Búginde álem ekonomıkasy óte kúrdeli jaǵdaıdy bastap keship otyr. Oǵan belgili bir dárejede shıkizat kózderiniń qunsyzdanýy, atap aıtqanda, munaı baǵasynyń quldyraýy da sebepker bolýda. Bul ahýaldyń álemdik rynokqa óz taýarlaryn shyǵaratyn bizdiń elimizdi de aınalyp óte almasy anyq. Osyǵan oraı Qazaqstan Úkimeti el ekonomıkasynyń odan arǵy turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin teńge baǵamynyń erkin aınalymyn qamtamasyz etý sııaqty naqty qadamdarǵa baryp otyr.
Bul máseleni qalyń jurtshylyq qalaı qabyldaýda? Úkimet ne isteýde? Tómendegi
materıaldarda, mine, osy jóninde aıtylady.
Kásipkerlerimizdi básekege baýlıdy
Murat TAǴAEV,
«Ordabasy qus» JShS bas dırektory.
Álemdegi búgingi daǵdarys jaıyndaǵy qalyptasqan ekonomıkaǵa qatysty Qazaqstan Úkimetiniń jańa ekonomıkalyq saıasat ustanýy erteńge qaraılatpaıtyndaı memlekettik sheshim dep qabyldaımyz.
Ras, halyqqa ońaı tıip jatqan joq. Tól teńgemizdiń dollarǵa shaqqandaǵy baǵamynyń turaqsyz bolýy, sońǵysynyń baǵasynyń artýy dollarmen nesıe alǵan azamattarǵa ońaı soqpaǵany belgili. Biraq Ulttyq qordaǵy qarjymen baıaǵydaı ustap turýdyń múmkin emestigin, munyń sońy táýelsizdimizge qater, memleketimizdi orǵa jyǵatyndyǵyn da oılaý kerek.
Osyndaı qıyn jaǵdaılarǵa qaramastan, Qazaqstan Úkimeti Elbasynyń tapsyrmasymen halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyna asa zalal tımeıtindeı jumystar jasap jatyr. Negizgi tutynatyn azyq-túlik taýarlaryna ústeme baǵa qoıýǵa shekteý qoıylýda. Kásipkerler de jaǵdaıǵa túsinistikpen qarap, qoldan kelgen kómekterin jasap jatyr. Ońtústiktegi bazarlar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Qaırat Balabıevtiń óz ıeligindegi bazardaǵy saýdagerlerden úsh aıǵa deıin saýda núktelerinen aqsha almaýǵa sheshim qabyldaǵanyn otanshyldyqqa, memleketshildikke jatqyzýǵa bolady. Qazir eshkimniń úrip iship, shaıqap tógip júrgen jaǵdaıy joq. Kásipkerlerdiń barlyǵy derlik nesıe alyp jumys jasaıdy. Al onyń qaıtarymy bar.
Sonyń biri «Ordabasy qus» JShS ınvestısııalyq jobasynyń jalpy quny 5 mlrd. 580 mln. teńge. Osynyń 18 paıyzy seriktestiktiń óz qarajaty. Qalǵan 82 paıyzyn «QazAgro» ulttyq basqarýshy holdıngi «QazAgroQarjy» AQ tarapynan qarjylandyrǵan. Osyǵan qaramastan, biz óz ónimderimizdiń baǵasyn kótergen joqpyz. Jańa ekonomıkalyq saıasattyń kásipkerlerimizdiń básekege qabiletti bolýyn qamtamasyz etip jatqanyn da aıtaıyq.
Búgingi qıyndyqtan shyǵýdyń dańǵyl joly, bárimiz bir kisideı Elbasyn qoldaıyq. Sonda daǵdarys bulty seıiledi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy.
