Talqylaýǵa ınstıtýt basshylyǵy, ujymdaǵy jetekshi ǵylymı qyzmetkerler, sondaı-aq tanymal quqyqtanýshylar men konstıtýsııalyq quqyq salasynyń mamandary qatysty. Kezdesý jańa Konstıtýsııa jobasyn taldaýǵa arnalǵan ashyq pikirtalas formatynda ótti. Qatysýshylar saıası-quqyqtyq ınstıtýttardyń transformasııasyn jáne eldiń Negizgi zańyndaǵy quqyq qorǵaý tetikteriniń rólin kúsheıtýdi jan-jaqty qarastyrdy.
Sarapshylar qaýymdastyǵy aldynda sóz sóılegen depýtat M.Báshimov quqyqtyq júıeni izgilendirýge erekshe nazar aýdardy.
«Jańa Konstıtýsııa jobasy – eń aldymen, azamattyń múddesin qorǵaýǵa baǵyttalǵan, sol turǵyda tikeleı qoldanylatyn qujat. Biz konstıtýsııalyq normalardyń sapaly evolıýsııasyn kórip otyrmyz. Iаǵnı quqyqtardy jarııalaýdan olardy iske asyrýdyń pármendi tetikterin qalyptastyrýǵa deıin qamtyldy», dedi Májilis
depýtaty.
Kezdesý barysynda ınstıtýt sarapshylary men depýtat jańa konstıtýsııalyq normalardy qoldanystaǵy zańnamaǵa engizýdiń praktıkalyq aspektilerin talqylady. Ákimshilik ádilettilikti jetildirý, quqyq ústemdigin qamtamasyz etý jáne azamattyq qoǵamnyń memlekettik organdarmen ózara is-qımyly máseleleri kóterildi.
Zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýtynyń dırektory Indıra Áýbákirova zań shyǵarý úderisin irgeli ǵylymmen úılestirýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Parlament depýtattarynyń bizdiń ınstıtýt alańyndaǵy saraptamalyq talqylaýlarǵa qatysýy usynylyp otyrǵan jańalyqtarǵa tereń quqyqtyq dıagnostıka júrgizýge múmkindik beredi. Marat Sovetulynyń ǵalym ári praktık-parlamentshi retindegi tájirıbesi zańnamany jetildirý boıynsha sapaly usynymdar ázirleýde úlken mánge ıe», deıdi I.Áýbákirova.
Sondaı-aq atalǵan ınstıtýtqa qarasty lıngvıstıka ortalyǵynyń jetekshi ǵylymı sarapshysy Nurshat Jumadil jańa Konstıtýsııaǵa engizilgen ózgerister bolashaqqa jasalǵan úlken saıası qadam ekenin atap ótti.
«Árqaısymyzdyń kókeıimizde «Jańa redaksııadaǵy Konstıtýsııa bizge ne beredi, halqymyzǵa ne beredi, qatardaǵy azamatqa qandaı múmkindik ákeledi?» degen suraq bar. Eń aldymen, Konstıtýsııaǵa engizilgen ózgerister – bolashaqqa jasalǵan úlken saıası qadam. Bul, ásirese, jastar úshin óte mańyzdy. Onyń ústine, ǵalym retinde árbir termınge mán berip, túsinikti ári naqty jetkizgennen keıin qujattyń mazmunyna tereńirek úńilip, mán-maǵynasyn jan-jaqty sezine tústim», deıdi N.Jumadil.
Onyń aıtýynsha, jańa Ata zań jobasynda óte mańyzdy máseleler qamtylǵan. Sonyń ishindegi eń bastysy – azamattardyń jeke basynyń quqyqtary.
«Azamattardyń saıası nemese dinı kózqarasyna baılanysty erteń qandaı da bir qysymǵa ushyramaýy, erkin ómir súrýine kepildik beretin normalar naqty kórinis tapqan. Menińshe, biz osy Konstıtýsııa arqyly jańa bir qadam basyp, elimizdi jańa bıikterge kótere alamyz. Konstıtýsııa – kúnde ózgertile beretin zań emes, ol taǵdyrsheshti kezeńderde ǵana jańartylatyn qundy qujat. Osy jolda depýtattardyń da, ǵalymdardyń da eńbegi zor dep esepteımin. Sol sebepti el bolashaǵynyń jańaryp, jaqsaratynyna, aldaǵy ýaqytta jańa qadamdarǵa nyq senimmen baratynymyzǵa úmitimiz mol», dedi N.Jumadil.
Kezdesý qorytyndysynda qatysýshylar usynylyp otyrǵan konstıtýsııalyq reformalar adam quqyqtary salasyndaǵy talaptar men Halyqaralyq standarttarǵa saı keledi degen ortaq pikirge keldi.
