Kásipkerler salyq rejimin tańdady

Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tóraǵa­lyǵymen Salyq kodeksin engizý jónin­degi jobalyq keńseniń jetinshi otyrysy ótti. Jıynda kásipkerlerdiń jańa salyq rejimderin tańdaý barysy saralandy. Kásipkerlik sýbek­tilerine aǵymdaǵy jyldyń 1 naýryzyna deıin qolaıly rejimdi aıqyndaý mindettelgen edi.

Qarjy mınıstrliginiń deregine qaraǵanda, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandarǵa arnalǵan rejimdi 346 myń adam tańdaǵan. Onyń 265 myńy buryn resmı tirkeýsiz eńbek etip kelgen azamattar. Salyq reformasy eńbek naryǵyn zańdastyrýǵa, azamattardyń qyzmetin ashyq júrgizýine jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan. Jańa tártip tabysqa salyq salynbaýymen erekshelenedi, jeke kásipker retinde tirkelý mindeti de qarastyrylmaǵan. Mundaı múmkindik buryn beıresmı eńbek etken adamdarǵa zańdy túrde jumys isteýge jol ashyp otyr.

Jeńildetilgen deklarasııa negizindegi arnaıy rejimdi 1,2 mln kásipker tańdaǵan. Bul shaǵyn bızneske ákimshilik júktemeni azaıtyp, esep-qısapty jeńildetýge baǵyttalǵan qadam retinde baǵalanyp otyr.

Jıynda jalpyǵa ortaq paıdaly qazbalar­ǵa sa­lynatyn paıdaly qazbalardy óndirý salyǵy­nyń (PQО́S) túsimderin bólý tártibi de tal­qy­landy. Bıylǵy 1 qańtardan bastap Bıýdjet ko­deksine engizilgen ózgeristerge sáıkes, jal­py­ǵa ortaq paıdaly qazbalar, jerasty sýlary men emdik balshyqqa qatysty tólemder óndirý jú­zege asqan óńirdiń jergilikti bıýdjetine túsedi.

Qoldanystaǵy Salyq kodeksinde bul tólemder jer qoınaýyn paıdalanýshy tirkel­gen jerge aýdarylatyn edi. Eki kodeks­tegi normalardy úılestirý qajettigi týyndaǵandyqtan, Salyq kodeksine ózgeris engizý jóninde sheshim qabyldandy. О́zgerister kúshine engenge deıin ótken jyldyń tórtinshi toqsanyna qatysty túsimder jer qoınaýyn paıda­lanýshy tirkelgen aımaqqa, ıaǵnı respýb­lıkalyq bıýdjetke esepteledi. Al bıyldan bastap mindettemeler óndirý júrgizilgen óńirdiń jergilikti qazynasyna baǵyttalady.

Keńes barysynda tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń nysanaly qarajatyna korporatıvtik tabys salyǵyn salý máselesi de kóterildi. Qoldanystaǵy zańnamaǵa saı tarıf quramyna engizilgen paıda men amortızasııa nysanaly sıpatta bolady. Bul qarjy tek ınvestısııalyq baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa, ınfraqurylymdy salý, jańǵyrtý men qaıta qurý jumystaryna jumsalady. Demek ol kásiporyndardyń erkin paıdalanatyn tabysy sanalmaıdy.

Energetıka jáne kommýnaldyq sektordy jańǵyrtýǵa arnalǵan ulttyq joba sheńberinde 2025–2029 jyldary jelilerdi jańartýǵa baǵyt­talǵan iri jobalar qolǵa alynǵan. Jańa ny­san­dar paıdalanýǵa berilgen kezde negizgi qu­ral­­dardyń quny ósip, amortızasııa kólemi ul­ǵaıa­­dy. Munyń saldary korporatıvtik tabys sa­ly­ǵy esepteletin bazanyń artýyna ákelýi múmkin.

Kásiporyndardyń mundaı shyǵyny tarıf qu­ramynda qarastyrylmaǵan ári ótelmeıdi. Ná­tı­jesinde, qosymsha qarjylyq júkteme týyn­dap, jańǵyrtý jobalaryn júzege asyrý múm­kindigi shektelýi yqtımal. Osyǵan baıla­nys­ty ın­vestısııalyq baǵdarlamalar aıasyn­daǵy ny­sa­naly qarajatqa korpora­tıvtik tabys sa­ly­ǵyn salýǵa jol bermeý jóninde ortaq tá­sil qa­lyp­tastyrý men tıisti túsin­dirme berý usy­nyl­dy. Bul ınfraqu­rylymdy jańartý ju­mys­taryn turaqty qarjylandyrýǵa ári ­tu­tyný­shy­larǵa túsetin salmaqty arttyr­maýǵa baǵyttalǵan.

Jıynda taý-ken metallýrgııa salasy kásip­orynd­ary men memlekettik mekemelerge qatys­ty salyq normalaryn qoldaný máseleleri de qaraldy.