Halqymyzda: «Nil darııasynan tabylmaǵan gaýhar tas Syrdarııadan tabylady» degen sóz bar. Shyndyǵy solaı. Buǵan qatysty kóptegen nanymtanymdar da jetkilikti. Árige barmaı-aq, qasıetti Qaǵbany zııarat etip, jurtshylyq aınalyp júretin tasty bilmeıtin jan joq. Sol Qaǵbanyń aldynda shıshada saqtaýly ǵajaıyp tas ta bar. Bul Ibragım a.s. balasy Ismaıylmen a.s. birge Qaǵba qurylysyn qaıta jóndeýden ótkizip jatqanda erekshe kómek kórsetken degen áfsananyń jalǵasy. Sondaı qasıetti tastar búgingi kúnimizde de kezdesedi.

Astanada Aqylbek Syzdyqov deıtin aqsaqal bar. Ortalyq bazardyń janyndaǵy meshitke irgeles úıdegi mashına turaǵynyń kúzetshisi eken. Kóligimizdi qoıǵanda ózi kelip amandasty. Kostıýmimniń jaǵasyndaǵy «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tósbelgisin baıqap qalǵan eken. «Amanat edi, júrińiz, sizge kórsetetin dúnıelerim bar», – dedi. Eki adam ázer aınalatyn dúńgirshekke kirdik. «Dúnıeleri» shashaqty dorbaǵa salynǵan tastar eken. Birinen-biri ótedi. Asyqqanymyz jaıyna qaldy. Qarap jatyrmyz, qarap jatyrmyz. Báriniń qysqasha sıpattamasy, deregi jazylypty.

Kezinde áýesqoı ólketanýshy bolǵan búgingi zeınetker: «Osyny halyqqa jetkizshi qaraǵym», – dedi. Bárin alý múmkin emes. Bir toptamasyn sýretke túsirip aldym. Tabıǵat qubylystarynan jaralǵan tastar janýarlardy beıneleıdi. Ol zamandarda bálkim túsinikte joq ta shyǵar, biraq, qazirgi «Juldyz joramalǵa» dál kelip turǵany anyq (Sýretterde).
Bul jádigerler Qyzylordadaǵy Aral qalasynyń turǵyny Meırambek deıtin kisiden alynǵan eken. Tastardyń kólemi 14-25 santımetr shamasynda. Sondaı-aq, Aral aýdanyndaǵy Aqbaı aýylynyń Aqırek degen jer jar jotasy bolyp keledi. Sonyń aınalasynda kóne beldeýler bar. Taýdyń tasymen qorshalǵan. Osy tastardyń birinde 28 santımetr kólemdegi kádimgi taraqtyń sulbasy anyq kórinedi (Sýrette).
Aǵamyz munyń bári shyndyq dep otyr. Bul týraly úsh tilde shyǵatyn ǵylymı-kópshilik «Qazaqtaný» jýrnalynda (№2 (31) 2014) kólemdi maqala da jarııalapty.
Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.