Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Syr óńirinde bıylǵa josparlanǵan jumyspen qamtýdyń jol kartasynda 46 560 jumys orny ashylatyny mejelense, 11 aı qorytyndysynda bul jospar 92% oryndaldy, onyń 65,3%-y nemese 27 964-i – turaqty jumys oryndary. Jyl basynan beri ataýly kómek alatyn, múmkindigi shekteýli, kópbalalylar men asyraýshysynan aırylǵandar arasynan 1 556 adam óziniń kásipkerlik bastamasyna 1 572 800 teńgelik qaıtarymsyz memlekettik grant aldy.
Osy jylǵa belgilengen kvotaǵa sáıkes 76 múgedektigi bar adam jumysqa ornalasyp, jyldyq jospar 100%-ǵa oryndaldy. Oblys ákimdiginiń qaýlysymen kelesi jyly 64 mekemege 81 turǵyndy jumysqa ornalastyrý jóninde kvota bekitilip otyr.
Byltyr múgedektigi bar adamdardy ońaltýdyń jeke baǵdarlamasyn oryndaýǵa respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetten 6,8 mlrd teńge bólinse, bıyl qaralǵany 8,3 mlrd teńge bolyp otyr. Qazirgi málimetke sáıkes, áleýmettik qyzmetter portaly arqyly 35 604 múgedektigi bar adamnyń 33 368-i tehnıkalyq ońaltý quraldarymen qamtamasyz etilip, kórsetkish 93,8%-dy qurady.
Oblysta ınvataksı qyzmetin 67 avtokólik júzege asyrady. Bıyl osy salaǵa bıýdjetten 268,9 mln teńge bólinip, jyl basynan beri 1 742 adam ınvataksı qyzmetimen qamtyldy. Bir aıta keterligi, múmkindigi shekteýli jandardyń júrip-turýyn jeńildetip, qoǵamǵa aralasýyna jaǵdaı jasaýǵa aımaqta jumys istep jatqan kompanııalar da úlken úles qosyp otyr. Jýyrda ǵana Qyzylordadaǵy jylý-elektr ortalyǵynyń qurylysyn júrgizip jatqan «INTERTASCO» JShS oblystyq múgedekter qoǵamyna ınvataksı avtokóligin syıǵa tartyp, saýapty isten syrt qalmaıtynyn kórsetti.
Byltyrdan bastap «Arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý balalar ortalyǵy» bazasynda iske qosylǵan «Úı jaǵdaıynda múgedektigi bar balalardy ońaltý» jobasy aıasynda «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory tarapynan 283 mln teńgege múgedektigi bar balalardy ońaltýdyń 95 quraly jetkizilipti. Búginde reabılıtolog-mamandar 142 balaǵa osy jabdyqtardy paıdalanýdy úıretip jatyr.
Memleket eshkimdi qoldaýsyz qaldyrmaıdy. Biraq áleýmettik kómek shyn muqtajǵa jetýi kerek. Olaı deıtinimiz, osy kúni aı saıyn úıine kirip otyrǵan tabysyn jasyryp, memleket kómegine de ortaqtasatyndar joq emes. Bulaısha «eki jep, bıge shyǵatyndardyń» áreketi óskeleń urpaq tárbıesine de teris áserin tıgizedi. Qoǵamdy «Daıyn asqa tik qasyq» degen osyndaı ustanymnan aryltý maqsatynda qazir monıtorıngtik toptar da jumys istep jatyr.
«Osy top jumysynyń nátıjesinde keıingi úsh jylda áleýmettik kómek alatyndar 3,2% tómendep, 5,4 mlrd teńge únemdeldi. Bıyl da negizsiz kómek alýshylardy 33 759 adamnan 27 007-ge tómendetý josparlanǵan. Oblysta ýchaskelik komıssııalar quramy jańaryp, barlyq aýdanda úılerdi aralap, ataýly áleýmettik zańsyz alyp otyrǵandardy anyqtaý arqasynda ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda kómek alatyndar qatary azaıdy. Kóp otbasynda sonda turyp jatqan tabysy bar adamdar tirkelimnen shyǵyp, úıde tek jumys istemeıtinder qalǵan. Jeke kásipkerlerde jumys isteıtinderdiń jalaqysyn azaıtyp kórsetkenderi de az emes. Osy baǵytta salyq organdarymen jumys istep, shyn tabysyn jasyrǵandar anyqtaldy. Memleketti maıshelpekke aınaldyryp kelgenderdiń birazy negizsiz alǵan qarjysyn sotqa deıin tóledi», deıdi oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy basshysynyń orynbasary Janar Dáýletbaeva.
Osydan eki jyl buryn Qyzylorda, Baıqońyr qalalary men barlyq aýdanda ashylǵan otbasyn qoldaý ortalyqtary qazir júıeli jumys istep tur. Olardyń qyzmetin qamtamasyz etip, jumysyn úılestirýge bıylǵa 449,3 mln teńge qarastyrylǵan. Ortalyqtar otbasylarǵa zańgerlik, psıhologııalyq kómek kórsetýden bastap kásipkerlik negizderine oqytý, bıznes-jospar quryp, grant, shaǵyn nesıe alýǵa, jumysqa ornalasýǵa kómek kórsetedi.
Qazirde eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaıǵa baılanysty jumysyńyzdan, túrli jaǵdaı sebebimen kásibińizden aıyrylyp qalý ońaı. О́ńirde osyndaı qıyn jaǵdaıǵa ushyraǵan adamdardy anyqtap, olarǵa qoldaý kórsetýdi uıymdastyratyn 1 561 mobıldik top qurylǵan. Olar maýsym aıynan bastap qoldanysqa engizilgen «FSM Social» biryńǵaı sıfrlyq platformasy arqyly 975 áleýmettik qoldaý sharasy jaıly habarlamany tirkedi. Onyń 395-si boıynsha nátıje bar, qalǵan 580 azamatty ońaltý sharalaryna qatysty salalyq organdarmen birlesken jumys júrip jatyr.
Bıyl basqarmaǵa qarasty 5 arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý ortalyǵy arqyly stasıonarlyq, jartylaı stasıonarlyq jaǵdaıda barlyǵy 2 746 adamǵa arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetildi. Oblystyq bıýdjetten bólinetin qarjy kólemi artyp, ortalyqtardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jyl saıyn jańartylyp otyr.
«О́ńirde qoldaýdy qajet etetin jandarǵa bıýdjetten tys kómek júıeli túrde kórsetilip keledi. Kompanııalar men jeke kásipkerler túrli mereke qarsańynda kópbalaly, áleýmettik jaǵdaıy tómen, múgedek jandarǵa qaıyrymdylyq sharalaryn jasap otyrady. Turǵyndar jaǵdaıyna baılanysty kásiptegi azamattarǵa ótinish jasaıtyn kezimiz de bar. Mysaly, jaqynda ǵana kóp jyldan beri tósek tartyp jatqan anasyna arnaýly kereýet suraǵan qala turǵyny keldi. Múgedekter portaly arqyly kerekti jabdyqtardy jetkizip beretin kásipkerlerge ótinish aıtyp, olar der kezinde qajetti taýardy alyp berdi. Ondaı azamattardyń kópshiligi jasaǵan kómekterin jarııalaýdy jón kórmeıdi», deıdi basqarma basshysynyń orynbasary.
QYZYLORDA
