Aımaqtar • Búgin, 14:15

Shubartaýlyqtardy shýlatqan jol

40 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Abaı oblysy qaıta ashylǵaly aýdandardyń ahýaly da aıtarlyqtaı jónge tústi. Alaıda kezinde órisi malǵa, qoınaýy kenge tolǵan shuraıly Shubartaý eldi mekeni sol tólejigen kúıi túleı almaı tur. Onyń basty sebebi – jol. Kúre jol órkenıettiń kúretamyry desek, Shubartaýdyń tamyr soǵysy solǵyn. Nelikten?

Shubartaýlyqtardy shýlatqan jol

Áýezovshe aıtsaq, estigen ótirik, kórgen shyn. Shubartaýdan oblys ortalyǵyna ıakı aýdan ortalyǵy Aıagózge qatynaıtyn joldyń ahýaly týraly kóp estigen edik. Alaıda byltyr jazǵyturym oblys ákiminiń jumys saparymen birge baryp, joldyń jaıyn óz kózimizben kórgenbiz. Kórgen degen jaı sóz, kóreshekti kórdik. Oıqy-shoıqysy shyqqan, otyz jylda bir jamaý kórmegen shuryq-tesik jol ishi-baýrymyzdy ezip, Aıagózden Barshatasqa deıin silemiz quryp, ázer jettik.

Erteńinde oblys ákimi Berik Ýálıuly Shubartaý jurtshylyǵymen kezdesý ótkizip, halyqtyń usynys-pikirlerin tyńdaǵan-dy. Sonda shubartaýlyq qalamger Marat Jumabaev aǵamyz joldyń jaıyn jylarmandaı qylyp aıtqan. Osy sátte, jurtshylyqtyń jáne oblys ákiminiń aldynda «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasynyń resmı ókili turyp, kelesi jylǵa deıin jol salynatynyn, jaǵdaı «kezeń-kezeńimen sheshiletinin» aıtyp, ýáde bergen.

11 myń shaqyrym jolǵa qurylys-jóndeý jumystary júrgiziledi

Mine, sodan beri baqandaı bir jyl ótti. Árıne, bir jyldyń ishinde Shubartaý men Barshatastyń arasyndaǵy joldy aınadaı qylyp qoıýǵa jalpy múmkindik bar ma, joq pa ony naqty aıtý da, aıyptaý da qıyn. Biraq sol biz kórgen joldyń odan keıin ońalyp ketpegenin kórip otyrmyz. Bul sózimizge «Shubartaý-Aıagóz joly» degen 300-ge jýyq adam quralǵan WhatsApp-taǵy toptaǵy shubartaýlyqtardyń shyryldaǵan daýysy kýá. Shubartaýlyq belsendi О́mirtaı Laqanulynyń aıtýynsha, Aıagóz–Shubartaý jolynyń máselesi ondaǵan jylǵa sozylyp, halyqtyń úmiti sarqylǵan. Jol jóndeledi degen úmitpen talaı býyn ótti, biraq naqty nátıje shyqpaǵan.

Turǵyndardyń sózinshe, buryn bul jol sapaly bolǵan: Barshatastan Aıagózge eki saǵatta jetetin, al joldyń basym bóligi tegis edi. 1972 jyly salynǵan jol 30 jylǵa jýyq buzylmaı qyzmet etken. Alaıda keıin 80-90 tonnalyq aýyr júk kólikteri, ásirese Qytaıdan ótetin tranzıttik tasymal, joldy tolyqtaı jaramsyz kúıge túsirgen.

1

Qaraǵandy–Boǵas baǵyty arqyly ótetin bul kúre jol – Qytaıdan Maqanshy, Úrjar arqyly Astanaǵa baratyn eń qysqa baǵyttardyń biri. Soǵan qaramastan, jyl saıyn júrgiziletin bólshektep jóndeý jumystary tolyq nátıje bermeı, kóbine Aıagózge jaqyn bóliktermen shektelip, Barshatasqa deıin jetpeı keledi.

