Qazaq memlekettik sımfonııalyq orkestriniń kórkemdik jetekshisi ári bas dırıjeri Dastan Ibragımovtiń aıtýynsha, konserttiń negizgi ıdeıasy cheh kompozıtory Antonın Dvorjaktyń áıgili №9 «Jańa álem» (Novyı svet) sımfonııasymen baılanysty. Kópshilik bul týyndyny Amerıkamen baılanystyrady. Sebebi shyǵarma kompozıtordyń AQSh-ta ómir súrgen kezeńinde jazylǵan jáne sol ýaqytta bul qurlyq «Jańa álem» dep atalǵan. «Jańa álem adamnyń týǵan jerinen, óz úıinen jyraqta júrip shyǵarmashylyqpen aınalysýy jáne óziniń kóptegen nársege qabiletti ekenin túsingen ishki sezimderi týraly. Barlyq sımfonııa buny rastaıdy», deıdi dırıjer.
Konsert Ahmet Jubanov pen Latıf Hamıdıdiń «Abaı» operasynan alynǵan áıgili «Úsh bı» shyǵarmasymen ashyldy. Bul tańdaýdyń da ózindik máni bar. Bıyl qazaq kásibı mýzyka óneriniń negizin qalaýshylardyń biri, kompozıtor Ahmet Jubanovtyń týǵanyna 120 jyl tolyp otyr.
Kompozıtordyń qazaq mádenıetine qosqan úlesi zor. Ahmet Jubanov Qurmanǵazy atyndaǵy halyq aspaptar orkestriniń qurylýyna uıytqy bolyp, ulttyq mýzykalyq bilim júıesiniń qalyptasýyna zor eńbek sińirgen. Onyń shyǵarmashylyǵyndaǵy eń iri týyndylardyń biri «Abaı» operasynsyz elimizde birde-bir opera jáne balet teatrynyń jańa maýsymy ashylmaıtynyn atap ótti.
Kesh baǵdarlamasynda jas kompozıtor Shyryn Bazarqulovanyń skrıpka men orkestrge arnalǵan kompozısııasy oryndaldy. Zamanaýı mýzykalyq til men dástúrli sımfonııalyq úlgilerdi ushtastyrǵan shyǵarma tyńdarmannyń yqylasyna bólendi.
Konserttiń sharyqtaý shegi Antonın Dvorjaktyń №9 «Jańa álem» sımfonııasynyń oryndalýy boldy. Týǵan jerge degen saǵynysh, jańa ortadaǵy izdenis pen adamnyń ishki rýhanı kúshin beıneleıtin týyndy kórermenge erekshe áser qaldyrdy.
Kesh sońynda dırıjer kórermenderdi orkestrmen birge án aıtýǵa shaqyrdy. Zalǵa jınalǵan tyńdarmandar bul usynysty jyly qabyldap, mýzykanttarmen birge án shyrqady. Bul sát orkestr men kórermen arasyndaǵy názik baılanysty odan ári kúsheıtip, kesh tynysyn asha tústi.
Konsertten soń orkestr múshesi Ardaq Kakımov áserimen bólisti: «Búgin naǵyz klassıkalyq mýzykanyń merekesi boldy dep aıta alamyn. Keremet shyǵarmalar oryndaldy. О́zim týǵan jerimde ósip, bilim alyp, odan jyraqta uzaq ýaqyt bolyp kórmegendikten, Dvorjak shyǵarmasyn oryndaý kezinde onyń sezimin bastan ótkerdim dep aıta almaımyn. Degenmen, shyǵarmada avtordyń ishki sezimderin, saǵynyshyn tereń jetkizýge tyrystyq», deıdi ol.
Aqerke Ásetova atty kórermen: «Osyndaı konsertterge jıi baramyn. Biraq búgingideı ashyq áńgime ári kórermenmen tikeleı baılanys árdaıym bola bermeıdi. Dırıjer shyǵarmanyń mánin túsindirip, kórermenmen erkin tildeskeni úılesimdi shyqty. Bul bizge mýzykany tereńirek sezinýge múmkindik berdi», deıdi.
Tamırıs QALIAKPAR,
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti
