Atys qarýynyń Altyn orda dáýirinde bolǵany Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵynda «Altyn orda: Tarıh jáne mádenı mura» ǵylymı materıaldar jınaǵynyń tusaýkeserinde belgili boldy.
«Altyn orda dáýirinde Qazaqstannyń aýmaǵynda atys qarýy paıda bolǵanyn biri bilse, biri bilmes. Biz ony keıinirek paıda boldy dep oıladyq, al negizinde áskerı-tarıhı murajaıdaǵy jádigerler sol ýaqyttyń qazynaly áskerı-materıaldyq mádenıeti týraly syr shertedi», dedi jınaqtyń jaýapty redaktory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Aıbolat Kúshkimbaev.
Jınaqta jalpy tarıh boıynsha jumystardan basqa áskerı tarıh ta usynylǵan. Kitapta HIII ǵasyrdan bastap HV ǵasyr aralyǵyndaǵy Altyn ordanyń áskerı tarıhy boıynsha materıaldar, zertteýler bar. Altyn orda dáýirindegi qarý-jaraq máseleleri, taktıka, strategııa, dáýirdiń keıbir áskerı-saıası oqıǵalary qaralady.
«Mońǵol ımperııasynyń qoınaýynda 15-shi júz jyldyqqa deıingi bolashaq Altyn orda qalyptastady. Bul jaýlap alý qarýdyń kúshiniń arqasynda boldy. Jaýlap alýdyń fenomeni áskerı iste bolǵan revolıýsııamen baılanysty. Biz úshin Altyn orda dáýirinde áskerı istiń damýy asa qyzyǵýshylyq týǵyzýda. Ol Shyńǵyshan dáýirindegi áskerı istiń jalǵastyrýshysy jáne osy úlken aýmaqta ómir súrgen barlyq kóshpeli halyqtyń áskerı isiniń damýynyń joǵary kezeńi bolyp tabylady. 13-15 ǵasyr biz úshin teperishti, sheshýshi boldy. Jáne de áskerı ónerdi zerdeleý, áskerı isti, qarý-jaraqty damytý jaǵynan qyzyǵýshylyq týǵyzdy», dep atap ótti Aıbolat Kúshkimbaev.
Altyn ordalyq áskerı-saıası kúsh eleýli geosaıası faktor bolǵanyn jáne halyqaralyq ómirde basty rólge ıe bolǵanyn aıta ketken jón.
Dastan Kenjalın.
Derek, sýret: Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi.