«Barshatas – Aıagóz baǵytyndaǵy jol máselesi jyldar boıy sheshilmeı keledi. Jekelegen bólikterde (Aıǵyz–Qarabulaq, Barshatas–Qosaǵash) 10-15 shaqyrymdyq jóndeý júrgizilgenimen, sapasy tómen bolyp, ýaqyt óte qaıta búlindi. О́tken jyly Malgeldi–Barshatas arasyna 30 shaqyrym jol salý bastalǵanymen, qurylys materıaldarynyń Aıagózden tasylýy aýyr tehnıkanyń kóbeıip, burynǵy joldy odan ári jaramsyz kúıge túsirýine ákeldi. Sonyń saldarynan Barshatas–Aıagóz arasyndaǵy 180 shaqyrym jol ábden tozyp, shuńqyr men úıindige toldy. Kólik apattary kóbeıip, turǵyndar materıaldyq shyǵynǵa ushyrady. Bıyl da Mádenıet–Bıdaıyq baǵytynda jóndeý júrip jatyr, biraq burynǵy qatelik qaıtalanýda: aýyr júk kólikteri joldy taǵy da búldirip jatyr. Jóndelgen bólikterdiń ózi sapasyz – asfalt pen sement aralas qıyrshyq tez ushyp, jol qaıtadan jaramsyz kúıge túsken», deıdi О́mirtaı Laqanuly.

Turǵyndar birneshe ret shaǵymdanǵanymen, naqty nátıje joq deıdi. Jol qurylysyna bólingen qarjynyń tıimdiligi men jaýapkershiligi de kúmánmen qaraıdy. Jyl saıyn jamap-jasqaýmen shektelgen bul jumys óńirdiń áleýmettik jaǵdaıyna keri áser etip otyr. Tipti jol kólik oqıǵasy da jıilegen.

Joldyń ýshyǵyp turǵanyn aýyl turǵyndary Sarybulaq ken orynyn rýda tasıtyn aýyr júk kólikterimen baılanystyrady. Rasynda úlken júk kólikteriniń joldy búldirip qana qoımaı, ózderi de balshyqqa belshesinen batyp jatqan fotolary áleýmettik jelige tarady. Alaıda ken orny ol kólikterdi ózderiniki ekenin moıyndamaıdy.

«Bul kórinis Sarybulaq dep atalatyn  (alpaýyt) ken orynan ken tasyp júrgen  kóp alyp avtokólikterdiń biri. Shubartaý men Aıagózdiń arasyndaǵy jolǵa jóndeý jumysyn jasaǵan semeılik «Gorstroı» degen alpaýyt kompanııa barlyq qajetti qıyrshyq tas, sement, t.b zattaryn osyndaı aýyr kóliktermen tasyp, joldyń «mıyn» shyǵarǵan edi, endi mynaý...» deıdi turǵyndar. Sonymen qatar olar bul aryz-shaǵymdaryn oblys, aýdan ákimine joldaǵanyn aıtady.

Aqyly jol: Tarıf ósti, sapa qaıda?

Bul oqıǵaǵa qatysty Aıagóz aýdanynyń ákimdigine habarlasyp, mán-jaıdy suradyq. Olar da bul jaǵdaıdan habardar ekenin jasyrmady. Aýdandyq ishki saıasat bólimniń ókili «QazAvtoJol» kompanııasynyń bergen jaýabyn berdi. «Qaraǵandy–Boǵas» respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl jolynyń 611-615 shaqyrym aralyǵynyń jol jabyny aıtarlyqtaı tozyp, qazirgi tańda qanaǵattanarlyqsyz kúıge túsken. Osyǵan baılanysty atalǵan ýchaskede DEÝ-71 mekemesi tarapynan aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizilýde», degen tildeı jaýap aldyq. Al atalǵan «Sarybulaq» ken orynynyń ókilderimen sóılesken edik, alaıda olar jaýap berýden jaltardy.

Aýdandyq ákimdiktiń ókilderiniń aıtýyna aqaraǵanda, 16-sáýir kúni «Sarybulaq» ken ornynyń ókilderi, «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasynyń ókilderi jáne aýyl turǵyndary, aýdandyq ákimdik birlesken jıyn ótkizdedi, másele sodan keıin sheshiledi-mis. Alaıda shubartaýlyq aǵaıyndar jol máselesi jýyr mańda sheshim tappasa Prezıdentke shaǵymdanamyz, ıa bolmasa joldy jabamyz dep ashynyp otyr.

Abaı oblysy,

Shubartaý