Jahandyq sammıtte Májilis tóraǵasy sóz sóıledi. Palata tóraǵasy qazir biz halyqaralyq quqyqtyń bedeli álsirep, qaqtyǵystar shıelenisken, ekonomıkalyq daǵdarystar beleń alǵan kúrdeli ári turaqsyz álemde ómir súrip jatqanymyzdy alǵa tartty.
Erlan Qoshanov mundaı almaǵaıyp kezeńde parlamenttik dıplomatııanyń róli arta túsetinin atap ótti. Parlamentaralyq dıalog memleketter arasyndaǵy qurmet pen senimdi, yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa, halyqaralyq quqyqtyń múltiksiz qorǵalýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Sondyqtan jıynǵa arqaý bolǵan «Bolashaq urpaq úshin úmit uıalatý, beıbitshilikti nyǵaıtý jáne ádildikti qamtamasyz etý» taqyryby búkil álem parlamentarıılerine joldaǵan úndeý ekenin aıtty.
– Qazaqstan árdaıym Birikken Ulttar Uıymynyń Jarǵysyn qatań saqtaýdy, ashyq ári syndarly dıalogti, janjaldardyń beıbit jolmen rettelýin qoldaıdy. Bul – Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev dáıekti iske asyryp kele jatqan elimizdiń syrtqy saıasatynyń irgeli qaǵıdattary. Memleketimiz belsendi túrde beıbitshil saıasat ustanyp keledi. Astana men Almaty birneshe ret kelissózder alańyna aınalǵany ózderińizge málim. Elimiz Birikken Ulttar Uıymy mıssııalary quramynda halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa zor úles qosyp otyr, – dedi Májilis spıkeri.
Erlan Qoshanov Qazaqstannyń bitimgershilik kontıngenti Golan bıigindegi atysty toqtatý rejimin saqtaýǵa, jaǵdaıdy turaqtandyrýǵa úsh jyldan beri atsalysyp kele jatqanyna nazar aýdardy.
Májilis spıkeriniń aıtýynsha, búginde Ortalyq Azııa óńirdegi úılesimdi jáne kópvektorly dıplomatııanyń úlgisin kórsetip keledi. Aımaqtaǵy elderdiń arasynda shekara máselesi tolyq rettelip, gıdroenergetıka, kólik, logıstıka salalarynda ortaq iri ınfraqurylymdyq jobalar iske asyp jatyr. Sol jumystyń bárine Qazaqstan Parlamenti tikeleı atsalysyp júr.
Budan bólek, Qazaqstan Ornyqty damý salasyndaǵy kún tártibinde turǵan máselelerdiń bárin sapaly oryndaýǵa tyrysyp keledi. Parlamentte Ornyqty damý maqsattarynyń iske asyrylýyn baqylaý jónindegi arnaýly komıssııa jumys isteıdi.
Sonymen birge Qazaqstan azyq-túlik pen sý qaýipsizdigine, sondaı-aq klımattyń ózgerýine beıimdelý jaıttaryna erekshe kóńil bólip otyr. Kelesi aptada Astanada BUU-nyń qoldaýymen О́ńirlik ekologııalyq sammıt ótedi. Bul forýmda sý resýrstaryn basqarý, «jasyl» ekonomıkaǵa kóshý jáne óńirdegi turaqtylyqty nyǵaıtý jónindegi tájirıbelik sheshimder usynylady dep josparlanyp otyr.
Májilis tóraǵasy búgingi pikirtalastyń negizgi túıini ádilet uǵymy ekenine erekshe mán berip, qazir búkil álemde ádildikke degen suranys joǵary ekenin atap ótti. Bul eń aldymen, memleket pen qoǵam arasyndaǵy qatynastarǵa qatysty.
– Osy suranysqa jaýap retinde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ádiletti jáne progressıvti Qazaqstan qurýdy óz mandatynyń basty maqsaty retinde belgiledi. Bul maqsatty iske asyrý úshin elimizde aýqymdy saıası reformalar qolǵa alyndy. Taıaýda referendým arqyly jańa Konstıtýsııa qabyldanýy – memlekettik ınstıtýttarǵa, Prezıdent reformalary baǵdaryna degen senimniń dáleli. Ata zańnyń búkil mátininde adam múddesi birinshi orynǵa qoıyldy. «Adam memleket úshin emes, memleket adam úshin» degen qaǵıdat Konstıtýsııa deńgeıinde aıqyndaldy. «Kúshti Prezıdent, yqpaldy Parlament jáne esep beretin Úkimet» arasyndaǵy teńgerim bekitildi. Osy reformalar aıasynda biz qos palataly Parlamentten bir palataly júıege kóshemiz, – dedi Erlan Qoshanov.
