bilim berý, kóshbasshylyq, ınnovasııalar men sıfrlyq quzyrettilik baǵyttary boıynsha da oqytyldy. Elimizdegi pedagogterdiń jasandy ıntellekti boıynsha biliktilik arttyrýǵa degen qyzyǵýshylyǵy óte joǵary. «О́rleý» biliktilikti arttyrý ulttyq ortalyǵy IýNESKO-men birlese ázirlegen aqysyz onlaın kýrsqa 338 myńnan astam muǵalim qatysyp, onyń 267 myńǵa jýyǵy, ıaǵnı 79 paıyzy sertıfıkat aldy. Bul – óte jaqsy kórsetkish», dedi Q.Jumashev.
Spıker baıandaǵandaı, pedagogter 5 jyl saıyn attestattaýdan ótedi. Bıyl respýblıka boıynsha «Ustaz» pedagogtiń úzdiksiz kásibı damýynyń ulttyq platformasy» iske qosyldy. Platformada muǵalimge qatysty málimetter birneshe memlekettik derekqordan avtomatty túrde alynady. Qyzmet orny, eńbek ótili, bilim deńgeıi men jetistikteri bir júıege jınaqtalǵan. Sıfrlyq format qaǵazbastylyqty joıyp, attestattaýdyń ádil ári ashyq ótýine múmkindik berdi, adam faktoryn joıdy. 2025 jyly avtomattandyrylǵan júıede «pedagog-moderator», «pedagog-sarapshy» biliktilik sanattary úshin ǵana attestattaý júrgizildi. Al «pedagog-zertteýshi», «pedagog-sheberler» dástúrli formatta, ıaǵnı Elektrondy úkimet portaly arqyly ótti. Búginde orta bilim júıesinde 104 999 «pedagog», 126 688 «pedagog-moderator», 95 438 «pedagog-sarapshy», 82 632 «pedagog-zertteýshi», 2 973 «pedagog-sheber» jumys isteıdi. О́tken jylmen salystyrǵanda pedagog-moderatorlardyń úlesi 7 paıyzǵa, pedagog-sarapshylar 2 paıyzǵa, pedagog-zertteýshi – 1 paıyzǵa ósti.
Baspasóz jıynyna qatysqan Bilim salasynda sapany qamtamasyz etý komıtetiniń tóraǵasy Serik Áshirov jekelegen óńirlerde «Pedagog mártebesi týraly» zańnyń keıbir normalaryn buzý faktileri áli de kezdesetinin aıtty. Onyń sózine qaraǵanda, buzýshylyqtardyń kóbi zań qabyldanǵan alǵashqy jyldary tirkeldi. Mysaly, 2020–2022 jyldary 111 buzýshylyq derekteri resmı túrde tirkelse, keıingi úsh jylda bul kórsetkish 38-ge deıin azaıǵan.
«Buzýshylyqtardyń negizgi bóligi pedagogterdiń kásibı qyzmetine tán emes jumystarǵa tartylýyna qatysty. Budan bólek, pedagogterdiń ar-namysyna tııý, balaǵattaý faktileri tirkelgen. Sondaı-aq muǵalimderdi májbúrlep konsert bıletterin satyp alýǵa, túrli is-sharalarǵa kórermen retinde qatystyrý boıynsha derekter anyqtalǵan. Pedagogke qurmetsizdik tanytý, onyń ishinde mass-medıa men áleýmettik jeliler arqyly ar-namysyna tııý faktileri boıynsha aýmaqtyq bilim salasynda sapany qamtamasyz etý departamentteri tarapynan oqýshylardyń ata-analaryna 12 ákimshilik is qozǵaldy. Bul sharalar pedagogtiń zańmen qorǵalatyn mártebesiniń naqty iske asyrylyp jatqanyn kórsetedi. Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» kodekstiń 409-babyna sáıkes jaýapkershilik kózdelgen. Osy norma eskertý jasaýdan bastap, qaıtalanǵan jaǵdaıda aıyppul salý túrindegi ákimshilik sanksııalardy qamtıdy», dedi S.Áshirov.
