Respýblıkalyq referendým – memleketimizdiń qoǵamdyq-saıası ómirindegi aıryqsha mańyzǵa ıe. Konstıtýsııa − kez kelgen eldiń quqyqtyq irgetasy ǵana emes, onyń tarıhı tańdaýynyń, qundylyqtyq baǵdarlarynyń jáne bolashaqqa degen senimdi strategııalyq kózqarasynyń aınasy. Konstıtýsııanyń búkil halyqtyń daýysymen bekitilýi onyń zańdyq kúshin ǵana emes, qoǵamdyq negizin de kúsheıtedi.
Konstıtýsııalyq reforma Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstanda bir palataly Parlament qurý jónindegi bastamasynyń negizinde týyndady. Prezıdent bul ıdeıany 2025 jylǵy 8 qyrkúıekte óziniń halyqqa arnaǵan jyl saıynǵy Joldaýynda eldiń saıası júıesin keshendi jańǵyrtý jáne jasandy ıntellekt dáýirinde Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna eleýli oń serpin berý maqsatynda aıtqan bolatyn. Memlekettiń Ata zańy − Konstıtýsııa tek quqyqtyq qujat emes, ol eldiń saıası qurylymy, bılik tarmaqtarynyń tepe-teńdigi, azamattyń quqyǵy men memlekettiń jaýapkershiligin aıqyndaıtyn tólqujat. Jańa Konstıtýsııa jobasy uzaq merzimdi jan-jaqty talqylaýlardyń nátıjesinde qalyptasty.
Konstıtýsııanyń jańa jobasyn ázirleýge 130 adamnan qurylǵan komıssııa qatysty. Konstıtýsııalyq komıssııa aıasynda júrgizilgen jumysqa túrli sala mamandary, ǵalymdar, zańgerler, qoǵam qaıratkerleri tartyldy. Áleýmettik toptar, qoǵamdyq birlestikter, aımaqtardyń pikiri eskerildi. Talqylaýlarǵa barlyq belsendi azamattar qosylyp, óz pikirleri men usynystaryn e-Otinish jáne eGov portaldary arqyly joldaı bastady. Osylaısha, jańa reformany keńinen ári qarqyndy talqylaý shamamen alty aıǵa sozyldy.
Qazaqstan Respýblıkasy Ata zańynyń tujyrymdamalyq ózgeristeri memlekettiń adamǵa baǵdarlanǵanyn arttyrýǵa, Qazaqstan halqyna tán ózekti qundylyqtar men qaǵıdattardy kórsetýge, sondaı-aq respýblıkadaǵy saıası ınstıtýttar qurylymynyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Jańa Preambýlada adam quqyqtary men bostandyqtary alǵash ret memlekettiń negizgi basymdyǵy retinde jarııa etildi. Birlik pen yntymaqtastyq, ultaralyq jáne dinaralyq kelisim Qazaqstan memlekettiliginiń negizi retinde belgilendi. Egemendik pen Táýelsizdik, birtutastyq, aýmaqtyq tutastyq ózgermeıtin qundylyqtar sanatyna jatqyzyldy.
Ádilettilik, Zań men Tártip, tabıǵatqa uqypty qaraý sııaqty qaǵıdattar alǵash ret Konstıtýsııa deńgeıinde bekitildi. Sonymen qatar, memlekettik bıliktiń birden-bir bastaýy jáne egemendiktiń ıesi Qazaqstan halqy ekeni naqtylandy.
Taǵy bir mańyzdy maǵynalyq baǵyt − sıfrlandyrý. Osyǵan baılanysty Konstıtýsııanyń jańa mátininde alǵash ret azamattardyń quqyqtaryn sıfrlyq ortada qorǵaý týraly norma bekitildi. Konstıtýsııalyq reforma – tek quqyqtyq ózgeris emes, saıası mádenıettiń jańa deńgeıi.
2026 jylǵy 15 naýryz – tek daýys berý kúni emes, elimizdiń saıası damýynyń jańa kezeńine ótetin tarıhı sát bolary anyq. Referendým – ár azamatqa óz pikirin erkin bildirip, eldiń jańa kezeńine bastar sheshimge tikeleı qatysý múmkindigin beretin mańyzdy saıası oqıǵa. Qoǵamnyń belsendi qatysýy Konstıtýsııanyń legıtımdiligin arttyryp, onyń oryndalýyna degen senimdi kúsheıtedi.
Memleket – Konstıtýsııanyń jemisi, al Konstıtýsııa – qasıetti uǵym, negizgi zań, memleketimizdiń myzǵymas tuǵyrtasy, bizdiń táýelsizdigimiz ben erkindigimizdiń, memleketimizdiń turaqty damýynyń kepili. Eldiń eldigi, memlekettiliktiń temirqazyq baǵdary aıqyndalǵan Ata zańymyzdy ardaqtaý – árbir azamattyń abzal boryshy.
Beıbitkúl SÁRSEMHANQYZY,
Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń
Basqarma tóraǵasy – Rektory
