Referendým • Búgin, 17:57

Ilırdjan Chelıbashı: Jańa Konstıtýsııa demokratııalyq standarttardy jaqsartýǵa yqpal etýi múmkin

20 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Búgingi referendýmdy baıqaý úshin 38 el men 11 halyqaralyq uıymnan 359 baıqaýshy arnaıy kelgen. Solardyń biri Albanııanyń Memlekettik saılaý komıssary Ilırdjan Chelıbashı. Ol Astana qalasy ákimdiginiń №119 jalpy bilim beretin mektebi kommýnaldyq memlekettik mekemesindegi saılaý ýchaskesine keldi. Egemen.kz tilshisi Ilırdjan Chelıbashımen suhbattasyp, Qazaqstandaǵy referendým týraly pikirin bildi.

Ilırdjan Chelıbashı: Jańa Konstıtýsııa demokratııalyq standarttardy jaqsartýǵa yqpal etýi múmkin

Azamattardyń referendýmǵa belsendi qatysýyn arttyrý úshin qandaı sharalar tıimdi dep esepteısiz?

– О́z elimniń tájirıbesi boıynsha aıtsam, Albanııadaǵy sońǵy referendým 1988 jyly uıymdastyrylǵan, sondyqtan sodan beri kóp ýaqyt ótti. Ol kezde Albanııa saıası jáne ekonomıkalyq daǵdarystan shyqqan edi, sondyqtan bizge jańa Konstıtýsııa jasaý qajet boldy. Jańa Konstıtýsııa qabyldanyp, halyq ony maquldady. Sol kezde halyqtyń daýys berýge degen qyzyǵýshylyǵy óte joǵary boldy. Sol ýaqyttan beri Konstıtýsııanyń mazmunynyń kóp ózgermeı saqtalýy – ony qoldaǵan adamdardyń kóp bolǵanyn kórsetedi. Al belsendilikti arttyrý úshin túsindirý jumystary men senimdilik mańyzdy dep oılaımyn.  

Saılaý mádenıetin qalyptastyrýda jáne nyǵaıtýda azamattyq qoǵam men buqaralyq aqparat quraldarynyń róli qandaı?

–  Men óz tájirıbeme súıene otyryp medıa men azamattyq qoǵamnyń róli óte úlken ekenin aıtqym keledi. Olar bul proseske oń jaǵynan da, teris jaǵynan da áser ete alady. Biz árqashan medıanyń óz mindetine saı áreket etýin qalaımyz, ıaǵnı halyqty aqparattandyrý, prosestiń ashyqtyǵyn arttyrý jáne eń bastysy – shyndyqty aıtý.

TMD baqylaýshylar mıssııasynyń basshysy: Qazaqstan jastary naýqanǵa belsendi qatysyp jatyr

– Saılaý júıesin damytý turǵysynan Qazaqstanda qandaı oń ózgeristerdi baıqadyńyz?  

– Eger el týraly aıtatyn bolsaq, aldymen halyqtyń qonaqjaılyǵyna qurmet bildirgim keledi. Biz óte keremet qonaqjaılylyqty kórdik. О́te meıirimdi adamdarmen kezdestik. Referendým týraly ázirge qaǵaz júzinde kórip otyrǵanymyz – bul durys baǵyttaǵy alǵashqy qadam sııaqty. О́ıtkeni bolashaqta ne bolatynyn nemese referendýmnyń nátıjesi qandaı bolatynyn aıtý áli erte. Meniń oıymsha, bul jańa túzetýler nemese jańa Konstıtýsııa Qazaqstandaǵy demokratııalyq standarttardy jaqsartýǵa yqpal etýi múmkin.

TMU ókili: Daýys berý halyqaralyq standarttarǵa tolyqtaı saı ótip jatqanyn baıqadyq

– Referendým prosesinde halyqaralyq baqylaýshylardyń róli qanshalyqty mańyzdy?

 Meniń oıymsha, bul óte mańyzdy. Keıde bizdi álemniń ár elinen kelgen baqylaýshylar baqylap otyrsa, ózimizdi jaısyz sezinýimiz múmkin. Biraq bul – jaqsy úrdis. О́ıtkeni elimizde ne bolyp jatqanyn kórý úshin úshinshi taraptyń bolýy qajet. Árıne, bunyń bári baqylaýshylardyń kim ekenine baılanysty. Eger Organization for Security and Co-operation in Europe sııaqty uıymdar týraly aıtsaq, olar bizdiń elderdegi saılaýlardy baqylaýda kásibı, bedeldi jáne mańyzdy pikir aıta alatyn uıymdar bolyp sanalady.   

Sońǵy jańalyqtar