Jigerimiz jasymaıdy
Ulttyq valıýtanyń erkin aıyrbas baǵamyna jiberilýi bastapqyda el ishinde biraz dúrbeleń týdyrǵanymen, Elbasynyń ekonomıkalyq saıasattyń aldaǵy sharalaryn naqty belgilep bergennen keıin ahýaldyń oń qalyptasqanyn ańǵarýǵa bolady. Jergilikti jerlerde qurylyp, jumys isteı bastaǵan jedel shtabtar da jaǵdaıdyń qalypty, baǵanyń qoljetimdi bolýyn turaqty nazarǵa alǵan. Qazir adamdardyń qaı-qaısysymen sóılesseń de teńgeniń erkin aınalymdaǵy baǵamyn engizý jónindegi májbúrli sharany túsinistikpen qabyl alyp, qıyn kezeńnen qııýyn keltirip shyǵatynymyzǵa úlken senim artyp otyrǵanyn baıqaý qıyn emes. Daǵdarysty eńsere otyryp, básekege qabiletti deńgeıge shyǵý joldaryn Úkimet jan-jaqty oılastyrary anyq.
Úkimet pen Ulttyq banktiń málimdemesinde ózge elder sekildi Qazaqstannyń da ekonomıkalyq kúrdeli jaǵdaıdy keship otyrǵany ashyq aıtyldy. Ony shekaralas oblystar aıryqsha sezindi. Reseı rýbliniń qunsyzdanýy saldarynan jergilikti kásipkerler taýarlary men ónimderin ótkize almaı úlken shyǵyn shekti. Oǵan negizgi shıkizat kózi bolyp tabylatyn munaı, metall baǵalarynyń tómendeýi sııaqty birqatar obektıvti sebepterdi sanamalaýǵa bolar edi. Irannan sanksııalar alynǵannan keıin munaıdyń bir barreliniń baǵasy odan ári quldyraýy múmkin degen boljamdy sarapshylar aıtyp otyr. Bul da óz kezeginde alǵa qaraı damýymyzǵa óz salqynyn tıgizbeı qoımaıdy. Sol sebepti, ekonomıkalyq ósim men baǵa turaqtylyǵy arasyndaǵy teńgerimdi qamtamasyz etý maqsatymen jańa aqsha-nesıe saıasatyna kóshý birden-bir durys sheshim ekeni talassyz.
Prezıdent ekonomıkalyq saıasattyń aldaǵy sharalary keńinen talqylanǵan jıynda qurylymdyq ekonomıkalyq reformalardy jandandyrý baǵytynda júıeli sheshimder qabyldaýdy tapsyrdy. Ol boıynsha jańa jaǵdaıǵa beıimdelgen áleýmettik bastamalardyń engiziletini sózsiz. Azyq-túlik ónimderine baǵany negizsiz kótermeý sharalary qoldanylady. Aıyrbas baǵamynyń ózgerýinen salymshylar japa shekpeıdi. Turǵyn úı qurylys jınaq banki salymshylaryna qatysty da ońtaıly jol oılastyrylady. Mine, munyń bári qarapaıym halyq úshin jasalyp jatqan áleýmettik qorǵaý tetikteri bolyp tabylady. Táýelsizdik alǵannan beri nebir qıyndyqtardan súrinbeı kele jatqan sebebimizdiń basty syry oǵan qarsy turatyn baǵdarlamalardyń aldyn ala, tyńǵylyqty ázirlenýinde bolsa kerek. Aýyzbirliktiń, yntymaqtyń arqasynda bul jolǵy bási bólek daǵdarystan da aman-esen óterimiz esh kúmán týdyrmaıdy.
Atalarymyz «sabyrly jeter muratqa, sabyrsyz qalar uıatqa», dep tekke aıtpasa kerek. Osyndaıda Prezıdentimizdiń: «Asyqsaq ta aptyqpaıyq», degen danalyq sózi oıǵa oralady. Shúkirshilik, qazir jaǵdaıymyz eshkimnen kem emes. Ýaqytsha qıyndyqtar jigerimizdi jasytpaıtynyna, kerisinshe, básekelestikke shyńdap, tyǵyryqtan shyǵýǵa múmkindik bererine senim mol.
Baqytjan SÁMIEVA,
Soltústik Qazaqstan oblystyq isker áıelder qaýymdastyǵynyń tóraıymy.
PETROPAVL.
