Jerdi durys ıgerý – strategııalyq ustanym

О́z basym kishkentaı kezim­nen mal qaıyryp, ata-anama jár­demdesip óstim. Buǵa­na­myz qat­paı jatyp, mal sharýa­shy­ly­ǵynyń qyr-syryna qanyqtyq. Tórt jyl boıy mal baǵyp, odan keıin aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynyń agronomııa fakýl­tetine oqýǵa tústim. Aýyl sharýa­shylyǵy ǵylymdarynyń kandıdatymyn.

Osy salanyń kánigi mamany retinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýyndaǵy aýyl sharýa­shy­lyǵyna qatysty máselelerge ún qosqandy jón kórdim.

Prezıdent: «Jer ıesiz qal­maý­ǵa tıis, jerdi onyń qadirin biletin azamattarǵa ǵana berý kerek», dep naqty aıtty. Bul – strategııalyq mańyzy bar ustanym. Jer – Jer-ananyń amanaty, eldiń basty baılyǵy. Sondyqtan jerdi paıdalaný máselesine erekshe mán berýimiz kerek. Árbir aýyldyq okrýg óz aýmaǵyndaǵy árbir qadam jerdiń paıdalaný esebin muqııat baqylaýǵa mindetti. Ol úshin árbir jer paıdalanýshymen naqty kelisimshart jasalýǵa tıis. Kelisimshartta jerdiń kólemi, odan alynatyn ónimniń mólsheri, sapasy men esepke alynatyn basqa da kórsetkishter naqty kórsetilýi qajet. Qujat sharýashylyqtyń mórimen beki­tilip, jer paıdalanýshynyń qolymen rastalýǵa tıis.

Kúzgi jıyn-terim aıaqtal­ǵan­nan keıin sharýashylyq basshylarynan jazbasha esep qabyldanyp, aýyldyq keńeste qorytyndy jasalýy qajet. Esepte birde-bir gektar jer nazardan tys qalmaýǵa tıis. Osylaısha, árbir aýyldyq okrýg boıynsha tolyq ári naqty málimet qalyptasady. Mundaı esep júıesi barlyq óńirde engizilse, memleket tolyqqandy ári shynaıy aqparatqa ıe bolady. Zań men tártip ústemdik etken elde bul kórsetkishter mem­le­ket­tiń naqty aınasyna aınalady. Memleketke de, halyqqa da keregi osy.

Alaıda mundaı deńgeıge jetý úshin qosymsha qyzmettik qurylymdar qajet. Máselen, árbir aýyldyq okrýgte statıst-maman bolýy kerek. Buryn mundaı qyzmetkerler bolǵan, memleket olardy qamtamasyz etken. Keıin bul shtattar qysqartyldy. Al statıst bar jerde jalǵan málimetke jol berilmeıdi, kórsetkishter bur­ma­lanbaıdy. Kemshilik te, zańbuzýshylyq ta aıqyn kóri­ne­di. Naqty esep – ádildiktiń negizi.

Jyl qorytyndysy shyǵa­ryl­ǵan kezde barlyq deń­geı­degi ákimderdiń jumys deń­geıi olardyń jerdi qansha­lyq­ty tıimdi paıdalana alǵanyna qaraı baǵalanǵany jón. Baǵa jetpes baı­lyqty durys ıgere almaǵan basshyǵa joǵary baǵa berýge bolmaıdy. Jerdi tıimdi paıdalaný basshy jumysynyń basty ólshemi bolýy qajet.

Kezinde Memlekettik jos­parlaý mınıstrligi boldy. Bul qu­ry­lym barlyq mınıstrliktiń jos­parlaý úderisin úılestirip otyrdy. Ár mınıstrlik óz salasy bo­ıynsha jospar jasaıtyn, al Mem­lekettik josparlaý organy olar­dy respýblıkalyq deńgeıde birik­tirip, bekitetin. Al joǵary bas­shylyq jyl boıy sol jos­par­lardyń oryndalýyn qada­ǵalaıtyn. Bul – memlekettik bul­jy­mas tártip.

Aýyl sharýashylyǵy mınıs­trligi de óńirlerdiń josparlaryn ǵylymı jáne óndiristik turǵyda dáleldengen kórsetkishterge saı qalyptasýyn qadaǵalaýǵa tıis. Jergilikti kór­setkishter ǵy­lym men óndiriste negiz­delgen derek­termen sáıkes bolýy qajet. Sonda ǵana jospar naqty ári oryn­dalatyn bolady.

Eger el boıynsha osyndaı júıeli jumystar uıymdas­ty­rylyp, jer­diń múmkindigin to­lyq paıdalana alsaq, tıis­ti ónim kólemine tolyq qol jetkizemiz. Nátıjesinde, elimiz mol tabys­qa ıe bolady, ishki naryq qa­jetti aýyl sharýashylyǵy ónim­derimen tolyq qamtamasyz eti­ledi. Jerdi durys ıgerý – eldiń azyq-túlik qaýip­siz­diginiń, eko­no­mıkalyq turaq­tyly­ǵy­nyń negizi.

Nurmahambet AITÝǴANOV,

aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty