Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Maıly daqyldardy óńdeýshiler ulttyq qaýymdastyǵy byltyr elimiz reıtıngtiń segizinshi satysyna jaıǵasqanyn málimdegen edi. Úkimettiń baspasóz ókilderi byltyrǵy 10 aıda tazartylǵan maıdyń eksporty 122%-ǵa ósip, 132 myń tonnadan asqanyn habarlaǵan. Endi 2026 jyldan bastap jyl saıyn 370 myń tonna maı óndiretin tórt iri ınvestısııalyq jobany iske qosý josparda bar. Al 2028 jylǵa qaraı maı-tońmaı salasy ónimderiniń eksport kólemin 1 mlrd AQSh dollarynan asyrýǵa nıettimiz. Osy mejege jetý úshin eksportty qoldaýdyń jekelegen sharalary júıeli salalyq basqarý modeline kóshirilmek. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń dereginshe, shıkizat bazasy óńdeýden bastap, naryqqa shyqqanǵa deıingi tolyq eksporttyq tizbekterdi qalyptastyrýǵa baǵyt aldy.
Astanada ótken eksportty ilgeriletý jónindegi Eksporttyq shtabtyń alǵashqy otyrysynda vıse-mınıstr Aıdar Ábildabekov agroónerkásip kesheni ónimderiniń eksportyn damytýǵa arnalǵan jańa tásilder qarastyrylyp, otandyq óndirýshiler tap bolyp otyrǵan kedergilerdi joıý basty nazarǵa alynǵanyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, Eksporttyq shtabtyń qyzmeti byltyr sapalyq turǵydan jańa formatqa kóshken. Buryn talqylaýlar jekelegen problemalar aıasynda órbise, endi onyń taqyryby aýqymdy máselelerdi qamtıdy. Sonyń nátıjesinde júıeli sheshimder qabyldana bastaǵan. «Jumystyń naqty kórsetkishi retinde 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan maı-tońmaı salasy ónimderi eksportyn damytý jónindegi jol kartasyn atap ótýge bolady. Qujatty ázirleý kezinde elimizdiń soltústik-shyǵys pen ońtústik-shyǵys óńirlerinde maıly daqyldardy ósirýmen, óńdeýmen aınalysatyn 30-dan astam kásiporynǵa keshendi dıagnostıka júrgizildi. Buǵan memlekettik jáne jekemenshik sektordan 50-den astam ókil tartylyp, úsh beıindi mınıstrlik birge jumys istedi. Saraptama júrgizýge Eýropalyq odaqtyń qoldaýymen Halyqaralyq saýda ortalyǵynyń álemdik ádisnamasy qoldanyldy», deıdi vıse-mınıstr.
Jol kartasynda salany damytýǵa arnalǵan naqty kórsetkishter aıqyndalǵan. Sonyń ishinde óńdeý qýattarynyń júktemesin arttyrý, eksport geografııasyn keńeıtý, elimizdi 2028 jylǵa qaraı kúnbaǵys maıyn álemdegi jetekshi úsh eksporttaýshy eldiń birine aınaldyrý maqsattary atap kórsetilgen.
Mınıstrlik aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy keıbir baǵyttardy keńeıtýdi kózdep otyr. Aıtalyq, álemdik naryqtaǵy eń mańyzdy burshaq daqyldarynyń biri – jasymyq óńdeýge den qoımaq. О́ıtkeni bul daqyl túri klımattyq qubylmaldylyqqa tózimdi, naryqta suranysy joǵary ónim.
Vedomstvo ókilderi shıkizattyq emes eksportqa kedergi keltiretin júıeli máselelerge de kóńil bólip otyrǵanyn aıtady. Temirjol kóligimen ónimderdi kedergisiz tasymaldaý, fıtosanıtarlyq jáne veterınarlyq baqylaý rásimderin ońtaılandyrý, otandyq kompanııalardy Qytaı Halyq Respýblıkasynyń tizilimderine engizý syndy máseleler ózekti tur.
«Otandyq maı óńdeý zaýyttaryn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń taýar óndirýshileri tizilimine jedel engizip, karantındik rásimderdi ońaılatý qajet. Bul sharalar shyǵyndardy azaıtyp, eksporttyq áleýetti arttyrýǵa múmkindik beredi», deıdi Maıly daqyldardy qaıta óńdeýshilerdiń ulttyq qaýymdastyǵynyń ókili Iаdykar Ibragımov.
