Sýretti túsirgender – A.Dúısenbaev, E.ÚKIBAEV
Jıyn barysynda Premer-mınıstrdiń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev, Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova, Qarjy mınıstri Mádı Takıev, О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev, Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev baıandama jasady.
Sonymen qatar Memleket basshysyna Joǵarǵy Sot pen Sot ákimshiliginiń, Ulttyq banktiń, «Samuryq-Qazyna» aksıonerlik qoǵamynyń sıfrlyq sheshimderi tanystyryldy. Memlekettik organdardyń jetekshileri Prezıdentke ekonomıka salalaryn jáne memlekettik basqarýdy sıfrlyq turǵydan transformasııalaý boıynsha atqarylǵan jumys pen aldaǵy jospar jóninde málimet berdi.
Qasym-Jomart Toqaev memlekettik qurylymdar jasandy ıntellekt jáne sıfrlandyrý jyly aıasynda aýqymdy jumys isteýi qajet ekenine nazar aýdardy. Negizgi maqsat – ozyq tehnologııa men jasandy ıntellektini el ómiriniń ár salasyna jappaı engizý.
– Eń aldymen, qolaıly ınstıtýsıonaldyq, quqyqtyq jáne iskerlik orta qalyptastyrý qajet. Qazaqstan – yńǵaıly jáne ozyq sıfrlyq retteý júıesin engizgen elderdiń qatarynda. Biz bul jumysty alǵashqylardyń biri bolyp bastadyq. Atap aıtqanda, elimizde Sıfrlyq kodeks qabyldandy. Jasandy ıntellekt týraly arnaıy zań kúshine endi. Biraq bul tek aýqymdy jumystyń basy ǵana, munymen toqtap qalmaýymyz kerek. Álemde bolyp jatqan ózgeristerdiń qarqyny óte joǵary. Ony jaqsy bilesizder. Ǵylym, bilim, tehnologııa asa joǵary jyldamdyqpen damyp jatyr. Sondyqtan normatıvtik qujattardy da der kezinde jańartyp otyrý kerek. Bir sózben, qazirgi zamanda árbir azamatqa túsinikti jáne aıqyn bolatyn «Sıfrlyq memleket» uǵymyn qalyptastyrý qajet, ıaǵnı Digital Qazaqstan strategııasy azamattar men bıznestiń naqty talap-tilegin eskerýge tıis, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent Digital Qazaqstan halyq múddesine qyzmet etetin qujat bolýǵa tıis dep sanaıdy. Degenmen shuǵyl sheshimin tabýǵa tıis birqatar másele de bar.
– Memlekettik apparat qyzmetin sıfrlandyrýdy jedeldetý qajet. Qazirgi kezde memlekettik qyzmettiń 90 paıyzdan astamy onlaın formatqa aýystyrylǵan. Vedomstvoaralyq aqparat júıeleri birizdendirilgen úderiske kiriktirilmegen. Jedeldik pen sapa barlyq kezeńde basymdyqqa aınalýǵa tıis. Buǵan deıin aıtqanymdaı, adamdardy júgirtip, áýre-sarsańǵa salmaı, derekterdi barynsha qoljetimdi etken jón, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń paıymdaýynsha, Digital Qazaqstan strategııasynda qaǵazbastylyqtan arylyp, ishki úderisterdi túbegeıli qaıta qurýǵa basa mán berý qajet.
– Sıfrlandyrý men bıýrokratııa – ot pen sý sııaqty bir-birine kereǵar qubylystar. Biz zamanaýı tehnologııalardy eskirgen bıýrokratııanyń tar sheńberine qamaýǵa tyryspaı, jańasha jumys istep úırenýimiz kerek. Zamanaýı sıfrlyq memleket jasandy ıntellektige beıimdelýge jáne aýqymdy derekter qoryn ońtaıly paıdalanýǵa mindetti. Osynaý jańa ári kúrdeli salanyń mamany – sizder. Qaıtkende de, solaı atalasyzdar. Endeshe ne turys? Bizge nátıje kerek. Jasandy ıntellekt týraly jańalyqtardy únemi oqyp otyramyn. Tehnologııanyń qarqyndy damyp kele jatqany sonshalyq, Qazaqstannyń sıfrlyq keleshegine alańdaı bastaısyń. Menińshe, úderis óte baıaý júrip jatyr, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent Úkimetke memlekettik apparatty túbegeıli transformasııalaý mindetin júktedi. Bul isti úılestirýmen Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi aınalysady.
