Shortandy kóginde túsiniksiz qara sheńber qalyqtap turdy (vıdeo)

ASTANA. 5 sáýir. Aqmola oblysy Shortandy kentiniń aspanynda 15 mınýt shamasynda qara sheberge qatty uqsaıtyn jumbaq bir bult qalyqtap turyp, tarap ketken. Bul týraly KokshetauAsia portaly habarlady. Jergilikti turǵyndardyń aıtýlarynsha, úılerdiń tóbesinde qalyqtap turǵan «qyzyq» bult qara sheńber tárizdes bolǵan. Ol 3 sáýir kúni saǵat kúndizgi 4-tiń kezinde kóringen. Aýyl turǵyndarynyń qyzyǵýshylyǵy men qorqynyshyn qatar týǵyzǵan bul birazdan keıin aqyryn tarqap ketken. Odan eshqandaı bóten ıis bilinbegen. Osydan keıin jergilikti jýrnalıster Soltústik Qazaqstan oblysy memlekettik ýnıversıteti fızıka kafedrasynyń meńgerýshisi Andreı Solodovnıkovke habarlasyp, munyń mán-jaıyn aıtyp berýdi suraǵan. Dosent munyń birneshe boljamyn alǵa tartqan. Onyń birinshisi, mundaı qubylys Jer atmosferasyna ǵarysh deneleriniń basyp kirýinen paıda bolýy ábden múmkin. Biraq bul jaǵdaıda sheńber edáýir bıikte turýy kerek edi. Sondyqtan bul varıanttyń shyndyqqa jaqyndyǵy azdaý. Ekinshisi, qubylys antropogendi tabıǵattyń áseri bolýy yqtımal. Onda onyń qaınar kózi jerdiń ózinde bolady. «Meteorologııada burynnan belgili solıton degen qubylys bar, - dedi fızık budan ári. – Ol aspanda uzaq ýaqyt aınalyp turatyn quıyn túrinde kórinedi. Olardy jasandy jolmen de jasaýǵa bolady. Máselen, amerıkalyq ǵalymdar tájirıbe arqyly tipti jolyndaǵy zattardy ózin aýdaryp kete beretin tútin tektes sheńber jasap shyǵarǵan bolatyn». Onyń aıtýynsha, mundaı solıtondy jasaý úshin úlken dıametrli sılındrden janyp jatqan zattyń syrtqa zalppen shyǵarý kerek. Solodovnıkovtiń eseptep kórýi boıynsha, Shortandy ústindegi sheńberdiń dıametri kem degende 100 metr bolǵan jáne jerden 200 metrden bir kılometrge deıingi aralyqtaǵy aspan kóginde qalyqtap turǵan. «Onyń sur tútin sekildenip tarqap ketkeni kórinip tur. Demek, sheńber kómirtegi kúıesinen quralǵan. Sheńberden jerge qaraı tartylǵan izdiń bary da baıqaldy. Sondyqtan ony jerde janǵan nárseniń ónimi dep esepteýimizge tolyq negiz bar». Murat Aıtqoja. Mánbe, sýret: KokshetauAsia. https://youtu.be/IfYeeVRlGcc