Májilis tóraǵasy áriptesterine eldegi reformalarmen birge Qazaqstan Parlamenti qabyldaǵan zańdar týraly da aıtyp berdi. Parlament jahandyq ózgeristerge saı Sıfrlyq kodeks pen Jasandy ıntellekt týraly arnaýly zań qabyldady. Bul qujattarda jasandy ıntellektini paıdalaný kezindegi ashyqtyq, qaýipsizdik, jaýapkershilik qaǵıdattary bekitilgen. Erlan Qoshanov atap ótkendeı, zańdy ázirleý barysynda tehnologııalyq progress pen azamattardyń quqyǵyn qorǵaý arasyndaǵy teńgerim de barynsha saqtaldy.
Jıyn qorytyndysynda Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan álemniń túkpir-túkpirinen kelgen Parlament spıkerlerimen kezdesip, Assambleıa jumysyna belsene atsalysqany úshin barshaǵa zor alǵysyn bildirdi.
Jahandyq sammıt aıasynda Májilis spıkeri sheteldik áriptesterimen ekijaqty kezdesýler ótkizdi.
Túrkııa Uly Ulttyq Májilisiniń tóraǵasy Nýman Kýrtýlmýshpen kezdesýde Erlan Qoshanov Parlamentaralyq Odaq Assambleıasyn ótkizý arqyly Ystanbul óz tarıhynda tórtinshi ret álemdik parlamentarızmniń jahandyq astanasyna aınalyp otyrǵanyn atap ótti.
Áńgimelesý barysynda olar parlamentaralyq yntymaqtastyqty damytý máselesin talqylady. Taraptar eki baýyrlas eldiń basshylary arasyndaǵy myzǵymas dostyq pen syılastyq barshaǵa úlgi ekenine nazar aýdaryp, kóshbasshylardyń ýaǵdalastyqtaryn zańnamalyq turǵyda júzege asyratynyn aıtty.
Qos spıker partııaaralyq áriptestikke de kóńil bólip, saýda-sattyq, ınvestısııa, ónerkásip, kólik-logıstıka, týrızm salalaryndaǵy yqpaldastyq jaıyn sóz etti.
Al qyrǵyz áriptesimen kezdesý barysynda Erlan Qoshanov Marlen Mamatalıevti Qyrǵyz Respýblıkasynyń Jogorký Kenesh tóraǵasy laýazymyna saılanýymen quttyqtap, Qazaqstan baýyrlas elmen parlamentaralyq yqpaldastyqty nyǵaıtýǵa úlken mán beretinine toqtaldy.
Taraptar Parlamentaralyq yntymaqtastyq keńesi, dostyq toby men beıindi komıtetter aıasyndaǵy jumysty ilgeriletýge kelisip, saýda-ekonomıka, mádenıet, bilim berýmen qatar, shekara jáne kólik-tranzıt salasyndaǵy is-áreketti keńeıtý máselelerin ortaǵa saldy.
Sondaı-aq Májilis spıkeri áriptesine elimizde iske asyp jatqan Prezıdent reformalary týraly málimet berdi.
Vetnam Sosıalıstik Respýblıkasy Ulttyq jınalysynyń tóraǵasy Chan Than Manmen kezdesýde Erlan Qoshanov Qazaqstan bul elmen yqpaldastyqty barlyq salada kúsheıtýge múddeli ekenin jetkizdi. Sonyń ishinde parlamentaralyq yntymaqtastyqty tereńdetýge aıryqsha kóńil bólinip otyr.
Taraptar qazirgi kúrdeli kezeńde parlamenttik dıplomatııanyń áleýetin barynsha paıdalanýǵa shaqyryp, 152-Assambleıa ashyq ári syndarly dıalog arnasynda ótkenin jáne ortaq maqsattarǵa jol ashqanyn atap ótti.
Sonymen qatar Májilis spıkeri forým alańdarynda Armenııa, Ázerbaıjan, Bahreın, Birikken Arab Ámirlikteri, Grýzııa, Reseı, Túrikmenstan, Tájikstan, О́zbekstan parlamentteri tóraǵalarymen parlamentaralyq dıalogti tereńdetý máseleleri jóninde pikir almasty. Sondaı-aq TúrkPA-ǵa múshe elder parlamentteri delegasııalarynyń basshylary jumys kezdesýin ótkizdi.
Qazaqstan depýtattary negizgi sessııadan bólek, ornyqty damý, beıbitshilik pen halyqaralyq qaýipsizdik máselelerine arnalǵan turaqty komıtetterdiń otyrystaryna qatysty.
