Foto: ashyq derekkóz
Mysaly, keıingi 12 jyldyń ishinde alapes 3 adamnan ǵana tabylǵan, sońǵy ret 2017 jyly anyqtalǵan. Sońǵy derekterge sáıkes, 2026 jyldyń basynda Qazaqstanda 212 naýqas pen qarym-qatynasta bolǵan 224 adam esepte tur.
Alapesti emdeý tarıhynda el dárigerleri túrli ádisterdi qoldanyp kelgen. Bastapqyda is-sharalar negizinen pasıentterdi anyqtap, oqshaýlaýǵa baǵyttalsa, keıin hımıoterapııa júrgizý mindeti birinshi orynǵa shyqty. Qazirgi tańda da múgedektiktiń aldyn alyp, naýqastardy ońaltý arqyly alapes aýrýynyń órshýine jol bermeý ózektiligin joıǵan emes.
– Elimizde alapes túpkilikti kelmeske ketip barady. Qazaqstan aýrýdyń aýyrtpalyq deńgeıi tómendegen elderdiń qatarynda. Búkil álemde alapestiń aldyn alý máselelerine úlken mán beriledi. Aýrýdyń qaıtalanýyna jol bermeý, saldarymen kúresý, asqynýyn, qaıta bas kóterýin qaperde ustaý basym mindet bolyp qala beredi, – deıdi DSM Qazaq dermatologııa jáne ınfeksııalyq aýrýlar ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Roza Qýanyshbekova.
Qazaqstanda alapes aýrýymen kúres shamamen júz jyl buryn, 1929 jyly KSRO Halyq Komıssarlary Keńesiniń qaýlysymen Qazaq KSR-inde alapespen emdeý týraly sheshim qabyldanǵan kezden bastalady. Búginde Qazaq respýblıkalyq leprozorııi – erekshe tıptegi mamandandyrylǵan emdeý mekemesi, ol tek erekshe emdeýdi ǵana emes, sonymen qatar óz pasıentterin ońaltýdy da júzege asyrady. Leprozorıı Qyzylorda oblysynda ornalasqan jáne eki dıspanseri bar. Arnaıy emdeýden basqa naýqastarǵa barlyq qajetti medısınalyq kómek (hırýrgııalyq, oftalmologııalyq, stomatologııalyq, terapevtik jáne t.b.) pen ońaltý qyzmetteri kórsetiledi.
– Leprozorıı alapespen aýyratyndardy oqshaýlaıtyn oryn emes. Esepte turǵan pasıentterdiń basqa eldegi medısınalyq uıymdarda emdeý-saýyqtyrý jáne ońaltý qyzmetterin alý múmkindigi bar. Pasıentterdiń arasynda únemi medısınalyq kómekke muqtaj, baspanasyzdar, týystary joq nemese bas tartqan, belgili bir turǵylyqty jeri joq, áleýmettik baspanaǵa muqtajdar da bar. Alapeske dýshar bolǵandardy dıspanserleý qaıtalaný qaýiptiligine baılanysty ómir boıy júzege asyrylady, – deıdi Qazaq respýblıkalyq alapes aýrýynyń bas dárigeri Moldaǵalı Seıtalıev.
