Taǵylym ordasyndaǵy jańa zal mýzeı qonaqtaryn XIII–XV ǵasyrlarda Eýrazııa keńistigindegi asa yqpaldy memleket Altyn Orda tarıhynyń baı mádenı murasymen júıeli túrde tanystyrady. Mýzeı mamandary ekspozısııa elimizdi Altyn Ordanyń tikeleı murageri retinde tanytýǵa baǵyttalǵanyn aıtady.
Munda mýzeı qorlarynan alynǵan XIII–XIV ǵasyrlarǵa jatatyn 200-den astam artefakt qoıylǵan. Bul jádigerler arqyly Altyn Ordanyń turmysy, qolóneri, áskerı óneri men memlekettik qurylymy týraly mol maǵlumat alamyz. Aıshyqty zaldyń saltanatty tanystyrylymynda joba mazmuny Joshy ulysynyń murasyn ǵylymı negizde tanytyp, tarıhı ádilettilikti qalpyna keltirýge jáne memlekettilik sabaqtastyǵyn naqty derektermen dáleldeýge baǵyttalǵany atap ótildi.
Álemdik tarıhnamada Altyn Orda memleketi – XIII–XV ǵasyrlarda Eýrazııadaǵy eń iri ári yqpaldy derjavalardyń biri. Dál osy kezeńde kóshpeli qoǵamǵa tán joǵary uıymdasqan memlekettik basqarý júıesi qalyptasyp, quqyqtyq tártip, áskerı qurylym jáne dıplomatııalyq mádenıet ornyqty. Bul tájirıbe keıin Qazaq handyǵy dáýirinde zańdy jalǵasyn tapqany kórme mazmunynda aıqyn kórsetildi.
Ekspozısııada qazirgi Qazaqstan aýmaǵy Altyn Ordanyń negizgi saıası, ekonomıkalyq jáne mádenı ózegi bolǵany naqty derektermen aıshyqtalǵan. Kereı men Jánibek handar negizin qalaǵan Qazaq handyǵynyń Altyn Orda memlekettilik dástúriniń tikeleı murageri ekeni tarıhı sabaqtastyq turǵysynan júıeli baıandalady.
370 sharshy metr aýmaqty qamtyǵan zal birneshe bólimnen jasaqtalǵan. XIII–XIV ǵasyrlardaǵy qalalyq mádenıetke arnalǵan bólimde turmystyq buıymdar, zergerlik áshekeıler, sondaı-aq Almaty oblysynyń Sheńgeldi aýyly mańynan tabylǵan Shaǵataı áýletiniń joǵary kóshpeli aqsúıekterine tıesili saltanatty kıimderdiń jibek matalarynyń fragmentteri usynyldy. Bul jádigerler sol kezeńniń materıaldyq mádenıeti men saıası qurylymyn aıqyn beıneledi.
Altyn Ordanyń áskerı ónerine arnalǵan bólimdegi jebe ushtary, qylysh, qoramsaq jáne ózge de qarý-jaraq túrleri ozyq jaýyngerlik dástúr men áskerı qýatty áıgileıdi. Al memlekettik qurylym bólimi bıleýshiler shejiresin jáne Qazaq handyǵymen tarıhı sabaqtastyqty ashyp kórsetedi.
«Ekspozısııany jasaqtaýda kartografııalyq materıaldar, fotoderekter, beıne jáne aýdıo kontent keńinen qoldanyldy. Zamanaýı mýzeılik tehnologııalar, sonyń ishinde jasandy ıntellekt múmkindikteri paıdalanyldy. Zaldyń ekspozısııalyq qural-jabdyqtary men vıtrınalary tolyqtaı otandyq óndiristiń týyndysy. Bas merdiger – «Arlem.kz» kompanııasy. Barlyq jabdyq kompanııanyń óz óndiristik sehtarynda jasaldy», deıdi mýzeıdiń baspasóz qyzmeti.
Is-sharada «Altyn Orda» ekspozısııalyq zalynyń tanystyrylymy qazaq memlekettiliginiń tarıhı tamyryn tereńnen tanytatyn, ulttyq biregeılikti nyǵaıtatyn mańyzdy mádenı oqıǵa retinde baǵalandy. Bul bastama Altyn Orda murasyn ǵylymı turǵyda júıeli tanytý arqyly táýelsiz Qazaqstannyń rýhanı negizderin bekemdeýge qyzmet etetini aıtyldy.
ALMATY