Qasym-Jomart Toqaev vedomstvo jyl sońyna deıin ózgelerge úlgi kórsetip, azamattarmen, bıznespen jáne memlekettik organdarmen qarym-qatynastyń jańa formatyna birinshi bolyp aýysýy kerek ekenin atap ótti.
Prezıdent AI-Sana baǵdarlamasyn odan ári damyta otyryp, naqty nátıjelerge qol jetkizýdi tapsyrdy.
Memleket basshysy otandyq IT-bıznestiń kókjıegin keńeıtýdi negizgi mindetterdiń biri retinde qarastyrýǵa shaqyrdy.
– Bul baǵytta qazirdiń ózinde kóp jumys isteldi. Astana Hub-tyń negizinde kásipkerlerge barynsha qolaıly jaǵdaı jasaldy. Elimizdegi IT qyzmetterdiń eksportynan túsken tabys 1 mlrd dollarǵa jýyqtady. Zııatkerlik ónim óndiretin, ony shetelge satatyn jobalarǵa memlekettik qoldaý kórsetilýi qajet, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev jasandy ıntellekt tehnologııalaryn óndiris salasyna engizýdi yntalandyrý qajettigin atap ótti. Sondaı-aq sıfrlyq tólem ınfraqurylymyna qatysty máseleni sheshýdi tapsyrdy. Prezıdenttiń aıtýynsha, jasandy ıntellektini ekonomıkanyń naqty sektorynda keńinen qoldaný tehnologııalyq derbestik pen ekonomıkalyq ósimniń mańyzdy faktory sanalady. Úkimettiń aldynda ónerkásipke ozyq tehnologııalar engizý úshin yntalandyrý tetikterin qarastyrý mindeti tur.
– Azamattarǵa arnalǵan bank qyzmetterine aıryqsha toqtalǵym keledi. Meniń tapsyrmammen Ulttyq bank sıfrlyq qarjy ınfraqurylymyn jasady. Onyń aıasynda bankaralyq QR-tólemder jáne aýdarymdar, sıfrlyq teńgemen esep aıyrysý qyzmetteri paıda boldy. Bul tólem tizbegindegi deldaldar sanyn qysqartý arqyly shyǵyndy aıtarlyqtaı azaıtýǵa múmkindik beredi. Bankter zań júzinde atalǵan ınfraqurylymǵa qosylýǵa mindetteldi. Alaıda iri bankter bul talapty sozbalańǵa salyp, oryndamaı otyr, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev ulttyq esepteýshi ınfraqurylymdy damytýdyń mańyzyna nazar aýdardy. Sonymen qatar eki sýperkompıýterdiń iske qosylýy elimizdiń tehnologııalyq derbestigin nyǵaıtý turǵysynan zor strategııalyq mánge ıe ekenin aıtty. Prezıdenttiń pikirinshe, derekterdi basqarýǵa qatysty jaýapkershilikti bólý qajet. Derekterdiń sapasyna vedomstvolardyń birinshi basshylary jaýap berýge tıis. Derekterdi basqarýdyń memlekettik deńgeıdegi tolyq júıesin qalyptastyrý ony ekonomıkalyq aktıv retinde qarastyrýdyń mańyzdy qadamy bolmaq.
Sonymen qatar baıandamada krıptoındýstrııany damytý máselesi kóterildi. Bul salany retteıtin zańnamalyq ózgerister bıyl mamyr aıynda kúshine enedi. Prezıdent qarjy salasyn retteýshi organdarǵa Úkimetpen jáne quqyq qorǵaý organdarymen birlesip, sıfrlyq aktıvter salasyn damytý josparyn ázirleýdi tapsyrdy. Onda qarjy turaqtylyǵyna zııan keltirmeý, alaıaqtyqqa jáne kapıtaldy zańsyz shyǵarýǵa qarsy tıimdi kúres sharalary eskerilýge tıis.
Buǵan qosa Memleket basshysy qupııalylyqty saqtaýdyń, derbes derekke zańsyz qol jetkizýdiń kez kelgen túrine tosqaýyl qoıýdyń mańyzyna nazar aýdardy. Prezıdenttiń pikirinshe, jeke málimettiń tarap ketý jaǵdaılary memleketke degen senimdi azaıtady. Qasym-Jomart Toqaev azamattarymyz jańa Ata zań jobasyn qoldasa, derbes derekterdi qorǵaý konstıtýsııalyq mindet retinde bekitiletinin jetkizdi.
