Foto: JI kómegimen jasalǵan
Qazir memleket logıstıkalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý, halyqaralyq kólik dálizderin keńeıtý, sıfrlandyrýdy engizý jáne ınvestısııa tartý baǵytynda birqatar jobalardy júzege asyryp jatyr. Degenmen salada sheshimin kútken máseleler de bar. Olardyń qatarynda kadr tapshylyǵy, tehnologııalyq táýeldilik, shekaradaǵy kedergiler men aımaqtar arasyndaǵy ınfraqurylym teńsizdigi atalady.
Kólik vıse-mınıstri Maqsat Qalıaqparov qazirgi tańda logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytý baǵytynda iri jobalar júzege asyrylyp jatqanyn aıtty.
«Qazirgi ýaqytta bul baǵytta úlken jumystar atqarylyp jatyr. Sońǵy úsh jylda Qazaqstanda 12 myń shaqyrym avtomobıl joly salyndy. Bul tranzıttik tasymaldy damytýǵa jáne kólik dálizderin keńeıtýge tikeleı áser etedi», dedi vıse-mınıstr.
Onyń aıtýynsha, temirjol salasynda da aýqymdy jobalar qolǵa alynǵan.
«Dostyq – Moıynty temirjol dálizi ashylyp jatyr. Sonymen qatar Qyzyljar – Moıynty, Baqty – Aıagóz, Darbaza – Maqtaaral baǵyttarynda jańa temirjol jelileri salynyp jatyr. Bul jobalar shyǵys-batys jáne soltústik-ońtústik kólik dálizderin damytýǵa múmkindik beredi», dedi ol.
Búginde Qazaqstan aýmaǵy arqyly 12 halyqaralyq kólik dálizi ótedi. Onyń 7-i avtomobıl, 5-i temirjol dálizine jatady.
«Bul baǵyttardyń barlyǵy úlken damý áleýetine ıe jáne qazirgi ýaqytta belsendi túrde damyp jatyr. Júk tasymaly kólemi de dınamıkalyq túrde ósip keledi. Transport salasy – ekonomıkanyń negizgi draıverleriniń biri. Jyl saıyn bul salada ósim baıqalady. 2024 jyly shamamen 15 paıyz ósim boldy, 2025 jyly 20 paıyz ósim josparlanyp otyr. Al bıylǵy ósim shamamen 10 paıyzdy quraıdy. Jalpy sońǵy úsh jylda salada 50 paıyzǵa jýyq ósim baıqaldy», dedi Maqsat Qalıaqparov.
Vıse-mınıstr júk tasymaly tarıfteri máselesine de toqtaldy.
«Bizdiń tarıfter, ásirese temirjol tarıfteri kórshi eldermen salystyrǵanda eki-úsh ese tómen. Iаǵnı qazirgi tarıfter óndiristik áleýetti damytý úshin tıimdi bolyp otyr. Sonymen qatar biz tarıftik júıeni tolyq kólemde qoldanyp otyrǵan joqpyz, sondyqtan qosymsha qarjy kózderin arttyrýǵa múmkindik bar. Qazirgi tańda bul baǵytta avtomobıl, temirjol jáne áýe tasymaly boıynsha jumystar júrgizilip jatyr», dedi ol.
Áýe tasymalynyń da damý áleýeti joǵary ekeni aıtyldy.
«Qazaqstannyń geografııalyq ornalasýy avıasııalyq júk tasymalyn damytýǵa múmkindik beredi. Tarıfter boıynsha da bizde eń tómen kórsetkishterdiń biri qalyptasqan», dedi vıse-mınıstr.
Shekaradaǵy ótkizý beketterin jańǵyrtý máselesi de logıstıka salasyndaǵy negizgi baǵyttardyń biri retinde qarastyrylǵan.
