Foto: N.Baıbýlın
Otyrysty ashqan Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan aýqymdy konstıtýsııalyq ózgerister qoǵamnyń saıası júıeni jańartýǵa degen suranysyna berilgen jaýap ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul jekelegen salalarǵa qatysty túzetýler emes, memlekettik modeldiń mazmuny men jumys isteý qaǵıdattaryn túbegeıli qaıta qaraýǵa baǵyttalǵan júıeli qadam.
«Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Ulttyq quryltaıdyń jýyrda ótken otyrysynda aýqymdy konstıtýsııalyq reformalar týraly aıtty. Memleket basshysy Qazaqstannyń memlekettik qurylysynyń jańa kezeńi bastalatynyn jetkizdi. Bul saıası júıemizge tek túzetýler men tolyqtyrýlar engizý degen sóz emes. Shyn máninde, bul álemdegi qazirgi syn-qaterlerge beıimdelý arqyly túbegeıli jańǵyrýǵa qadam basý ekeni anyq. Sondyqtan, osyndaı mańyzdy sátte birligimizdi bekemdep, Memleket basshysy usynǵan ózgeristerdi júzege asyrýda judyryqtaı jumylý aıryqsha mánge ıe», dedi Palata Spıkeri.
Máýlen Áshimbaev konstıtýsııalyq reformanyń keshendi ári júıeli sıpatqa ıe ekenin aıtty. Aldaǵy ózgerister tek parlamenttik reformalar sheńberimen shektelmeı, Ata Zańdy tutastaı qamtyp otyr. Qazirdiń ózinde Konstıtýsııanyń 80-ge jýyq normasyna ózgerister engiziletini belgili, bul negizgi zańnyń shamamen 84 paıyzyna teń.
Senat Tóraǵasynyń sózinshe, reformanyń mańyzdy baǵyttarynyń biri – joǵarǵy zań shyǵarýshy organnyń ókilettikterin keńeıtip, onyń rólin kúsheıtý. Sonymen qatar zańnamalyq úderisti ońtaılandyrý, depýtattardyń derbestigin arttyrý, partııalyq júıeni damytý jáne saıası básekelestikti kúsheıtý máselelerine basymdyq berilip otyr.
Máýlen Áshimbaev: Prezıdent reformalarynyń maqsaty – memlekettilik pen táýelsizdikti nyǵaıtý
Otyrysta memleket pen qoǵam arasyndaǵy kelisim men dıalog ınstıtýty retinde Halyq keńesin qurý usynysyna da erekshe nazar aýdaryldy. Bul alańda ıdeologııa, ulttyq qundylyqtar men birlik máseleleri talqylanyp, Keńeske zań shyǵarý bastamasy quqyǵyn berý ony mazmundy ári pármendi ınstıtýtqa aınaldyrýǵa múmkindik beretini aıtyldy.
Usynylǵan ózgerister qatarynda vıse-prezıdent laýazymyn engizý jáne Konstıtýsııanyń preambýlasyn jańartý bastamalary da bar. Bul memlekettiliktiń tarıhı sabaqtastyǵyn aıqyndap, Ádiletti Qazaqstan qurýdy basty maqsat retinde bekitýge baǵyttalǵan.
«Qazaqstan ulttyq jańǵyrý kezeńine qadam basýda. Osy tarıhı sátte zııaly qaýym ókilderi men qoǵamdyq pikir kóshbasshylary erekshe ról atqarady. Qazirgi tańda Memleket basshysy usynǵan aýqymdy ózgeristerdiń mánin qoǵamǵa durys jetkizý asa mańyzdy. Qazirgideı jaýapty kezeńde ulttyq birlikti odan ári bekemdeý óte ózekti. Qoǵamdy ortaq múddege jumyldyrý isinde de sizderge úlken jaýapkershilik júkteledi. Saıası jańǵyýdyń túpki maqsaty – memlekettilik pen Táýelsizdikti nyǵaıtý. Bul – Ádiletti Qazaqstan qurý jolyndaǵy jańa konstıtýsııalyq modelge kóshý kezeńi», dedi Máýlen Áshimbaev.
«Ulttyq múdde» dıalog alańynda senatorlarmen birge belgili fılolog, qoǵam qaıratkeri Qoıshyǵara Salǵarauly, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory Jamaladen Ibragımov, «El tarıhy» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Erlan Saılaýbaı, «Qazaq gazetteri» JShS-nyń Bas dırektory Dıhan Qamzabekuly, Parlamentarızm ınstıtýty ortalyǵynyń basshysy Sholpan Saımova, Nazarbayev University Joǵary memlekettik saıasat mektebiniń dosenti Serik Orazǵalıev jáne basqa da sarapshylar sóz sóılep, konstıtýsııalyq reformanyń mazmuny men mańyzyna qatysty oı-pikirlerin ortaǵa saldy.
Jıyn barysynda aıtylǵan usynystar men tujyrymdar saıası jańǵyrýdyń qoǵam úshin ashyq ári túsinikti júzege asýyna, jańa konstıtýsııalyq modeldiń mazmunyn tereń uǵyndyrýǵa baǵyttalǵany atap ótildi.
Senat tóraǵasy: Konstıtýsııalyq reforma – memleket qurylysyn damytýdyń jańa kezeńi
