Foto: Májilis
Daǵdarys dep neni aıtyp otyrmyz?
Eger eldiń ishki jalpy ónimi 6 paıyzdan astam ósip jatsa, nege azamattardyń basym bóligi bul ósimdi kúndelikti ómirde sezinbeıdi? Bul − qoǵamdyq talqylaýda jıi qoıylatyn suraqtardyń biri. Alıev mundaı kúmánniń túsinikti ekenin atap ótip, oǵan jaýap berý úshin «urandardan shyǵyp, naqty derekter men bolyp jatqan úderisterdiń aýqymyna qaraý qajet» ekenin aıtty.
«Daǵdarys týraly aıtqanda, ózimizge adal jaýap berýimiz kerek: biz daǵdarys dep neni aıtyp otyrmyz? Ekonomıka – bul esepterdegi sandar emes, mıllıondaǵan adamnyń naqty áreketi. Eger emosııaǵa emes, faktige súıensek, elde aýqymdy damý úderisteri júrip jatqanyn kórýge bolady», dedi depýtat Facebook-tegi paraqshasynda.
Turǵyn úı qurylysy
Negizgi mysaldardyń biri retinde ol turǵyn úı qurylysyn keltirdi. Sońǵy 5 jylda Qazaqstanda 1,1 mln otbasy turǵyn úımen qamtamasyz etilgen. Bul halyq sanyna shaqqanda 3 mln-nan astam adamdy quraıdy. Onyń aıtýynsha, bul shamamen 20 myń toǵyzqabatty úı – is júzinde halqy Astana nemese Almatydan da kóp jańa megapolıspen teń.
«Bul – qurǵaq statıstıka da, esep úshin jasalǵan ádemi sandar da emes. Bul – búginde adamdar turyp jatqan naqty úıler men páterler. Eger osy azamattardyń barlyǵyn bir jerge jınasaq, elimizdegi eń iri megapolıstermen salystyrýǵa bolatyn qala paıda bolady», dedi B.Alıev.
Qurylys – bul bir ǵana sektor emes.
Depýtat qurylys salasy mýltıplıkatıvtik áseriniń arqasynda ekonomıkanyń eń qýatty draıverleriniń biri ekenin aıtty. Bul sala jumys oryndaryn ashyp, qurylys materıaldary óndirisin, logıstıkany, merdigerlik qyzmetterdi jáne shaǵyn bıznesti yntalandyrady, sonyń nátıjesinde aınalasynda tutas ekonomıkalyq ekojúıe qalyptasady.
«Qurylys – bul bir ǵana sektor emes. Bul – ondaǵan salany bir mezette iske qosatyn tizbek. Ekonomıkanyń naqty ómirde ósýi degen – osy», dedi ol.
Ekonomıkalyq áser turǵyn úı paıdalanýǵa berilgennen keıin de toqtamaıdy.
Onyń aıtýynsha, ekonomıkalyq áser turǵyn úı paıdalanýǵa berilgennen keıin de toqtamaıdy. Árbir otbasy páterin jabdyqtaýǵa kirisip, jıhazǵa, turmystyq tehnıkaǵa, jóndeý jumystaryna jáne kúndelikti qajettilikterge qarjy jumsaıdy. Tipti eń tómengi baǵalaýdyń ózinde bir páterge shamamen 10 mln teńge shyǵyndalady, bul jalpy alǵanda 10-11 trln teńgeden astam tikeleı shyǵyndy jáne oǵan ilespe salalardy eseptegende budan da úlken aınalymdy quraıdy.
«Bir qarapaıym nárseni túsiný mańyzdy: aqsha kókten túspeıdi. Adamdar ony óz eńbegimen tabady. Salyq tóleıdi, sodan keıin ǵana bul qarajatty jumsap, ekonomıkany qaıta iske qosady», dedi depýtat.
Infraqurylym máselesi
Depýtat ınfraqurylym máselesine de jeke toqtaldy. Onyń aıtýynsha, turǵyn úı salý mektepterdi, balabaqshalardy, emhanalardy, joldardy, ınjenerlik jelilerdi jáne tirshilikpen qamtamasyz etý júıelerin damytýsyz múmkin emes.
«Úı – bul tek qabyrǵalar ǵana emes. Bul – sý, jaryq, jylý, kólik, mektepter men aýrýhanalar. Biz mıllıon páter týraly aıtqanda, kún saıyn qoldaýdy qajet etetin tutas qalalyq júıeler týraly aıtyp otyrmyz», dedi ol.
Depýtattyń dereginshe, mundaı turǵyn úı qory táýligine júz myńdaǵan tekshe metr sýdy, myńdaǵan megavatt elektr energııasyn tutynyp, myńdaǵan tonna turmystyq qaldyq shyǵarady. Bul energetıka men kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytý qajettiligimen tikeleı baılanysty.
«Sondyqtan energetıka, onyń ishinde atom elektr stansııalary týraly áńgime – saıası uran emes, bul salqynqandy ekonomıkalyq esep jáne ornyqty damý máselesi», dep qosty B.Alıev.
Damý dınamıkasy
Bolatbek Alıev sońǵy jyldary Ortalyq Azııa óńirindegi birde-bir memleket Qazaqstanmen salystyrýǵa keletin kólemde turǵyn úı sala almaǵanyn atap ótti.
Sóz sońynda ol ekonomıkalyq ósimniń bolýy problemalardyń joq ekenin bildirmeıtinin, alaıda tarıhı salystyrý turǵysynan damý dınamıkasy anyq kórinetinin aıtty.
«Daǵdarystar bolady, qıyndyqtar bar. Biraq eger jaǵdaıdy 5,10 nemese 15 jyl burynǵy kezeńmen adal salystyrsaq, aıyrmashylyq aıqyn. El damyp keledi, syn-qaterlerge tap bolyp otyr jáne sonymen qatar alǵa qaraı qozǵalysyn jalǵastyryp jatyr», dep túıindedi depýtat.
Qazaqstan álemdegi ekonomıkasy damyǵan 50 eldiń qataryna endi