«Qazir bul baǵytta da úlken jumystar qolǵa alynǵan. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha 42 ótkizý pýnkti jańǵyrtylyp jatyr. Onyń 12-si syrtqy, 30-y ishki shekaralyq pýnktter. Syrtqy ótkizý beketterin jańǵyrtý tolyq aıaqtaldy. Al ishki ótkizý pýnktteri 2027 jyldyń sońyna deıin tolyq jańartylady. Bul prosester sıfrlandyrý arqyly júzege asyrylyp, shekaradan ótý ýaqytyn qysqartýǵa múmkindik beredi», dedi Maqsat Qalıaqparov.
Vıse-mınıstr sonymen qatar sıfrlandyrý jumystary da belsendi túrde engizilip jatqanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, qazir «Smart Cargo» sıfrlyq platformasy pılottyq rejımde iske qosylǵan.
Prezıdentke kólik-logıstıka salasyndaǵy sıfrlyq jobalar kórsetildi
«NurZhol Company» baqylaý keńesiniń tóraǵasy Qanat Kóbesov logıstıka salasyn damytý eń aldymen adamı kapıtal men bilim sapasyna baılanysty ekenin aıtady.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev logıstıkany bes jyldyń ishinde damytý jáne ony joǵary deńgeıge shyǵarý jóninde naqty tapsyrma berdi. Bul úderis eń aldymen bilim men quzyrettilikten bastalady. Kadrlar qalaı daıyndalady, oqýyn aıaqtaǵan soń qaıda barady – osy máseleler óte mańyzdy. Qazirgi tańda logıstıka jaı ǵana bir pán emes, ol keń aýqymdy salaǵa aınaldy. Zamanaýı eńbek naryǵynda jumys berýshilerdiń talaptary da joǵary. Sondyqtan bizde jaqsy stýdentterdiń sapaly bilim alyp, keıin tájirıbeden ótýine jaǵdaı jasalýy kerek. Sol sebepti birinshi másele – bilim», dedi ol.
Onyń aıtýynsha, logıstıka salasynyń ekinshi mańyzdy baǵyty – tehnologııa.
«Qazaqstanda tehnologııalardyń basym bóligi syrttan ákelinedi. Memlekettiń qazirgi saıasaty halyqaralyq qarym-qatynasty keńeıtip, saýda-sattyqty damytýǵa baǵyttalǵan. Bizdiń elge keletin tehnologııalar negizinen Reseıden, Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy elderinen, keıin Eýropa men Qytaıdan keledi. Osy baǵyttardy rettep, keńeıtip, ári qaraı damytý qajet», dedi Qanat Kóbesov.
Jasandy ıntellekt orta bilim berý júıesin damytýdyń basym baǵyttarynyń birine aınalady
Sondaı-aq ol jańa tehnologııalardy meńgergen mamandardy daıarlaý máselesine erekshe toqtaldy.
«Qazir barlyǵy jasandy ıntellektke kóship jatyr. Sondyqtan biz jasandy ıntellektpen jumys isteı alatyn mamandardy daıarlaýymyz kerek. Tipti qazirgi jumys istep júrgen qyzmetkerlerdiń ózi jańa tehnologııalardy meńgerýi tıis», dedi ol.
Sarapshynyń pikirinshe, logıstıka salasyn damytý úshin ınvestısııa tartý da asa mańyzdy.
«Úshinshi másele – qarajat pen ınvestısııa. Investısııa tartý úshin memlekettik qoldaý sharalaryn kúsheıtý qajet. Eger osy baǵyttardyń barlyǵyn júıeli túrde júzege asyrsaq, Qazaqstannyń logıstıka ındeksi ósedi, tranzıt kólemi artady, eksport ulǵaıady jáne kólik qozǵalysy da kóbeıedi», dedi Qanat Kóbesov.
Sarapshylardyń pikirinshe, Qazaqstannyń tranzıttik áleýeti óte joǵary. Alaıda eldi tolyqqandy aımaqtyq logıstıkalyq habqa aınaldyrý úshin ınfraqurylymdy jańartý ǵana jetkiliksiz. Bul úshin zamanaýı tehnologııalardy engizý, jasandy ıntellektke beıimdelgen kadrlar daıarlaý, ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý jáne halyqaralyq kólik dálizderindegi básekege qabilettilikti arttyrý qajet.
