Ol jańa Konstıtýsııa jobasyna sáıkes bolashaq Quryltaı biryńǵaı jalpyulttyq saılaý okrýginiń aýmaǵy boıynsha proporsıonaldyq ókildik júıe boıynsha qurylatynyn aıtty.
«Partııalyq-proporsıonaldyq júıege kóshý azamattarymyzdyń múmkindigin azaıtady, olardy elimizdiń joǵarǵy zań shyǵarýshy organyna saılaný quqyǵynan aıyrady degen pikirler bar. Meniń oıymsha,bul óte jańsaq pikir, qate túsinik», dediAıdos Sarym.
Ol qazirgi ýaqytta Belgııa, Ispanııa, Fınlıandııa, Shveısarııa, Bolgarııa, Shvesııa, Norvegııa, Nıderlandy sııaqty Eýropa elderinde partııalyq-proporsıonaldyq saılaý júıesi jumys jasap jatqany, sondaı-aq mundaı júıeniń Argentına, Brazılııa, Bolıvııa, Ekvador, Izraıl jáne Indonezııada da qoldanylatyny jóninde málimet berdi.
«Bul elderdiń saılaýshylary, zań shyǵarýshylary men zańgerleri osy júıe azamattarynyń saılaý nemese saılaný quqyǵyn qandaı da bir túrde kemsitedi dep sanamaıdy. Bul qalypty, salaýatty halyqaralyq tájirıbe», dep túsindirdi depýtat.
Aıdos Sarym sarapshylar atap ótken proporsıonaldyq júıeniń majorıtarlyq júıemen salystyrǵandaǵy naqty artyqshylyqtaryn sanamalap berdi:
– ádilet faktory – partııalar saılaýshylar olar úshin qansha daýys berse, Parlamentte sonsha oryn alady. Majorıtarlyq depýtattar jumys istep turǵan fraksııalarǵa qosylý arqyly halyqtyń qalaýyn burmalaı almaıdy;
– qatysý faktory – júıe ártúrli azshylyqtardyń, sonyń ishinde jastar, áıelder jáne erekshe qajettilikteri bar azamattardyń birkelki ókildigin qamtamasyz etedi;
- ıdeologııa faktory – ár saılaý sıklinde azamattardyń partııalyq qalaýy týraly naqty belgiler bar;
- kóppartııalylyq faktory – qoǵam eldegi jáne óńirlerdegi ıdeıalyq jáne saıası básekelestikti kúsheıtýge múmkindik alady;
- ornyqtylyq faktory – júıe dıalogqa, ymyraǵa kelý jáne kelisý joldaryn izdeýge yqpal etedi;
- kelý faktory – júıe azamattardyń saılaýǵa belsendi qatysýyna yqpal etedi, óıtkeni ókildik naqty qoldaýdy anyq kórsetedi.
Sonymen qatar Aıdos Sarym Halyq keńesi ishki saıası turaqtylyqtyń taǵy bir tiregine aınalatynyn, quramyna azamattyq qoǵamnyń keńspektrin jáne iri ÚEU tartatyn organ bolatynyn atap ótti.
«Keńes áleýmettik belsendi azamattarǵa sheshim qabyldaý prosesine zańdy jáne ashyq túrde qatysýǵa, Quryltaıdyń depýtaty bolmaı-aq óz ıdeıalarymen bastamalaryn iske asyrýǵa múmkindik beredi», dedi depýtat.
Aıdos Sarymnyń pikirinshe,bolashaqta Halyq keńesi saıasatkerler – bolashaq Parlament depýtattary úshin alań jáne joǵary kóterilý serpini bola alady.
«Shyn máninde, halyq ókilderiniń zańnamalyq bastamalary men usynystarynyń múmkindigi eki esege jýyq artady. Bul azamattardyń memleketti basqarýǵa qatysýynyń aıqyn kórinisi», dep atap ótti depýtat.
